माटो विज्ञान र मल – Soil Science & Fertilizers MCQ
माटो विज्ञान र मल – कृषि
Soil Science & Fertilizers · Agriculture · ४०७ प्रश्न
४०७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
माटो विज्ञान र मल: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
पानी परेपछि तातो भएको माटोको गन्ध ‘माटोसँगै’ सूक्ष्मजीवले उत्पादन गर्ने सediaanलाई के भनिन्छ？
सही उत्तर: ख) स्पोरोजेन (Sporogen)
स्पोरोजेन भनेर जान्छ, जुन सूक्ष्मजीवहरूले उत्पादन गर्ने गन्ध दिने सediaan हो। एक्टिनोमाइसेज र साइट्रोसोन जस्ता अन्य विकल्पहरू माटोको गन्धसँग सम्बन्धित सूक्ष्मजीवहरूका रूपमा सही हुँदैनन्। फेक्युलोमाइसिस एक प्रकारको ब्याक्टेरिया हो तर यसलाई सीधा 'स्पोरोजेन' भन्न सकिदैंन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कति माटोको CEC (Cation Exchange Capacity) २० cmol(+/kg) छ र त्यसमा Ca, Mg, K, Na गरी जम्मा १५ cmol(+/kg) आधार धनायन छन् भने आध माटोसँग कुन पोषक तत्वको कमी हुन सक्छ?
सही उत्तर: ग) K
माटोको CEC उच्च हुँदा धेरै धनायनहरू थुप्रो हुनसक्น छन्। १५ cmol(+/kg) आधार धनायनहरूको सांद्रता आध माटोसँग तुलना गर्दा K (पोटेशियम) को कमी हुन सक्छ, किनकि आध माटोमा यो तत्त्वको मात्रा कम हुन्छ। अन्य विकल्पहरूले माटोको CEC र धनायनहरूको समग्र अनुपातमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
यदि माटोमा फलामको मात्रा उच्च छ भने माटोको रङ कस्तो हुने देखिन्छ? यसलाई माटो विज्ञानमा केही कहिले भनिन्छ?
सही उत्तर: क) पहेलो खैरो
माटोमा फलामको मात्रा उच्च हुनाले माटोको रङ पहेलो खैरो (Yellowish brown) हुन्छ। यसलाई ‘फाइरोसाइट’ (Pyrrhotite) नामक तत्त्वको कारणले नै देखिन्छ। अन्य विकल्पहरू गलत हुन् किनकी ति मध्ये कुनै पनि फलामको उच्च मात्राले माटोको रंग निर्धारण गर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कुनै एक धान खेतमा लामो समयसम्म पानी जमेपछि माटोको अवस्थामा कहिलेसम्म परिवर्तन हुँदैन?
सही उत्तर: ख) २. केही दिन
पानी जमेको माटोमा रासायनिक प्रक्रियाहरू सन्तुलित रहन्छन् र तापक्रममा एकदमै कमी नहुँदा सूक्ष्मजीवहरूको गतिविधि पनि थलिनसक्दैन। त्यसैले, तत्कालै माटोको अवस्थामा परिवर्तन हुँदैन। विकल्प १ सही हो भनेर भइरहेका अन्य विकल्पहरूमा तापक्रमको प्रभाव, रासायनिक प्रक्रियाको गति, वा सूक्ष्मजीव गतिविधिमा जताततै परिवर्तन हुने कुरा छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘एक्टिनोमाइसिटिज’ माइक्रोब्सबाट स्ट्रेप्टोमाइसिन एन्टिबायोटिक पत्ता लगाउँदा नोबेल पुरस्कार पाउनुका केही कारणहरू कस्ता थिए?
सही उत्तर: क) स्ट्रेप्टोमाइसिनको उत्पादन प्रक्रियाको वैज्ञानिक अध्ययन
सही उत्तर ‘स्ट्रेप्टोमाइसिनको उत्पादन प्रक्रियाको वैज्ञानिक अध्ययन’ हो। यसले माइक्रोबियल प्रक्रियालाई बुझिएर स्ट्रेप्टोमाइसिनको उत्पादनलाई सफलतापूर्वक स्थापित गरेको थियो। अर्को विकल्प, माइक्रोबियल विविधताको अनुसन्धान वा औषधीय प्रयोगको विकास, स्ट्रेप्टोमाइसिन पत्ता लगाउने मुख्य कारण थिएन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कुनै बालीलाई प्रति हेक्टर ६० केजी N र ३० केजी P2O5 चाहिन्छ। फस्फोरस पूरै DAP (१८:४६:०) बाट र बाँकी न, यसको लागि कति किलो युरिया प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ?
सही उत्तर: ख) १२० किगो
DAP मा नाइट्रोजन (N) र फास्फोरस (P) दुवै हुन्छन्। ६० केजी P2O5 लाई १८:४६:० DAP बाट पूरा गर्न, ६०/०.४६ = १३०.४३ किगो P प्राप्त हुन्छ। त्यसपछि, बाँकी N को लागि गणना गरिन्छ: ६०-१३०.४३= -७०.४३ किगो। युरियाको प्रयोगले यो कमी पूर्ति गर्छ। १२० किगो युरिया प्रयोग गरेर यस्तो कमी पुरा गर्न सकिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नाइट्रोजन निर्धारण (nitrogen fixation) गर्ने ब्याक्टेरियाले माटोमा वायुमण्डलीय नाइट्रोजनलाई कसरी स्थिर तुल्याउँछ?
सही उत्तर: ग) जराको माध्यमबाट सो transfere गरी
नाइट्रोजन निर्धारण गर्ने ब्याक्टेरिया एन्जाइमहरूको माध्यमबाट वायुमण्डलीय नाइट्रोजनलाई अमोनियामा (ammonia) बदल्छन्। यो प्रक्रिया माटोसम्म नाइट्रोजनको स्थानान्तरण गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कम्पोस्ट थुप्रोमा ‘टेर्मोफिलिक फेज’ (thermophilic phase) कति तापक्रममा हुन्छ?
सही उत्तर: घ) ७०-८०°C
कम्पोस्ट थुप्रोमा ‘टेर्मोफिलिक फेज’ ६०-७०°C तापक्रममा हुन्छ। यस अवस्थामा थर्मोफिलिक (Thermophilic) सूक्ष्मजीवहरूले कम्पोस्टलाई चाँडो विघटन गर्न मद्दत गर्छन्। तापक्रम बढ्दा हानिकारक रोगजनितको संख्या पनि कम हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
वर्षाको पानीले माटोमा प्रवेश गरेपछि, माटोको कणहरूले त्यसलाई कसरी रोक्छन्?
सही उत्तर: ग) कणहरूको आकार र संरचना परिवर्तन गरी
माटोको कणहरूले पानीलाई रोक्नका लागि ‘कोहेजनस बल’ (cohesive forces) प्रयोग गर्छन्। यो बल माटोको कणहरूको आकार र संरचनामा परिवर्तन ल्याउँछ, जसले गर्दा पानीले माटो अलि पनि च्याप्न नसकिन्छ। आधारभूत अदुगारे (primary minerals) जस्ता Ca, Mg, K माटोसम्म घुलित हुन्छन् र सतह तनाव बढाएर पानीको प्रवाहलाई तोड्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
वर्षाको पानीले माटोका अङ्गहरूलाई छुट्याएर उछिट्याउने प्रक्रियालाई माटो विज्ञानमा के भन्छ?
सही उत्तर: क) क्षय (Leaching)
क्षय (Leaching) भनेको क्षारीय वा अम्लीय पानीले माटोबाट पोषक तत्वहरूलाई हटाएर तलतिर पुग्ने प्रक्रिया हो। अन्य विकल्पहरू माटोको भौतिक परिवर्तन, माटिको गतिशील अवस्था र माटोमा नयाँ थानहरूको deposition हुनुसँग सम्बन्धित छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।