खानेपानी र सरसफाइ – Water Supply & Sanitation MCQ
खानेपानी र सरसफाइ – सिभिल इन्जिनियरिङ
Water Supply & Sanitation · Civil Engineering · ४१८ प्रश्न
४१८ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
खानेपानी र सरसफाइ: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
नेपालको पहाडी क्षेत्रमा गुरुत्वाकर्षण (gravity) आधारित खानेपानी योजनामा ब्रेक प्रेशर ट्यांक (BPT) प्रदान गरिने मुख्य उद्देश्य कुरा हो?
सही उत्तर: ख) पाणीको बहावलाई नियन्त्रित गर्न (Control flow)
ब्रेक प्रेशर ट्यांकले गुरुत्वाकर्षण प्रणालीमा पानीको दबाब कायम राखेर, सम्भावना गरिरहेको पानीलाई सिसामा पुर्याउने सुनिश्चित गर्छ। अन्य विकल्पहरू BPT को मुख्य कार्य भने हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
खानेपानी सप्लायमा प्रयोग हुने सबैभन्दा सामान्य डिजिस्टन्ट (disinfectant) कुन हो?
सही उत्तर: क) क्लोरीन (Chlorine)
क्लोरीन सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने डिजिस्टन्ट हो। योडिङ, ब्रोमिन र अमोनियम डाइहाइड्रोजन फॉस्फेटको प्रयोग सीमित अवस्थामा हुन्छ। यी विकल्पहरूमा क्लोरीन सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
खानेपानी तथा सरसफाइको सन्दर्भमा, ‘ब्याक’ (bak) भनेको के हो?
सही उत्तर: क) तापमान
'ब्याक' (bak) भन्नाले पानीमा घुछ्याइएका अशुद्धियाँ वा प्रदूषण तत्त्वहरूलाई जनाइन्छ। अन्य विकल्पहरू पानीको गुणहरू हुन्, तर ब्याक विशेष गरी खानेपानीको मापदण्डमा अशुद्धता जाँच गर्न प्रयोग गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एउटा जल प्रशोधन केन्द्र (Water Treatment Plant) प्रत्येक दिन ४.८ मिलियन घन मिटर (MLD) पानी मार्गी रहन्छ, जुन रापिड सेन्ड फिल्टरहरू (Rapid Sand Filters) द्वारा प्रशोधन गरिन्छ र फिल्टरको माध्यमबाट ५ m3/m2/h को दरले पानी ओह्र्याइरहेको छ। यदि फिल्टरको सतह क्षेत्र १ m2 हो भने, फिल्टरमा रहेका अवशेषहरूको भार (Bed Load) कति हुन्छ?
सही उत्तर: घ) ४८० टन
फिल्टरबाट ओह्र्याइरहेको पानीको दर ५ m³/m²/h छ र प्रति दिन ४.८ MLD छ। यसको मतलब, १ m² सतह क्षेत्रमा प्रति घण्टा ५ घन मिटर पानी ओह्र्याइरहेको हुन्छ। दैनिक २४ घण्टामा १२ m³ / h * 24 h = २८८ m³ प्रशोधन हुन्छ। यो मात्रालाई टनमा बदल्ने गरिन्छ र २८८m3 / 1000 = ०.२८८ टन भन्दा धेरै रहेका अवशेषहरूको भार ४८० टन हुन्छ, किनकि ४.८ मिलियन घन मिटर दिनको लागि नै गणना गर्छौ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सरसफाइ फिटिङमा (Sanitary Fitting) ‘ट्रैप’ (Trap) को मुख्य कार्य कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ख) विषाणुहरूलाई फँसाएर रोक्ने
सरसफाइ फिटिङमा ‘ट्रैप’ मुख्य रूपमा पानी वा अन्य तरल पदार्थको माध्यमबाट रोगजनक (pathogens) लाई हटाउने कार्य गर्दछ। यसले सेन्टका (sewage) हालेर पानीलाई सफा बनाउँछ। अन्य विकल्पहरूले ट्र्यापको मुख्य कार्यलाई सही ढंगले व्याख्यान गर्रन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
खानेपानीको विश्लेषणमा ‘MPN’ (Most Probable Number) परीक्षणको मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: क) पानीमा घुtoareका जीवाणुको कुल संख्या पत्ता लगाउने
MPN परीक्षणले पानीमा रहेका जीवाणू (bacteria) को संख्यालाई अनुमानित गरिन्छ। यसले पानीको सापेक्षिक सफाइ मूल्याङ्कन गर्न मद्दत गर्दछ। अन्य विकल्पहरू पानीको विश्लेषणमा विभिन्न मापदण्डहरूमा आधारित छन्, जबकि MPN जीवाणुको उपस्थितिका कारणले सम्बन्धीत छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एउटा पम्प ५० लिटर प्रति सेकेन्ड (L/s) को पानीलाई ६० मिटर नाँडमाथि पुग्छ, तर यसको दक्षता ७०% छ। पम्पलाई आवश्यक पर्ने शक्ति (Power) कति होला?
सही उत्तर: ख) २.८ kW
पम्पको शक्ति निर्धारण गर्न, सर्वप्रथम पानीको प्रवाह दर (flow rate) र नाँडमाथि पुग्ने ऊँचाइ (head) लाई प्रयोग गरी शक्ति निकाल्नु पर्छ। त्यसपछि दक्षता प्रतिशतलाई १ बाट घटाएर ०.७ मा बदल्नु छ। शक्ति = (Flow Rate * Head * Density of water * Gravity ) * Efficiency, जुन विकल्प १ ले सही उत्तर दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पानीको पाइपलाइनबाट दैनिक ६,००० घन मिटर पानी प्रशोधन गर्ने ५०० घन मिटर क्षमता भएको सेटिङ ट्यांकको क्याटन् टाइम (Detention Time) के होला?
सही उत्तर: ख) २४Hours
सेटिङ ट्यांकको क्याटन् टाइम (Detention Time) माटिएको पानीको फोयरमा रहेर रहँदो समयलाई भनिन्छ। यसको गणना गर्न, ट्यांकको आयतनलाई दैनिक प्रशोधन गरिएको पानीको मात्राले भाग गर्नुपर्छ। अर्थात् ६००० घन मिटर / ५०० घन मिटर = १२ घण्टा। तर विकल्पहरू मध्ये १ घण्टा गलत हो किनकि ट्यांकमा पानी रहँदो समय यो गणनाको हिसाबले पर्याप्त छैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक पानी नमुनामा 60 मि.ग्रा/एल Ca2+ र 24.3 मि.ग्रा/एल Mg2+ छ। यसको कुल कठोरता (Total Hardness)लाई CaCO3 को आधारमा व्यक्त गर्दा के हुन्छ?
सही उत्तर: ख) (B) 84.3 मि.ग्रा/एल
Ca2+ र Mg2+ को मानलाई CaCO3 को मानमा बदल्दा कुल कठोरता 84.3 मि.ग्रा/एल हुन्छ। यसको लागि 1 मि.ग्रा/एल मा CaCO3 को मानलाई हिसाब गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
भँडीलो पानीको सरसफाइको लागि ‘ constructed wetland’ प्रणाली कहिले प्रयोग गरिन्छ?
सही उत्तर: ग) (C) नगरपालिका र संस्थानहरूमा
‘constructed wetland’ प्रणाली विशेष गरी नगरपालिका र संस्थानहरूको सरसफाइको लागि प्रयोग गरिन्छ। यसले प्राकृतिक प्रक्रियामार्फत साल्मन हटाइदिन्छ। अन्य विकल्पहरू प्रयोगको स्थान सीमित छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।