व्याकरण: वाक्य जोड्ने -고, -아서/어서, -지만
सिक्ने लक्ष्य
- -고 प्रयोग गरेर दुई काम वा गुणलाई “र / अनि” को अर्थमा जोड्न।
- -아서/어서 को सही रूप बनाउन र यसका दुई अर्थ (कारण र क्रम) छुट्याउन।
- -지만 प्रयोग गरेर “तर” को अर्थ दिने वाक्य बनाउन।
- -아서/어서 सँग भूतकाल र आदेश प्रयोग गर्दा हुने ठूला गल्ती रोक्न।
मुख्य व्याख्या
वाक्य कसरी जोडिन्छ?
नेपालीमा हामी “र”, “तर”, “भएकोले” जस्ता छुट्टै शब्द प्रयोग गर्छौं। कोरियनमा भने यस्तो अर्थ क्रियाको मूल (stem) मा सिधै जोडिने अन्त्यप्रत्ययले दिन्छ।
Stem निकाल्न dictionary रूपको अन्तिम 다 हटाउनुहोस्: 먹다 (meokda) → 먹, 가다 (gada) → 가, 공부하다 (gongbuhada) → 공부하।
सामान्यतया काल (tense) र आदरको रूप वाक्यको अन्तिम क्रियामा मात्र देखाइन्छ। पहिलो भाग छोटो र सरल रहन्छ।
1. -고 : “र”, “अनि”
नियम सबैभन्दा सजिलो छ: stem + 고। Stem मा 받침 (batchim) छ कि छैन भन्ने फरक पर्दैन।
| Dictionary रूप | -고 रूप | अर्थ |
|---|---|---|
| 먹다 (meokda) | 먹고 (meokgo) | खाएर / खाने र |
| 싸다 (ssada) | 싸고 (ssago) | सस्तो र |
| 공부하다 (gongbuhada) | 공부하고 (gongbuhago) | पढेर / पढ्ने र |
| 학생이다 (haksaeng-ida) | 학생이고 (haksaeng-igo) | विद्यार्थी हो र |
प्रयोग (क) सूची: दुई गुण वा तथ्य एकसाथ भन्न।
이 식당은 싸고 맛있어요. (I sikdang-eun ssago masisseoyo.) — यो रेस्टुरेन्ट सस्तो छ र मीठो पनि छ।
प्रयोग (ख) क्रम: एउटा काम सकेपछि अर्को काम।
저는 숙제를 하고 잤어요. (Jeoneun sukjereul hago jasseoyo.) — मैले गृहकार्य गरेँ अनि सुतेँ।
-고 मा दुई भागको कर्ता फरक पनि हुन सक्छ: 형은 의사이고 누나는 간호사예요. (Hyeong-eun uisaigo nunaneun ganhosayeyo.) — दाइ डाक्टर हुनुहुन्छ र दिदी नर्स हुनुहुन्छ।
2. -아서/어서 : कारण र क्रम
यसको रूप stem को अन्तिम स्वर मा भर पर्छ:
| Stem को अन्तिम स्वर | जोड्ने | उदाहरण |
|---|---|---|
| ㅏ वा ㅗ | -아서 | 좋아서 (joaseo) ← 좋다, 살아서 (saraseo) ← 살다 |
| अरू स्वर | -어서 | 먹어서 (meogeoseo) ← 먹다, 있어서 (isseoseo) ← 있다 |
| 하다 भएका क्रिया | -해서 | 공부해서 (gongbuhaeseo), 피곤해서 (pigonhaeseo) |
Batchim नभएको stem मा स्वर मिसिएर छोटो हुन्छ: 가다 → 가서 (gaseo), 오다 → 와서 (waseo), 보다 → 봐서 (bwaseo), 마시다 → 마셔서 (masyeoseo), 배우다 → 배워서 (baewoseo)। Stem ㅡ मा सकिए ㅡ हराउँछ: 바쁘다 → 바빠서 (bappaseo), 아프다 → 아파서 (apaseo)।
अर्थ (क) कारण — “…भएकोले / …गर्नाले”
배가 아파서 병원에 갔어요. (Baega apaseo byeong-wone gasseoyo.) — पेट दुखेकोले अस्पताल गएँ।
늦어서 미안해요. (Neujeoseo mianhaeyo.) — ढिलो भएकोमा माफ गर्नुहोस्।
1) -아서/어서 अगाडि भूतकाल (-았/었) राखिँदैन। 갔어서 ✗ → 가서 ✓। समय अन्तिम क्रियाले देखाउँछ।
2) कारण अर्थमा पछाडिको भाग आदेश (-(으)세요) वा प्रस्ताव (-(으)ㅂ시다) हुन सक्दैन। त्यस्तो बेला अर्को व्याकरण चाहिन्छ, जुन पछिका पाठमा आउँछ।
अर्थ (ख) क्रम — “…गएर / …भेटेर”
पहिलो काम दोस्रो कामको आधार हुँदा, अर्थात् एउटै ठाउँ, व्यक्ति वा वस्तुसँग जोडिएको हुँदा -아서/어서 प्रयोग हुन्छ।
도서관에 가서 공부해요. (Doseogwane gaseo gongbuhaeyo.) — पुस्तकालय गएर (त्यहीँ) पढ्छु।
친구를 만나서 커피를 마셨어요. (Chingureul mannaseo keopireul masyeosseoyo.) — साथीलाई भेटेर (सँगै) कफी पियौँ।
3. -지만 : “तर”
नियम: stem + 지만। यसमा भूतकाल राख्न मिल्छ: 했 + 지만 = 했지만 (haetjiman)।
한국어는 어렵지만 재미있어요. (Hangugeoneun eoryeopjiman jaemiisseoyo.) — कोरियन भाषा गाह्रो छ तर रमाइलो छ।
열심히 공부했지만 시험이 어려웠어요. (Yeolsimhi gongbuhaetjiman siheomi eoryeowosseoyo.) — मेहनत गरेर पढेँ तर परीक्षा गाह्रो भयो।
-고 र -아서 को क्रम अर्थमा फरक
| वाक्य | अर्थ |
|---|---|
| 친구를 만나서 영화를 봤어요. (Chingureul mannaseo yeonghwareul bwasseoyo.) | साथीलाई भेटेर साथीसँगै फिल्म हेरेँ। |
| 친구를 만나고 영화를 봤어요. (Chingureul mannago yeonghwareul bwasseoyo.) | साथीलाई भेटेँ, त्यसपछि (सायद एक्लै) फिल्म हेरेँ। |
महत्वपूर्ण परिभाषा
- 어간 (eogan, stem): क्रियाको 다 हटाएपछि बाँकी रहने भाग।
- 연결 어미 (yeongyeol eomi, connecting ending): दुई वाक्यांश जोड्ने अन्त्यप्रत्यय, जस्तै -고, -아서/어서, -지만।
- 받침 (batchim): अक्षरको तल रहने अन्तिम व्यञ्जन।
- स्वर मेल (vowel harmony): stem को स्वर ㅏ/ㅗ भए 아, अरू भए 어 छान्ने नियम।
उदाहरण
- 아침을 먹고 학교에 가요. (Achimeul meokgo hakgyoe gayo.) — बिहानको खाना खाएर विद्यालय जान्छु।
- 비가 와서 집에 있었어요. (Biga waseo jibe isseosseoyo.) — पानी परेकोले घरमै बसेँ।
- 이 가방은 예쁘지만 비싸요. (I gabang-eun yeppeujiman bissayo.) — यो झोला राम्रो छ तर महँगो छ।
- 피곤해서 일찍 잤어요. (Pigonhaeseo iljjik jasseoyo.) — थाकेकोले चाँडै सुतेँ।
- 시장에 가서 과일을 샀어요. (Sijang-e gaseo gwaireul sasseoyo.) — बजार गएर फलफूल किनेँ।
- 동생은 키가 크고 저는 작아요. (Dongsaeng-eun kiga keugo jeoneun jagayo.) — भाइ (वा बहिनी) अग्लो छ र म होचो छु।
- 돈이 없어서 택시를 안 탔어요. (Doni eopseoseo taeksireul an tasseoyo.) — पैसा नभएकोले ट्याक्सी चढिनँ।
- 날씨가 좋지만 바람이 불어요. (Nalssiga jochiman barami bureoyo.) — मौसम राम्रो छ तर हावा चलिरहेको छ।
- 만나서 반갑습니다. (Mannaseo bangapseumnida.) — भेटेर खुसी लाग्यो। (यहाँ -아서 कारण अर्थमा छ: भेटेकोले खुसी।)
शब्दभण्डार
| कोरियन | Romanization | नेपाली अर्थ |
|---|---|---|
| 맛있다 | masitda | मीठो हुनु |
| 비싸다 | bissada | महँगो हुनु |
| 싸다 | ssada | सस्तो हुनु |
| 피곤하다 | pigonhada | थकित हुनु |
| 아프다 | apeuda | दुख्नु, बिरामी हुनु |
| 늦다 | neutda | ढिलो हुनु |
| 만나다 | mannada | भेट्नु |
| 재미있다 | jaemiitda | रमाइलो हुनु |
| 어렵다 | eoryeopda | गाह्रो हुनु |
| 병원 | byeong-won | अस्पताल |
| 숙제 | sukje | गृहकार्य |
| 비가 오다 | biga oda | पानी पर्नु |
सामान्य गल्ती
- -아서 अगाडि भूतकाल: 어제 비가 왔어서… ✗ → 어제 비가 와서 집에 있었어요. ✓ — “हिजो” र अन्तिम क्रियाको 었 ले नै समय बुझाउँछ।
- कारण -아서 पछि आदेश: 비가 와서 우산을 가져가세요 ✗। यो कोरियनमा अस्वाभाविक मानिन्छ।
- गलत स्वर मेल: 보다 → 보어서 ✗ → 봐서 ✓; 먹다 → 먹아서 ✗ → 먹어서 ✓।
- 하다 मा 하어서: 공부하어서 ✗ → 공부해서 ✓।
- -고 र -아서 को क्रम अर्थ मिसाउनु: “पुस्तकालय गएर त्यहीँ पढ्छु” भन्न 도서관에 가고 공부해요 भन्दा 도서관에 가서 공부해요 स्वाभाविक हुन्छ।
सारांश
- -고 = “र / अनि”; सूची र क्रम दुवैमा; stem + 고।
- -아서/어서 = कारण (“…भएकोले”) र जोडिएको क्रम (“…गएर”); ㅏ/ㅗ → 아서, अरू → 어서, 하다 → 해서।
- -아서/어서 अगाडि भूतकाल नराख्नुहोस्, र कारण अर्थमा पछि आदेश/प्रस्ताव नराख्नुहोस्।
- -지만 = “तर”; भूतकालसँग पनि मिल्छ (했지만)।
- काल र आदरको रूप प्रायः अन्तिम क्रियामा मात्र देखिन्छ।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।