व्याकरण: नकारात्मक 안 / 못 / -지 않다
सिक्ने लक्ष्य
- छोटो नकारात्मक 안 र लामो नकारात्मक -지 않다 बनाउन सक्नु।
- “गर्दिनँ” (안) र “गर्न सक्दिनँ” (못) को फरक बुझ्नु।
- 공부하다 जस्ता 하다 क्रियामा 안/못 सही ठाउँमा राख्न सक्नु।
- 있다, 알다, 이다 को विशेष नकारात्मक शब्द प्रयोग गर्न सक्नु।
- भूतकाल, भविष्य र -고 싶다 सँग नकारात्मक वाक्य बनाउन सक्नु।
मुख्य व्याख्या
१. छोटो नकारात्मक: 안 + क्रिया
क्रिया वा विशेषणको अगाडि 안 राख्नुहोस्। बोलचालमा यो सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुन्छ।
- 안 가요. (An gayo.) – जान्नँ।
- 안 먹어요. (An meogeoyo.) [안머거요] – खान्नँ।
- 안 바빠요. (An bappayo.) – व्यस्त छैन।
२. लामो नकारात्मक: stem + -지 않아요
Stem मा -지 않다 जोडेर 않다 लाई 해요체 बनाउनुहोस्: 않아요। 받침 भए पनि नभए पनि रूप उही।
- 가지 않아요. (Gaji anayo.) – जान्नँ।
- 먹지 않아요. (Meokji anayo.) [먹찌 아나요] – खान्नँ।
- 바쁘지 않아요. (Bappeuji anayo.) – व्यस्त छैन।
अर्थ 안 सँग उस्तै हो। लामो रूप लेखाइ, औपचारिक बोलाइ र लामो शब्दसँग बढी स्वाभाविक सुनिन्छ; छोटो 안 दैनिक कुराकानीमा।
३. 하다 क्रियामा 안 को ठाउँ
“नाम + 하다” बनावटका क्रियामा 안 बीचमा पस्छ:
| क्रिया | सही | गलत |
|---|---|---|
| 공부하다 (अध्ययन गर्नु) | 공부 안 해요 (gongbu an haeyo) | 안 공부해요 |
| 운동하다 (व्यायाम गर्नु) | 운동 안 해요 (undong an haeyo) | 안 운동해요 |
| 일하다 (काम गर्नु) | 일 안 해요 (il an haeyo) | 안 일해요 |
तर विशेषण (अवस्था जनाउने) 하다 शब्दमा 안 अगाडि नै आउँछ: 피곤하다 → 안 피곤해요 (an pigonhaeyo, थाकेको छैन), 조용하다 → 안 조용해요 (an joyonghaeyo, शान्त छैन)। लामो रूपमा कुनै समस्या छैन: 공부하지 않아요 (gongbuhaji anayo)।
४. 못: “सक्दिनँ”
안 ले इच्छा वा निर्णयबाट “गर्दिनँ” जनाउँछ। 못 ले क्षमता नभएर वा परिस्थितिले “गर्न सक्दिनँ” जनाउँछ। बनाउने तरिका 안 जस्तै छ:
- छोटो: 못 가요. (Mot gayo.) [몯까요] – जान सक्दिनँ।
- लामो: 가지 못해요. (Gaji motaeyo.) [가지 모태요] – जान सक्दिनँ।
- 하다 क्रिया: 수영 못 해요. (Suyeong mot haeyo.) [수영 모태요] – पौडी खेल्न सक्दिनँ।
| 안 (गर्दिनँ) | 못 (सक्दिनँ) |
|---|---|
| 숙제를 안 했어요. (Sukjereul an haesseoyo.) – गृहकार्य गरिनँ। (आफ्नै निर्णय) | 숙제를 못 했어요. (Sukjereul mot haesseoyo.) – गृहकार्य गर्न सकिनँ। (कारणवश) |
| 커피를 안 마셔요. (Keopireul an masyeoyo.) – कफी पिउँदिनँ। (रुचि/बानी) | 커피를 못 마셔요. (Keopireul mot masyeoyo.) – कफी पिउन सक्दिनँ। (स्वास्थ्य आदि) |
शिक्षक वा हाकिमलाई काम नसकेको कुरा भन्दा 못 प्रयोग गर्नु विनम्र हुन्छ। “안 했어요” ले “मैले जानीजानी गरिनँ” जस्तो सुनिन सक्छ।
못 सामान्यतया विशेषणसँग प्रयोग हुँदैन। “못 예뻐요” होइन; 안 예뻐요 वा 예쁘지 않아요 भन्नुहोस्।
५. आफ्नै नकारात्मक शब्द भएका क्रिया
| सकारात्मक | नकारात्मक | गलत रूप |
|---|---|---|
| 있어요 (isseoyo, छ) | 없어요 (eopseoyo, छैन) | 안 있어요 |
| 알아요 (arayo, थाहा छ) | 몰라요 (mollayo, थाहा छैन) | 안 알아요 |
| 학생이에요 (haksaengieyo, विद्यार्थी हुँ) | 학생이 아니에요 (haksaengi anieyo, विद्यार्थी होइन) | 안 학생이에요 |
| 재미있어요 (jaemiisseoyo, रमाइलो छ) | 재미없어요 (jaemieopseoyo, रमाइलो छैन) | 안 재미있어요 (कम स्वाभाविक) |
६. अरू कालसँग
- भूतकाल: 안 갔어요 (an gasseoyo) = 가지 않았어요 (gaji anasseoyo) – गइनँ; 못 갔어요 (mot gasseoyo) – जान सकिनँ।
- भविष्य: 안 갈 거예요 (an gal geoyeyo) – जाँदिनँ (जाने छैन)।
- इच्छा: 가고 싶지 않아요 (gago sipji anayo) – जान मन छैन। बोलचालमा 안 가고 싶어요 पनि सुनिन्छ।
- औपचारिक: 가지 않습니다 (gaji anseumnida), 가지 못합니다 (gaji motamnida)।
७. नकारात्मक प्रश्नको उत्तर: 네 र 아니요
नकारात्मक प्रश्नको उत्तर दिँदा कोरियन र नेपाली (वा अंग्रेजी) को तर्क फरक हुन सक्छ। कोरियनमा 네 (हो) ले प्रश्नमा भनिएको कुरा “सही हो” भन्छ, 아니요 ले “सही होइन” भन्छ।
- प्रश्न: 내일 안 와요? (Naeil an wayo?) – भोलि आउँदैनौ?
- नआउने भए: 네, 안 와요. (Ne, an wayo.) – हो, आउँदिनँ।
- आउने भए: 아니요, 와요. (Aniyo, wayo.) – होइन, आउँछु।
त्यसैले 네 सुन्दा मात्र होइन, पछाडिको क्रिया पनि ध्यान दिएर सुन्नुहोस्।
८. 못 को उच्चारण
못 को 받침 ㅅ [ㄷ] आवाजमा पढिन्छ, त्यसैले पछाडिको अक्षरसँग उच्चारण नियम लाग्छन्: 못 해요 [모태요] (격음화), 못 먹어요 [몬머거요] (비음화), 못 가요 [몯까요] (경음화), 못 와요 [모돠요]।
महत्वपूर्ण परिभाषा
- 짧은 부정문 – छोटो नकारात्मक: 안/못 + क्रिया।
- 긴 부정문 – लामो नकारात्मक: stem + -지 않다 / -지 못하다।
- 의지 부정 (안) – इच्छा वा निर्णयबाट नगर्नु।
- 능력 부정 (못) – क्षमता वा परिस्थितिका कारण गर्न नसक्नु।
- 없다 / 모르다 / 아니다 – 있다, 알다, 이다 का आफ्नै नकारात्मक शब्द।
उदाहरण
A: 오늘 파티에 가요? (Oneul patie gayo?) – आज पार्टीमा जान्छौ?
B: 아니요, 안 가요. 내일 시험이 있어요. (Aniyo, an gayo. Naeil siheomi isseoyo.) – होइन, जान्नँ। भोलि परीक्षा छ।
A: 어제도 못 놀았어요? (Eojedo mot norasseoyo?) [몬노라써요] – हिजो पनि रमाउन सकेनौ?
B: 네, 숙제가 많았어요. 그래서 못 놀았어요. (Ne, sukjega manasseoyo. Geuraeseo mot norasseoyo.) – हो, गृहकार्य धेरै थियो। त्यसैले रमाउन सकिनँ।
A: 그럼 시험 끝나고 같이 놀아요. 저는 술은 안 마셔요. 커피 어때요? (Geureom siheom kkeunnago gachi norayo. Jeoneun sureun an masyeoyo. Keopi eottaeyo?) – त्यसो भए परीक्षा सकिएपछि सँगै घुमौं। म रक्सी पिउँदिनँ। कफी कस्तो?
B: 좋아요! (Joayo!) – हुन्छ!
विश्लेषण: पार्टीमा नजानु B को निर्णय भएकाले 안 가요; गृहकार्यका कारण बाध्य भएकाले 못 놀았어요; A ले रक्सी आफ्नो रोजाइले नपिउने भएकाले 안 마셔요। 술은 मा 은 ले “रक्सी चाहिँ” भन्ने contrast दिएको छ।
शब्दभण्डार
| कोरियन | Romanization | नेपाली अर्थ |
|---|---|---|
| 안 | an | नगर्ने (नकारात्मक) |
| 못 | mot | नसक्ने |
| 없다 | eopda | नहुनु |
| 모르다 | moreuda | थाहा नहुनु |
| 아니다 | anida | होइन |
| 수영 | suyeong | पौडी |
| 운동하다 | undonghada | व्यायाम गर्नु |
| 놀다 | nolda | खेल्नु / रमाउनु |
| 피곤하다 | pigonhada | थाक्नु |
| 술 | sul | रक्सी |
| 재미없다 | jaemieopda | रमाइलो नहुनु |
| 파티 | pati | पार्टी |
सामान्य गल्ती
- “안 공부해요” भन्ने: नाम+하다 क्रियामा 공부 안 해요।
- “안 있어요”, “안 알아요” भन्ने: 없어요, 몰라요 प्रयोग गर्नुहोस्।
- “않아요” लाई “안아요” लेख्ने: लामो रूपमा ㄶ भएको 않아요; 안아요 को अर्थ “अँगालो हाल्छु” हुन्छ।
- क्षमता नभएको कुरामा 안 प्रयोग: “한국어를 잘 안 해요” ले “राम्रोसँग गर्दिनँ” जस्तो सुनिन्छ; क्षमता भन्न 한국어를 잘 못 해요 (Hangugeoreul jal mot haeyo)।
- विशेषणमा 못: “못 바빠요” गलत; 안 바빠요।
सारांश
- 안 + क्रिया = -지 않아요: “गर्दिनँ / छैन” (निर्णय वा तथ्य)।
- 못 + क्रिया = -지 못해요: “गर्न सक्दिनँ” (क्षमता वा परिस्थिति)।
- नाम + 하다 क्रियामा 안/못 बीचमा: 공부 안 해요, 수영 못 해요।
- 있다 → 없다, 알다 → 모르다, 이다 → 아니다।
- 못 पछिको उच्चारण: [모태요], [몬머거요], [몯까요]।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।