माटो विज्ञान र मल – Soil Science & Fertilizers MCQ
माटो विज्ञान र मल – कृषि
Soil Science & Fertilizers · Agriculture · ३९२ प्रश्न
३९२ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
माटो विज्ञान र मल: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
कडा अम्लीय माटोमा बिरुवालाई हानि गर्ने मुख्य विषाक्तता (toxicity) कुन हो?
सही उत्तर: क) एल्युमिनियम (Al) विषाक्तता
pH करिब ५.५ भन्दा तल झर्दा घुलनशील Al³⁺ (र Mn) बढेर जराको वृद्धि रोक्छ। सोडियम समस्या क्षारीय/सोडिक माटोको विशेषता हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
लवणीय माटो (Saline soil) सुधार गर्ने मुख्य उपाय कुन हो?
सही उत्तर: घ) राम्रो निकाससहित सफा पानीले नुन पखाल्नु (leaching)
लवणीय माटोमा घुलनशील नुन मात्र धेरै भएकाले राम्रो गुणस्तरको पानीले पखालेर ढल निकासबाट हटाइन्छ। निकास बन्द गरी पानी जमाउँदा उल्टै नुन सतहमा जम्मा हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सोडिक (क्षारीय) माटो सुधार गर्न सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने संशोधक (amendment) कुन हो?
सही उत्तर: ख) जिप्सम (Gypsum)
जिप्समको Ca²⁺ ले क्ले कणमा टाँसिएको Na⁺ लाई विस्थापित गर्छ र Na⁺ पानीसँग बगेर जान्छ। सोडियम नाइट्रेटले उल्टै माटोमा सोडियम थपेर समस्या बढाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सोडिक (क्षारीय) माटोमा विनिमययोग्य सोडियम प्रतिशत (ESP) सामान्यतया कति भन्दा बढी हुन्छ?
सही उत्तर: ख) १५
ESP १५ भन्दा बढी र pH प्रायः ८.५ भन्दा बढी भएको माटोलाई सोडिक माटो भनिन्छ, जसमा क्ले छरिएर (dispersion) माटोको संरचना बिग्रन्छ। लवणीय माटोमा ESP १५ भन्दा कम हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
लवणीय माटो (Saline soil) को मुख्य पहिचान कुन हो?
सही उत्तर: ग) EC ४ dS/m भन्दा बढी, ESP १५ भन्दा कम र pH ८.५ भन्दा कम
लवणीय माटोमा घुलनशील नुन धेरै (EC > ४ dS/m) तर विनिमययोग्य सोडियम कम (ESP < १५) हुन्छ र सतहमा सेतो पत्र देखिन्छ। EC कम तर ESP > १५ र pH > ८.५ भएको माटो सोडिक हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
pH ५ भएको माटो pH ६ भएको माटोभन्दा हाइड्रोजन आयन (H⁺) सान्द्रताका आधारमा कति गुणा बढी अम्लीय हुन्छ?
सही उत्तर: ख) १० गुणा
pH = −log[H⁺] भएकाले एक इकाइ pH घट्दा H⁺ सान्द्रता १० गुणा बढ्छ। दुई इकाइ फरक (जस्तै pH ४ र ६) भए मात्र १०० गुणा हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
धेरैजसो बिरुवाका पोषक तत्वहरू सबैभन्दा राम्रोसँग उपलब्ध हुने माटोको pH दायरा कुन हो?
सही उत्तर: ख) ६.५–७.५
हल्का अम्लीयदेखि तटस्थ (करिब ६.५–७.५) pH मा धेरैजसो पोषक तत्वहरूको उपलब्धता अधिकतम हुन्छ। धेरै अम्लीय माटोमा Al/Mn विषाक्तता र धेरै क्षारीय माटोमा Fe, Zn जस्ता सूक्ष्म तत्वको कमी हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक हेक्टर क्षेत्रको १५ सेमी गहिरो माटो तह (furrow slice) को थुप्रो घनत्व १.५ ग्राम/घन सेमी छ भने उक्त माटोको तौल कति हुन्छ?
सही उत्तर: ख) २२.५ लाख केजी
आयतन = १०,००० वर्ग मि × ०.१५ मि = १५०० घन मि; तौल = १५०० × १५०० केजी/घन मि = २२,५०,००० केजी अर्थात् २२.५ लाख केजी। यही कारण प्रति हेक्टर माटोको तौल करिब २.२४ मिलियन केजी मानिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
माटोको रातो रङ मुख्यतः कुन तत्वको अक्साइडका कारण हुन्छ?
सही उत्तर: ग) फलाम (Iron)
हेमाटाइट जस्ता फलामका अक्साइडले माटोलाई रातो र गोइथाइटले पहेँलो–खैरो रङ दिन्छ। कालो रङ प्रायः प्रांगारिक पदार्थ (ह्युमस) का कारण हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
माटोको रङ (hue, value, chroma) निर्धारण गर्न प्रयोग गरिने मानक साधन कुन हो?
सही उत्तर: ख) मन्सेल कलर चार्ट (Munsell colour chart)
मन्सेल कलर चार्टमा hue (मूल रङ), value (उज्यालोपन) र chroma (रङको गाढापन) का आधारमा माटोको रङ लेखिन्छ। लिफ कलर चार्ट धानको पातको रङ हेरी नाइट्रोजन व्यवस्थापन गर्न प्रयोग हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।