N5 खान्जी: अंक, दिन र समय

सिक्ने लक्ष्य

• 一 देखि 万 सम्मका अंक र 円 का खान्जी पढ्ने र ठूला संख्या बनाउने।
• हप्ताका सात दिनका खान्जी र तिनको अर्थ बुझ्ने।
• महिना र मिति भन्ने तरिका, विशेष गरी 1–10 र 20 तारिखका विशेष पढाइ सिक्ने।
• 時, 分, 半 प्रयोग गरेर समय सोध्ने र भन्ने।

मुख्य व्याख्या

खान्जी पढ्ने दुई तरिका

धेरै खान्जीका दुई प्रकारका पढाइ हुन्छन्। ओनयोमी (音読み) चिनियाँ मूलको पढाइ हो, जुन प्रायः दुई वा बढी खान्जी मिलेका शब्दमा आउँछ। कुनयोमी (訓読み) जापानी मूलको पढाइ हो, जुन प्रायः खान्जी एक्लै वा हिरागानासँग आउँदा प्रयोग हुन्छ।

यस पाठमा हरेक शब्दसँग पढाइ हिरागाना र रोमाजीमा दिइएको छ। खान्जी एक्लै घोक्नुभन्दा शब्दसँगै सिक्नु धेरै प्रभावकारी हुन्छ।

अंक: 一 देखि 十

四, 七 र 九 का दुई पढाइ छन्। गन्दा र मूल्य भन्दा प्रायः よん, なな, きゅう प्रयोग हुन्छ, तर महिना र समयमा केही निश्चित पढाइ लाग्छ (तल हेर्नुहोस्)।

ठूला अंक: 百, 千, 万 र 円

जापानी संख्या जोडेर बनाइन्छ: 十一 = じゅういち (११), 二十 = にじゅう (२०), 三十五 = さんじゅうご (३५)। अघिल्लो अंकले गुणन, पछाडिकोले जोड जनाउँछ।

• 百 = ひゃく (hyaku, १००)। ध्वनि परिवर्तन: 三百 さんびゃく (sanbyaku), 六百 ろっぴゃく (roppyaku), 八百 はっぴゃく (happyaku)।
• 千 = せん (sen, १,०००)। 三千 さんぜん (sanzen), 八千 はっせん (hassen)।
• 万 = まん (man, १०,०००)। 一万 いちまん (ichiman)। ध्यान दिनुहोस्: 万 मा “いち” लाग्छ, तर 百 र 千 मा “一” को पढाइ प्रायः लाग्दैन।
• 円 = えん (en, जापानी मुद्रा येन)। 百円 ひゃくえん (hyakuen)।

हप्ताका दिन: 曜日

हप्ताका दिनका नाम प्रकृतिका तत्वबाट बनेका छन्। हरेक दिनको अन्त्यमा 曜日 (ようび, youbi) लाग्छ।

महिना: 〜月 (がつ)

महिना भन्न अंकपछि 月 (がつ, gatsu) राखिन्छ: 一月 いちがつ (जनवरी), 二月 にがつ … 十二月 じゅうにがつ (डिसेम्बर)। तीन अपवाद सम्झनुहोस्: 四月 しがつ (shigatsu), 七月 しちがつ (shichigatsu), 九月 くがつ (kugatsu)।

मिति: 〜日

महिनाको १ देखि १० तारिख र २० तारिखका विशेष पढाइ छन्। ११ तारिखदेखि प्रायः अंक + にち (nichi) हुन्छ, जस्तै 十一日 じゅういちにち; तर १४ र २४ तारिखमा よっか लाग्छ (じゅうよっか, にじゅうよっか)।

वर्ष भन्न 年 (ねん, nen) प्रयोग हुन्छ: 2026年 = にせんにじゅうろくねん (nisen nijuuroku nen)।

समय: 時, 分, 半

घण्टाका लागि 時 (じ, ji) र मिनेटका लागि 分 (ふん/ぷん, fun/pun) प्रयोग हुन्छ।

• घण्टाका अपवाद: 四時 よじ (yoji), 七時 しちじ (shichiji), 九時 くじ (kuji)।
• 分 को पढाइ अंकअनुसार बदलिन्छ: 一分 いっぷん (ippun), 三分 さんぷん (sanpun), 五分 ごふん (gofun), 十分 じゅっぷん (juppun)।
• 半 (はん, han) = आधा: 三時半 さんじはん (sanji han) = साढे तीन बजे।
• 午前 ごぜん (gozen) = बिहान (a.m.), 午後 ごご (gogo) = दिउँसो/बेलुका (p.m.)। यी समयभन्दा अगाडि आउँछन्: 午後二時 ごごにじ = दिउँसो २ बजे।

अन्य उपयोगी खान्जी: 今, 何, 毎

今 (いま, ima) = अहिले, 何 (なん/なに, nan/nani) = के, 毎 (まい, mai) = हरेक। उदाहरण: 毎日 まいにち (mainichi) = हरेक दिन। 今日 きょう (kyou) = आज, विशेष पढाइ भएको शब्द हो; यसलाई “いまひ” नपढ्नुहोस्।

मिति र समय सोध्ने प्रश्न

प्रश्न बनाउन अंकको ठाउँमा 何 (なん) राख्नुहोस्: 何時 なんじ (nanji, कति बजे), 何月 なんがつ (nangatsu, कुन महिना), 何日 なんにち (nannichi, कति गते), 何曜日 なんようび (nan’youbi, कुन बार)। उत्तरमा 何 को ठाउँमा अंक राखे पुग्छ। यो ढाँचाले एकै पटक धेरै प्रश्न बनाउन सकिन्छ।

महत्वपूर्ण परिभाषा

• ओनयोमी (音読み): खान्जीको चिनियाँ मूलको पढाइ, जस्तै 日 = にち।
• कुनयोमी (訓読み): खान्जीको जापानी मूलको पढाइ, जस्तै 日 = ひ।
• 曜日 (ようび): हप्ताको दिन जनाउने शब्द।
• ध्वनि परिवर्तन: अंकसँग जोडिँदा h → b/p वा s → z हुने परिवर्तन, जस्तै 三百 さんびゃく।

उदाहरण

• 今、何時ですか。 (Ima, nanji desu ka.) — अहिले कति बज्यो?
• 九時半です。 (Kuji han desu.) — साढे नौ बजेको छ।
• 今日は月曜日です。 (Kyou wa getsuyoubi desu.) — आज सोमबार हो।
• テストは七月四日です。 (Tesuto wa shichigatsu yokka desu.) — परीक्षा जुलाई ४ तारिखमा हो।
• このペンは百五十円です。 (Kono pen wa hyaku gojuu en desu.) — यो कलम १५० येनको हो।
• 午後三時十分です。 (Gogo sanji juppun desu.) — दिउँसो ३ बजेर १० मिनेट गयो।

शब्दभण्डार

सामान्य गल्ती

• 四月 लाई “よんがつ” भन्ने: सही पढाइ しがつ (shigatsu) हो।
• 四時 लाई “よんじ” भन्ने: सही पढाइ よじ (yoji) हो।
• 九時 लाई “きゅうじ” भन्ने: सही पढाइ くじ (kuji) हो।
• 1日 लाई “いちにち” भन्ने: मितिका रूपमा “महिनाको १ तारिख” = ついたち। いちにち को अर्थ “एक दिन (अवधि)” हुन्छ।
• 三百 लाई “さんひゃく” भन्ने: ध्वनि परिवर्तन भएर さんびゃく हुन्छ।

सारांश

• 四, 七, 九 का दुई पढाइ छन्; महिना र समयमा 四月 しがつ, 四時 よじ, 九時 くじ जस्ता निश्चित रूप लाग्छन्।
• 百, 千, 万 जोडेर ठूला संख्या बनाइन्छ; जापानी गन्ती चार अङ्कको समूहमा चल्छ।
• हप्ताका दिन: 月 火 水 木 金 土 日 + 曜日।
• १–१० र २० तारिखका विशेष पढाइ छन् (ついたち, ふつか, はつか …)।
• समय: 〜時〜分, 半 = आधा, 午前/午後 समयभन्दा अगाडि।