नमस्ते · Hello

योगः कर्मसु कौशलम्।

काममा कुशलता नै योग हो। (गीता २.५०)

Excellence in action is yoga. (Gita 2.50)

…

N4: Plain Form (辞書形, ない形, た形)

Japanese Language – JLPT N5/N4, NAT, J-CERT निःशुल्क कोर्स · करिब ४ मिनेट पढाइ · पूरा पाठ्यक्रम

सिक्ने लक्ष्य

  • क्रियाका चार plain रूप (वर्तमान/भूत × सकारात्मक/नकारात्मक) बनाउन सक्नु।
  • い-विशेषण, な-विशेषण र नामको plain रूप सही बनाउन सक्नु।
  • ある → ない, いい → よくない जस्ता अपवाद चिन्न सक्नु।
  • साथीसँगको casual बोली र ~と思います, ~ないでください, ~たことがあります जस्ता ढाँचामा plain form प्रयोग गर्न सक्नु।

मुख्य व्याख्या

N5 मा तपाईंले ます/です (विनम्र रूप) सिक्नुभयो। N4 देखि व्याकरणको धेरै भाग plain form (普通形, futsūkei) मा टेकिन्छ। Plain form दुई ठाउँमा चाहिन्छ:

  • Casual बोली: साथी, परिवार र आफूभन्दा सानासँग।
  • व्याकरण ढाँचाभित्र: ~と思います, ~つもりです, ~かもしれません (N4) जस्ता ढाँचाको अगाडि, विनम्र वाक्यमा पनि।

त्यसैले plain form “अविनम्र भाषा” मात्र होइन; यो वाक्य बनाउने आधार हो।

१. क्रियाको चार रूप एकै तालिकामा

विनम्रPlainनाम
書きます書く辞書形 (dictionary form)
書きません書かないない形 (nai-form)
書きました書いたた形 (ta-form)
書きませんでした書かなかったなかった形

हरेक जोडी (विनम्र र plain) मा विनम्रता बाहेक अर्थ उही रहन्छ। 書く र 書きます दुवैको अर्थ “लेख्छु/लेख्छ” हो; फरक केवल कोसँग बोल्दै हुनुहुन्छ भन्नेमा हो। त्यसैले नयाँ अर्थ होइन, नयाँ “रूप” सिक्दै हुनुहुन्छ भनेर सोच्नुहोस्।

ध्यान दिनुहोस्: plain वर्तमान रूपले भविष्य पनि जनाउँछ। 明日行く = भोलि जान्छु। जापानीमा छुट्टै भविष्य काल छैन।

२. ない形 बनाउने नियम

  • Group 1: अन्तिम う-ध्वनिलाई あ-ध्वनिमा बदलेर ない: 書く → 書かない, 飲む → 飲まない, 話す → 話さない, 待つ → 待たない।
  • う मा टुंगिने Group 1: う → わ (あ होइन): 買う → 買わない (kawanai), 会う → 会わない।
  • Group 2: る हटाएर ない: 食べる → 食べない, 見る → 見ない।
  • Group 3: する → しない, 来る → 来ない (こない, konai)।
ある (हुनु, निर्जीव) को ない形 “あらない” होइन, केवल ない हो। お金がない = पैसा छैन।

भूत नकारात्मक बनाउन ない लाई なかった मा बदल्नुहोस्: 書かない → 書かなかった।

ます-रूपबाट समूह चिन्ने छोटो उपाय: ます अघि い-ध्वनि (書きます, 飲みます) भए प्राय: Group 1, ます अघि え-ध्वनि (食べます) भए प्राय: Group 2। तर 見ます, 起きます, 借ります (karimasu = सापट लिनु) जस्ता Group 2 क्रियामा पनि ます अघि い-ध्वनि हुन्छ; यस्ता क्रिया अलग्गै याद गर्नुहोस्।

३. た形 बनाउने नियम

て-रूप जान्नुहुन्छ भने た形 सजिलो छ: て → た, で → だ।

て形た形अर्थ
行って行ったगयो
飲んで飲んだपियो
泳いで泳いだपौडियो
食べて食べたखायो
して / 来てした / 来た (kita)गर्‍यो / आयो

४. विशेषण र नामको plain रूप

प्रकारवर्तमानवर्तमान नकारात्मकभूतभूत नकारात्मक
い-adj (高い)高い高くない高かった高くなかった
いい (राम्रो)いいよくないよかったよくなかった
な-adj (静か)静かだ静かじゃない静かだった静かじゃなかった
नाम (学生)学生だ学生じゃない学生だった学生じゃなかった
लेख्ने औपचारिक भाषामा じゃない को सट्टा ではない प्रयोग हुन्छ। अर्थ उही हो; じゃ बोलीचालीको छोटो रूप हो।

い-विशेषणमा です हटाउँदा plain बन्छ (高いです → 高い); त्यसमा だ थपिँदैन। な-विशेषण र नाममा です को ठाउँमा だ आउँछ।

५. Plain form प्रयोग हुने ढाँचा

  • ~と思います (to omoimasu) = … जस्तो लाग्छ: 明日は雨が降ると思います।
  • ~つもりです (tsumori) = … गर्ने योजना छ: 日本で働くつもりです।
  • ない形 + でください = कृपया … नगर्नुहोस्: ここで写真を撮らないでください।
  • ない形 + ければなりません = … गर्नै पर्छ: 薬を飲まなければなりません।
  • ない形 (ない→なく) + てもいいです = … नगरे पनि हुन्छ: 明日は来なくてもいいです।
  • た形 + ことがあります = … गरेको अनुभव छ: 富士山に登ったことがあります।
  • た形 + ほうがいいです = … गर्नु राम्रो: 早く寝たほうがいいです।

~と思います अगाडि な-विशेषण र नामको वर्तमानमा だ राख्नुपर्छ: 彼は学生だと思います।

६. Casual बोलीका तीन विशेषता

Plain form मा कुरा गर्दा क्रियाको रूप मात्र होइन, वाक्यको शैली पनि बदलिन्छ।

  • प्रश्नमा か प्राय: हट्छ: 行きますか → 行く? (स्वर माथि उठाएर)। Casual प्रश्नमा “行くか?” भन्दा कडा र पुरुषवाचक सुनिन सक्छ।
  • कण हट्न सक्छ: ご飯を食べた? → ご飯、食べた? を र は बोलीमा धेरै छुट्छन्।
  • な-विशेषण र नामको だ बोलीमा प्राय: छुट्छ: 学生だ भन्दा “学生。” वा “学生だよ” स्वाभाविक सुनिन्छ। एक्लो だ ले कहिलेकाहीं कडा भाव दिन्छ।
जापानी नाटक वा एनिमेमा सुनिने बोली प्राय: casual हुन्छ। त्यहाँबाट सिक्नु राम्रो हो, तर विद्यालयको अन्तर्वार्ता वा काममा त्यो शैली नसार्नुहोस्।

७. छोटो अभ्यास: विनम्रबाट plain मा

तलका वाक्यलाई plain form मा बदल्नुहोस्, अनि उत्तर हेर्नुहोस्।

  1. 毎日コーヒーを飲みます。
  2. 昨日は寒くなかったです。
  3. 先週、友だちが来ました。
  4. ここは静かではありません。
उत्तर हेर्नुहोस्

१. 毎日コーヒーを飲む。 २. 昨日は寒くなかった。 (い-विशेषणमा です मात्र हट्छ) ३. 先週、友だちが来た (きた)। ४. ここは静かじゃない। (वा ではない)

महत्वपूर्ण परिभाषा

  • 普通形 (futsūkei) / plain form: ます/です नभएको आधार रूप।
  • 丁寧形 (teineikei) / polite form: ます/です भएको विनम्र रूप।
  • ない形: plain वर्तमान नकारात्मक रूप।
  • た形: plain भूत सकारात्मक रूप।
  • Casual speech (タメ口, tameguchi): नजिकका मान्छेसँग plain form मा गरिने बोली।

उदाहरण

विनम्र र casual बोली तुलना गर्नुहोस्:

  1. 昨日、何をした? — 映画を見た。
    हिजो के गर्‍यौ? — फिल्म हेरें।
    (विनम्र: 何をしましたか。— 映画を見ました。)
  2. 今日は行かない。忙しいから。
    आज जाँदिनँ। व्यस्त छु।
  3. あの店、安くなかった。
    त्यो पसल सस्तो थिएन।
  4. この問題は簡単だと思います。
    यो प्रश्न सजिलो छ जस्तो लाग्छ।
  5. 来年、日本へ留学するつもりです。
    अर्को वर्ष जापानमा पढ्न जाने योजना छ। (留学 ryūgaku = विदेश अध्ययन)
  6. 寿司を食べたことがありますか。
    सुसी खाएको अनुभव छ?
  7. 授業に遅れないでください。
    कक्षामा ढिला नगर्नुहोस्। (遅れる okureru = ढिला हुनु)

शब्दभण्डार

जापानीरोमाजी (नयाँ)नेपाली अर्थ
普通形futsūkeiplain form
思うomouसोच्नु, लाग्नु
つもりtsumoriयोजना, इरादा
留学するryūgaku suruविदेश पढ्न जानु
遅れるokureruढिला हुनु
登るnoboruचढ्नु
忙しいisogashiiव्यस्त
簡単kantanसजिलो
降るfuru(पानी/हिउँ) पर्नु
薬kusuriऔषधि

सामान्य गल्ती

  • 買う → 買あない। सही: 買わない। う-अन्त्य भएका क्रियामा わ आउँछ।
  • ある → あらない। सही: ない।
  • 来る को ない形 लाई きない भन्नु। सही: こない। た形 चाहिँ きた।
  • い-विशेषणमा だ थप्नु। “高いだ” गलत; plain रूप 高い मात्र।
  • いい → いくない। सही: よくない, भूत: よかった।
  • ~と思います अगाडि नाममा だ छुटाउनु। “学生と思います” अपूर्ण; सही: 学生だと思います।
शिक्षक, अन्तर्वार्ताकार वा पहिलो पटक भेटेको मान्छेसँग casual plain form मा कुरा नगर्नुहोस्। व्याकरण ढाँचाभित्र plain form राख्नु ठीक हो, तर वाक्यको अन्त्य ます/です नै हुनुपर्छ।

सारांश

  • Plain form = ます/です बिनाको रूप; casual बोली र व्याकरण ढाँचा दुवैमा चाहिन्छ।
  • ない形: Group 1 मा う-ध्वनि → あ-ध्वनि (う → わ), Group 2 मा る → ない, しない, こない; ある → ない।
  • た形 = て形 को て/で लाई た/だ मा बदल्ने।
  • い-adj: 高くない, 高かった; いい → よくない; な-adj/नाम: だ, じゃない, だった, じゃなかった।
  • ~と思います, ~つもり, ~ないでください, ~たことがある, ~たほうがいい सबै plain form मा टेकिन्छन्।