N5 व्याकरण: です, は, が, の
सिक्ने लक्ष्य
- 「AはBです」 ढाँचामा आफ्नो र अरूको परिचय दिने।
- です को नकारात्मक, भूत र प्रश्न रूप (じゃありません, でした, か) बनाउने।
- は (विषय) र が (कर्ता/नयाँ जानकारी) को मुख्य फरक बुझ्ने।
- の प्रयोग गरेर स्वामित्व, सम्बन्ध र प्रकार जनाउने।
मुख्य व्याख्या
जापानी वाक्यको आधार: क्रियापद अन्त्यमा
नेपाली जस्तै जापानीमा पनि मुख्य क्रिया वाक्यको अन्त्यमा आउँछ। “म विद्यार्थी हुँ” जस्तै जापानीमा पनि “म — विद्यार्थी — हुँ” क्रम हुन्छ। त्यसैले नेपाली विद्यार्थीलाई जापानी वाक्यक्रम अङ्ग्रेजीभन्दा सजिलो लाग्छ।
नेपालीमा “ले”, “को”, “मा” जस्ता विभक्ति शब्दपछि जोडिन्छन्; जापानीमा यस्तो काम कण (particle) ले गर्छ। यस पाठमा は, が र の सिकिन्छ।
です: “हो / हुनुहुन्छ”
です (desu) संज्ञा वा विशेषणपछि आएर विनम्र रूपमा “हो” भन्ने अर्थ दिन्छ। यसको रूप व्यक्ति (म, तपाईं, ऊ) अनुसार बदलिँदैन। नेपालीमा “हुँ, हौ, हो, हुनुहुन्छ” छुट्टाछुट्टै हुन्छ, जापानीमा सबैका लागि です।
| रूप | जापानी | अर्थ |
|---|---|---|
| वर्तमान सकारात्मक | がくせいです (gakusei desu) | विद्यार्थी हो |
| वर्तमान नकारात्मक | がくせいじゃありません (gakusei ja arimasen) | विद्यार्थी होइन |
| भूत सकारात्मक | がくせいでした (gakusei deshita) | विद्यार्थी थियो |
| भूत नकारात्मक | がくせいじゃありませんでした (gakusei ja arimasen deshita) | विद्यार्थी थिएन |
उच्चारण: です लाई प्रायः “डेस्” जस्तो छोटो, अन्तिम u लगभग नसुनिने गरी भनिन्छ।
प्रश्न: वाक्यको अन्त्यमा か
साधारण वाक्यको अन्त्यमा か (ka) थप्दा प्रश्न बन्छ; शब्दक्रम बदल्नु पर्दैन। उत्तरमा はい (hai, हो) वा いいえ (iie, होइन) प्रयोग हुन्छ।
- がくせいですか。 (Gakusei desu ka.) — विद्यार्थी हो?
- はい、がくせいです。 (Hai, gakusei desu.) — हो, विद्यार्थी हुँ।
- いいえ、がくせいじゃありません。 (Iie, gakusei ja arimasen.) — होइन, विद्यार्थी होइन।
は: विषय (topic) जनाउने कण
कण は लाई “wa” पढिन्छ। यसले “अब म कसको बारेमा कुरा गर्दैछु” भनेर वाक्यको विषय तोक्छ। 「AはBです」 = “A चाहिँ B हो”।
- わたしはラムです。 (Watashi wa Ramu desu.) — म राम हुँ।
- たなかさんはせんせいです。 (Tanaka-san wa sensei desu.) — तानाका जी शिक्षक हुनुहुन्छ।
विषय पहिले नै स्पष्ट भए जापानीमा प्रायः हटाइन्छ। परिचयपछि बारम्बार 「わたしは」 भन्नु अस्वाभाविक सुनिन्छ।
が: कर्ता र नयाँ जानकारी
が (ga) ले वाक्यमा “को/के” ले काम गर्छ वा छ भन्ने कुरामा जोड दिन्छ। N5 मा यसका मुख्य प्रयोग:
- प्रश्नवाचक शब्द कर्ता हुँदा: だれ (dare, को), なに (nani, के) पछि は होइन, が आउँछ। だれがせんせいですか。 (Dare ga sensei desu ka.) — शिक्षक को हो?
- त्यस्तो प्रश्नको उत्तरमा: たなかさんがせんせいです。 (Tanaka-san ga sensei desu.) — तानाका जी नै शिक्षक हुनुहुन्छ।
- मन पर्ने, सिपालु हुने र बुझ्ने कुरा: すき (suki), きらい (kirai), じょうず (jouzu), わかります (wakarimasu) सँग वस्तुमा が लाग्छ। わたしはねこがすきです。 (Watashi wa neko ga suki desu.) — मलाई बिरालो मन पर्छ।
- कुनै चीज छ भनेर नयाँ जानकारी दिँदा: ねこがいます。 (Neko ga imasu.) — (त्यहाँ) एउटा बिरालो छ।
は र が को फरक
| は (wa) | が (ga) |
|---|---|
| विषय: “यसको बारेमा भन्दा…” | कर्ता: “यही चाहिँ…” |
| पछाडिको भाग नयाँ जानकारी | が अघिको शब्द नै नयाँ जानकारी |
| たなかさんはせんせいです — तानाका जी (को बारेमा भन्दा) शिक्षक हुनुहुन्छ। | たなかさんがせんせいです — (अरू होइन) तानाका जी नै शिक्षक हुनुहुन्छ। |
सजिलो नियम: प्रश्नमा जुन कुरा सोधिएको छ, त्यसपछि が; जुन कुरा पहिले नै थाहा छ, त्यसपछि は।
の: “को / का / की”
の (no) ले दुई संज्ञा जोड्छ। पहिलो संज्ञाले दोस्रोलाई वर्णन गर्छ। नेपालीको “को” जस्तै।
- स्वामित्व: わたしのほん (watashi no hon) — मेरो किताब।
- सम्बन्ध/संस्था: にほんごのせんせい (nihongo no sensei) — जापानी भाषाको शिक्षक।
- उत्पत्ति: ネパールのコーヒー (nepaaru no koohii) — नेपालको कफी।
- पछिल्लो संज्ञा हटाएर: このかさはわたしのです。 (Kono kasa wa watashi no desu.) — यो छाता मेरो हो।
これ・それ・あれ र この・その・あの
です वाक्यमा “यो, त्यो” भन्न दुई समूहका शब्द चाहिन्छन्। これ (kore), それ (sore), あれ (are) आफैँ संज्ञा हुन् र एक्लै बस्छन्: これはほんです (यो किताब हो)। この (kono), その (sono), あの (ano) भने सधैँ संज्ञाअघि आउँछन्: このほん (यो किताब)।
こ- बोल्नेको नजिक, そ- सुन्नेको नजिक, र あ- दुवैबाट टाढा भएको वस्तुका लागि हो। “このはほんです” भन्नु गलत हो, किनकि この पछि संज्ञा चाहिन्छ।
महत्वपूर्ण परिभाषा
- कण (助詞, joshi): शब्दपछि आएर वाक्यमा त्यसको भूमिका देखाउने सानो शब्द।
- विषय (topic): वाक्य कसको बारेमा हो भन्ने कुरा; は ले जनाउँछ।
- कर्ता (subject): काम गर्ने वा अवस्थामा रहने; जोड वा नयाँ जानकारी हुँदा が ले जनाउँछ।
- です (copula): संज्ञा/विशेषणलाई विनम्र वाक्य बनाउने “हो” अर्थको शब्द।
उदाहरण
छोटो आत्मपरिचय, आफ्नै नाम राखेर अभ्यास गर्नुहोस्:
はじめまして。 (Hajimemashite.) — पहिलो पटक भेट्दा भनिने अभिवादन।
わたしはスニルです。 (Watashi wa Suniru desu.) — म सुनिल हुँ।
ネパールじんです。 (Nepaarujin desu.) — नेपाली हुँ।
がくせいです。 (Gakusei desu.) — विद्यार्थी हुँ।
きょねんはかいしゃいんでした。 (Kyonen wa kaishain deshita.) — गत वर्ष कम्पनीमा काम गर्थें।
よろしくおねがいします。 (Yoroshiku onegaishimasu.) — कृपया सहयोग गर्नुहोला।
अन्य उदाहरण:
- これはだれのかばんですか。 (Kore wa dare no kaban desu ka.) — यो कसको झोला हो?
- それはマヤさんのかばんです。 (Sore wa Maya-san no kaban desu.) — त्यो माया जीको झोला हो।
- きのうはやすみじゃありませんでした。 (Kinou wa yasumi ja arimasen deshita.) — हिजो बिदा थिएन।
- なにがすきですか。 (Nani ga suki desu ka.) — तपाईंलाई के मन पर्छ?
आत्मपरिचय अभ्यास गर्दा नाम, देश र पेसा तीनवटा です वाक्यमा भन्नुहोस्। भाषा विद्यालयको अन्तर्वार्तामा प्रायः यस्तै छोटो परिचयबाट कुराकानी सुरु हुन्छ, त्यसैले यसलाई मुखाग्र गर्दा आत्मविश्वास बढ्छ।
शब्दभण्डार
| जापानी | रोमाजी | नेपाली अर्थ |
|---|---|---|
| わたし | watashi | म |
| がくせい | gakusei | विद्यार्थी |
| かいしゃいん | kaishain | कम्पनी कर्मचारी |
| だれ | dare | को |
| なに / なん | nani / nan | के |
| これ / それ / あれ | kore / sore / are | यो / त्यो (नजिक) / त्यो (टाढा) |
| すき | suki | मन पर्ने |
| やすみ | yasumi | बिदा / आराम |
| はい / いいえ | hai / iie | हो / होइन |
| かさ | kasa | छाता |
सामान्य गल्ती
- कण は लाई “ha” पढ्ने: कणको रूपमा सधैँ “wa”। तर लेख्दा は नै लेखिन्छ, わ होइन।
- प्रश्नवाचक शब्दपछि は राख्ने: 「だれはせんせいですか」 गलत; 「だれがせんせいですか」 सही।
- すき सँग を प्रयोग गर्ने: N5 स्तरमा 「ねこがすきです」 सही ढाँचा हो।
- भूत नकारात्मकमा でした बिर्सने: “थिएन” = じゃありませんでした।
- の छुटाउने: 「わたしほん」 होइन, 「わたしのほん」।
सारांश
- 「AはBです」 = A चाहिँ B हो; です सबै व्यक्तिका लागि उस्तै रहन्छ।
- です → じゃありません / でした / じゃありませんでした; प्रश्नका लागि अन्त्यमा か।
- は (wa) ले विषय जनाउँछ; が ले कर्तामा जोड वा नयाँ जानकारी दिन्छ।
- だれ/なに कर्ता हुँदा が; すき, じょうず, わかります सँग वस्तुमा が।
- の = “को”: स्वामित्व, सम्बन्ध र उत्पत्ति जनाउँछ।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।