सार्वजनिक संस्थानको परिचय र नीति – Public Enterprises of Nepal MCQ
सार्वजनिक संस्थानको परिचय र नीति – संस्थान सम्बन्धी पत्र
Public Enterprises of Nepal · Public Enterprise Paper – Energy, Telecom, Aviation & Supply · ४६२ प्रश्न
४६२ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
सार्वजनिक संस्थानको परिचय र नीति: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
नागरिकलाई निःशुल्क वा न्यून मूल्यमा भौचर वितरण गरी त्यसमार्फत सरकारी कम्पनीको शेयर किन्न दिने निजीकरण विधिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) भौचर निजीकरण (Voucher/Mass privatization)
भौचर निजीकरणमा नागरिकलाई भौचर दिएर सरकारी कम्पनीको स्वामित्व व्यापक रूपमा बाँडिन्छ; पूर्वी युरोपका देशहरूमा यो विधि प्रयोग भएको थियो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अर्थतन्त्रका रणनीतिक मुख्य क्षेत्र (भारी उद्योग, बैंक, ऊर्जा आदि) राज्यको नियन्त्रणमा राख्नुपर्छ भन्ने अवधारणालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) अर्थतन्त्रको शिखर नियन्त्रण (Commanding heights)
'कमान्डिङ हाइट्स' अवधारणाअनुसार अर्थतन्त्रका रणनीतिक क्षेत्र राज्यको स्वामित्वमा राखेर विकासलाई निर्देशित गरिन्छ, जसले सार्वजनिक संस्थान विस्तारलाई आधार दियो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
प्रतिस्पर्धाको अभावमा संस्थानले न्यूनतम सम्भव लागतमा उत्पादन नगरी आन्तरिक रूपमा अदक्ष हुने अवस्थालाई हार्वे लिबेन्स्टाइनले के नाम दिएका छन्?
सही उत्तर: क) X-अदक्षता (X-inefficiency)
लिबेन्स्टाइनले प्रतिस्पर्धाको दबाब नहुँदा व्यवस्थापकीय ढिलासुस्तीले लागत बढ्ने अवस्थालाई X-अदक्षता भनेका हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सार्वजनिक संस्थानमा मालिक (जनता/सरकार) र व्यवस्थापन गर्ने पदाधिकारीको उद्देश्य फरक हुँदा देखिने समस्यालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) प्रधान-प्रतिनिधि (Principal-Agent) समस्या
मालिक (Principal) को हित र उसको तर्फबाट काम गर्ने व्यवस्थापक (Agent) को हित नमिल्दा प्रधान-प्रतिनिधि समस्या उत्पन्न हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जनोपयोगी सार्वजनिक संस्थानले न नाफा न घाटा हुने गरी प्रति एकाइ औसत लागत बराबर मूल्य तोक्ने नीतिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) औसत लागत मूल्य निर्धारण (Average cost pricing)
औसत लागत मूल्य निर्धारणमा मूल्य = कुल लागत ÷ उत्पादन परिमाण हुने भएकाले संस्थानले लागत मात्र असुल गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बिजुलीको माग धेरै हुने बेलुकीको समयमा बढी र राति कम दर लिने महसुल नीतिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) उच्च माग समय मूल्य निर्धारण (Peak-load / Time-of-day pricing)
उच्च माग समय मूल्य निर्धारणले माग धेरै हुने समयमा दर बढाएर माग घटाउन र कम माग हुने समयमा खपत बढाउन मद्दत गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्युत महसुलमा जडान क्षमताअनुसारको स्थिर (न्यूनतम) शुल्क र खपत युनिटअनुसारको शुल्क दुवै लिने मूल्य संरचनालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) दुई-भाग महसुल (Two-part tariff)
दुई-भाग महसुलमा स्थिर लागत असुल गर्न निश्चित शुल्क र परिवर्तनशील लागत असुल गर्न प्रयोगअनुसार शुल्क लिइन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
मुद्रास्फीति दरबाट दक्षता सुधार कारक (X) घटाएर जनोपयोगी सेवाको महसुल बढाउन पाइने अधिकतम सीमा तोक्ने नियमन विधि कुन हो?
सही उत्तर: घ) मूल्य सीमा नियमन (Price cap: RPI – X)
मूल्य सीमा नियमनमा महसुल वृद्धि 'मुद्रास्फीति – X' भन्दा बढी हुन नपाउने गरिन्छ, जसले संस्थानलाई लागत घटाउन प्रोत्साहन दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नियामकले जनोपयोगी संस्थानलाई लगानी गरेको पूँजीमा निश्चित 'उचित प्रतिफल' मात्र प्राप्त हुने गरी महसुल तोक्ने नियमन पद्धतिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) प्रतिफल दर नियमन (Rate-of-return regulation)
प्रतिफल दर नियमनमा संस्थानको सञ्चालन लागत र लगानीमा तोकिएको उचित प्रतिफल असुल हुने गरी महसुल निर्धारण गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सरकारले सार्वजनिक संस्थानमा गर्ने लगानीका दुई मुख्य स्वरूप कुन हुन्?
सही उत्तर: ख) शेयर लगानी र ऋण लगानी
नेपाल सरकारले सार्वजनिक संस्थानमा मुख्यतः शेयर (पूँजी) लगानी र ऋण लगानी गर्छ, जसबाट क्रमशः लाभांश र ब्याज प्राप्त हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।