कोरियन अंक: Sino-Korean र Native Korean
सिक्ने लक्ष्य
- Sino-Korean अंक (일, 이, 삼…) र Native Korean अंक (하나, 둘, 셋…) पढ्न र बोल्न।
- कुन अवस्थामा कुन प्रणाली प्रयोग हुन्छ भनेर छुट्याउन।
- समय, मिति, पैसा, फोन नम्बर र उमेर सही भन्न।
- 개, 명, 잔 जस्ता counter सँग अंकको छोटो रूप (한, 두, 세, 네) प्रयोग गर्न।
मुख्य व्याख्या
किन दुई प्रणाली?
कोरियनमा अंकका दुई सेट छन्। Sino-Korean चिनियाँ भाषाबाट आएका हुन्, र Native Korean कोरियाकै मौलिक शब्द हुन्।
दुवै सिक्नै पर्छ, किनकि एउटै वाक्यमा पनि दुवै आउन सक्छन्, जस्तै समय भन्दा घण्टा Native र मिनेट Sino मा भनिन्छ।
Sino-Korean अंक
| अंक | कोरियन | Romanization | अंक | कोरियन | Romanization |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 일 | il | 6 | 육 | yuk |
| 2 | 이 | i | 7 | 칠 | chil |
| 3 | 삼 | sam | 8 | 팔 | pal |
| 4 | 사 | sa | 9 | 구 | gu |
| 5 | 오 | o | 10 | 십 | sip |
ठूला अंक: 백 (baek) = 100, 천 (cheon) = 1,000, 만 (man) = 10,000।
ठूला अंक गणितजस्तै जोडिन्छन्: 11 = 십일 (sibil), 20 = 이십 (isip), 35 = 삼십오 (samsibo), 250 = 이백오십 (ibaegosip)।
만 (10,000) को हिसाब
नेपालीमा हामी हजार र लाखमा सोच्छौँ, तर कोरियनमा ठूलो एकाइ 만 (दस हजार) हो।
- 20,000 = 이만 (iman)
- 100,000 (एक लाख) = 십만 (simman) — अर्थात् “दस 만”
- 1,000,000 (दस लाख) = 백만 (baengman) — अर्थात् “सय 만”
Native Korean अंक
| अंक | कोरियन | Romanization | Counter अगाडिको रूप |
|---|---|---|---|
| 1 | 하나 | hana | 한 (han) |
| 2 | 둘 | dul | 두 (du) |
| 3 | 셋 | set | 세 (se) |
| 4 | 넷 | net | 네 (ne) |
| 5 | 다섯 | daseot | 다섯 |
| 6 | 여섯 | yeoseot | 여섯 |
| 7 | 일곱 | ilgop | 일곱 |
| 8 | 여덟 | yeodeol | 여덟 |
| 9 | 아홉 | ahop | 아홉 |
| 10 | 열 | yeol | 열 |
| 20 | 스물 | seumul | 스무 (seumu) |
दशकहरू: 30 서른 (seoreun), 40 마흔 (maheun), 50 쉰 (swin), 60 예순 (yesun), 70 일흔 (ilheun), 80 여든 (yeodeun), 90 아흔 (aheun)।
11 = 열하나, 21 = 스물하나। Counter अगाडि अन्तिम अंक मात्र छोटो हुन्छ: 11 वटा = 열한 개, 21 वर्ष = 스물한 살।
कुन बेला कुन अंक?
| Sino-Korean प्रयोग हुने | Native Korean प्रयोग हुने |
|---|---|
| मिति: 년 (वर्ष), 월 (महिना), 일 (गते) | घण्टा (बजे): 시 |
| मिनेट: 분 | उमेर: 살 |
| पैसा: 원 | वस्तु गन्ने: 개 |
| फोन नम्बर, कोठा नम्बर (호), तल्ला (층) | मान्छे गन्ने: 명 |
| कक्षा/वर्ष: 학년 | पटक: 번 (एक पटक = 한 번) |
| क्रम संख्या: 번 (नम्बर १ = 일 번) | गिलास/कप: 잔, बोतल: 병, किताब: 권 |
समय भन्ने तरिका
घण्टा Native, मिनेट Sino: 세 시 삼십 분 (se si samsip bun) = ३:३०। आधा घण्टाका लागि 반 (ban) पनि भनिन्छ: 세 시 반 (se si ban)।
बिहान/दिउँसो छुट्याउन 오전 (ojeon, a.m.) र 오후 (ohu, p.m.) अगाडि राखिन्छ: 오후 두 시 (ohu du si) = दिउँसो २ बजे।
मिति र दुई अपवाद
महिना Sino-Korean + 월: 1월 일월 (irwol), 3월 삼월 (samwol)।
तर दुई महिनामा उच्चारण बदलिन्छ: 6월 = 유월 (yuwol), 10월 = 시월 (siwol)। 육월 र 십월 भनिँदैन।
पैसा पढ्ने अभ्यास
- ₩ 1,500 = 천오백 원 (cheonobaek won)
- ₩ 8,000 = 팔천 원 (palcheon won)
- ₩ 35,000 = 삼만 오천 원 (samman ocheon won)
- ₩ 120,000 = 십이만 원 (sibiman won)
सुझाव: अंकलाई दायाँबाट चार-चार अंकमा छुट्याउनुहोस्। 120,000 = 12|0000 → “12 만” = 십이만।
फोन नम्बर
फोन नम्बर अंक-अंक गरेर Sino-Korean मा पढिन्छ। शून्यलाई प्रायः 공 (gong) भनिन्छ: 010 = 공일공 (gong-il-gong)। उदाहरण: 010-2345-6789 लाई 공일공 이삼사오 육칠팔구 जस्तै समूह बनाएर पढिन्छ।
महत्वपूर्ण परिभाषा
- Sino-Korean अंक (한자어 수사): चिनियाँ मूलका अंक; मिति, पैसा, मिनेट, नम्बरमा प्रयोग।
- Native Korean अंक (고유어 수사): कोरियाली मौलिक अंक; घण्टा, उमेर र गन्तीमा प्रयोग।
- Counter (단위 명사): अंकपछि आउने गन्ने शब्द, जस्तै 개, 명, 잔। नेपालीको “वटा”, “जना”, “गिलास” जस्तै।
- छोटो रूप: counter अगाडि 하나→한, 둘→두, 셋→세, 넷→네, 스물→스무।
उदाहरण
- 사과 세 개 주세요. (Sagwa se gae juseyo.) — तीनवटा स्याउ दिनुहोस्।
- 우리 반에 학생이 열다섯 명 있어요. (Uri bane haksaeng-i yeoldaseot myeong isseoyo.) — हाम्रो कक्षामा पन्ध्र जना विद्यार्थी छन्।
- 커피 두 잔 주세요. (Keopi du jan juseyo.) — दुई कप कफी दिनुहोस्।
- 저는 스무 살이에요. (Jeoneun seumu sarieyo.) — म बीस वर्षको हुँ।
- 이거 만 이천 원이에요. (Igeo man icheon wonieyo.) — यो १२,००० वन हो।
- 수업은 오전 아홉 시에 시작해요. (Sueobeun ojeon ahop sie sijakaeyo.) — कक्षा बिहान ९ बजे सुरु हुन्छ।
- 제 생일은 유월 십오 일이에요. (Je saeng-ireun yuwol sibo irieyo.) — मेरो जन्मदिन जुन १५ (६ महिना १५ गते) हो।
- 사무실은 삼 층에 있어요. (Samusireun sam cheung-e isseoyo.) — कार्यालय तेस्रो तल्लामा छ।
शब्दभण्डार
| कोरियन | Romanization | नेपाली अर्थ | अंक प्रणाली |
|---|---|---|---|
| 시 | si | बजे (घण्टा) | Native |
| 분 | bun | मिनेट | Sino |
| 살 | sal | वर्ष (उमेर) | Native |
| 원 | won | वन (कोरियाली मुद्रा) | Sino |
| 개 | gae | वटा (वस्तु) | Native |
| 명 | myeong | जना (मान्छे) | Native |
| 잔 | jan | कप/गिलास | Native |
| 병 | byeong | बोतल | Native |
| 권 | gwon | किताब (गन्ने) | Native |
| 층 | cheung | तल्ला | Sino |
| 학년 | hangnyeon | कक्षा/अध्ययन वर्ष | Sino |
| 반 | ban | आधा (समयमा) | — |
सामान्य गल्ती
- घण्टामा Sino-Korean: 삼 시 ✗ → 세 시 ✓ (३ बजे)।
- मिनेटमा Native: 세 시 서른 분 ✗ → 세 시 삼십 분 ✓।
- Counter अगाडि पूरा रूप: 하나 개, 셋 명 ✗ → 한 개, 세 명 ✓।
- 20 वर्ष: 스물 살 ✗ → 스무 살 ✓। तर 21 = 스물한 살 (스물 + 한)।
- पैसामा 일만: 일만 원 भन्दा 만 원 स्वाभाविक हो।
- महिना: 육월, 십월 ✗ → 유월, 시월 ✓।
सारांश
- Sino-Korean: 일, 이, 삼… — मिति, मिनेट, पैसा, फोन, तल्ला, नम्बर।
- Native Korean: 하나, 둘, 셋… — घण्टा, उमेर, र 개/명/잔 जस्ता counter सँग गन्ती।
- Counter अगाडि 한, 두, 세, 네, 스무 छोटो रूप।
- ठूला अंक 만 (१०,०००) को आधारमा: १ लाख = 십만।
- 6월 = 유월, 10월 = 시월।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।