विद्युतीय मेसिन – Electrical Machines MCQ
विद्युतीय मेसिन – इलेक्ट्रिकल र टेलिकम
Electrical Machines · Technical – Electrical, Mechanical & Telecom · ९७७ प्रश्न
९७७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
विद्युतीय मेसिन: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
DC शन्ट जेनेरेटरको 'क्रिटिकल फिल्ड रेजिस्टेन्स' भन्नाले के बुझिन्छ?
सही उत्तर: घ) त्यो फिल्ड रेजिस्टेन्स जसभन्दा बढी हुँदा जेनेरेटरले भोल्टेज बनाउन सक्दैन
ओपन सर्किट क्यारेक्टरिस्टिकको सुरुको सीधा भागमा छुने (Tangent) फिल्ड रेजिस्टेन्स लाइनको रेजिस्टेन्सलाई क्रिटिकल रेजिस्टेन्स भनिन्छ। फिल्ड रेजिस्टेन्स यसभन्दा कम भएमा मात्र भोल्टेज बिल्ड-अप हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सेल्फ-एक्साइटेड DC शन्ट जेनेरेटरमा भोल्टेज बन्न (Build-up) का लागि कुन कुरा आवश्यक हुन्छ?
सही उत्तर: घ) पोलमा रेसिड्युअल म्याग्नेटिज्म (Residual Magnetism) हुनु
सुरुमा रेसिड्युअल फ्लक्सले सानो EMF दिन्छ, जसले फिल्ड करेन्ट बढाउँदै भोल्टेज क्रमशः बनाउँछ। फिल्ड रेजिस्टेन्स क्रिटिकल मानभन्दा बढी भएमा भने भोल्टेज बन्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मेसिनमा इन्टरपोल (Interpole) राख्नुको मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: घ) कम्युटेसन सुधार गरी ब्रसमा स्पार्किङ घटाउनु
इन्टरपोलले कम्युटेसन जोनमा रिएक्टेन्स भोल्टेजलाई निष्क्रिय गर्ने EMF दिन्छ, जसले स्पार्किङरहित कम्युटेसन गराउँछ। इन्टरपोल वाइन्डिङ आर्मेचरसँग सिरिजमा जोडिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मोटरको थ्री-पोइन्ट स्टार्टरमा रहेको नो-भोल्ट कोइल (No-Volt Coil) को काम के हो?
सही उत्तर: ख) आपूर्ति वा फिल्ड करेन्ट बन्द भएमा स्टार्टरको ह्यान्डललाई OFF स्थितिमा फर्काउनु
नो-भोल्ट कोइलले ह्यान्डललाई RUN स्थितिमा समात्छ; आपूर्ति गएमा वा फिल्ड खुलेमा यो डिम्याग्नेटाइज भई ह्यान्डल OFF मा फर्किन्छ, जसले बिजुली फर्किँदा रेजिस्टेन्सबिना मोटर सुरु हुनबाट र फिल्ड खुल्दा ओभरस्पिडबाट जोगाउँछ। ओभरलोड सुरक्षा भने ओभरलोड रिलिज कोइलको काम हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मोटर सुरु गर्दा स्टार्टर (Starter) किन आवश्यक पर्छ?
सही उत्तर: ख) सुरुमा ब्याक EMF शून्य हुँदा धेरै ठूलो आर्मेचर करेन्ट बग्ने भएकाले
स्थिर अवस्थामा Eb = ० हुने भएकाले Ia = V/Ra धेरै ठूलो हुन्छ; स्टार्टरले सिरिज रेजिस्टेन्स थपेर यो करेन्ट सीमित गर्छ। गति बढ्दै जाँदा ब्याक EMF बढ्छ र रेजिस्टेन्स क्रमशः हटाइन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC शन्ट मोटरको फिल्ड फ्लक्स घटाइयो (अन्य अवस्था उही) भने गतिमा के असर पर्छ?
सही उत्तर: क) गति बढ्छ
DC मोटरमा N ∝ Eb/Φ हुने भएकाले फ्लक्स घटाउँदा गति बढ्छ; यसैलाई रेटेड गतिभन्दा माथि गति नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ (Field Control)। फ्लक्स घटाउँदा गति घट्छ भन्नु उल्टो बुझाइ हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्युतीय ट्र्याक्सन (रेल, ट्रली) र क्रेनका लागि परम्परागत रूपमा कुन DC मोटर उपयुक्त मानिन्छ?
सही उत्तर: ख) DC सिरिज मोटर
सिरिज मोटरको सुरुवाती टर्क (Starting Torque) धेरै उच्च हुन्छ, जुन भारी लोड चलाउन सुरु गर्न आवश्यक हुन्छ। शन्ट मोटरको सुरुवाती टर्क तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
लोड बदलिँदा पनि गति लगभग स्थिर रहने DC मोटर कुन हो?
सही उत्तर: ग) DC शन्ट मोटर
शन्ट मोटरमा फिल्ड फ्लक्स लगभग स्थिर हुने भएकाले लोड बढ्दा गति थोरै मात्र घट्छ, त्यसैले लेथ, पंखा जस्ता स्थिर गति चाहिने काममा प्रयोग हुन्छ। सिरिज मोटरको गति लोडअनुसार धेरै बदलिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
२२० V आपूर्तिमा चलिरहेको DC मोटरको आर्मेचर रेजिस्टेन्स ०.५ Ω र आर्मेचर करेन्ट २० A छ। ब्याक EMF कति हुन्छ?
सही उत्तर: क) २१० V
मोटरमा Eb = V − IaRa = २२० − २० × ०.५ = २१० V। २३० V ले जेनेरेटरको सूत्र (E = V + IaRa) प्रयोग गरेको गल्ती देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मेसिनको वेभ वाइन्डिङ (Wave Winding) मा समानान्तर पथ (Parallel Paths) को संख्या कति हुन्छ?
सही उत्तर: क) पोलको संख्या जतिसुकै भए पनि २
सिम्प्लेक्स वेभ वाइन्डिङमा पोल जतिसुकै भए पनि समानान्तर पथ २ मात्र हुन्छन्, त्यसैले यो उच्च भोल्टेज र कम करेन्टका लागि उपयुक्त हुन्छ। सिम्प्लेक्स ल्याप वाइन्डिङमा भने पथको संख्या पोलको संख्या बराबर हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।