नमस्ते · Hello

योगः कर्मसु कौशलम्।

काममा कुशलता नै योग हो। (गीता २.५०)

Excellence in action is yoga. (Gita 2.50)

…

व्याकरण: भूतकाल -았/었어요

Korean Language – TOPIK I र युनिभर्सिटी अन्तर्वार्ता निःशुल्क कोर्स · करिब ४ मिनेट पढाइ · पूरा पाठ्यक्रम

सिक्ने लक्ष्य

  • Stem को स्वर हेरेर -았어요, -었어요 वा 했어요 छान्न सक्नु।
  • वर्तमानको 해요체 रूपबाट छिटो भूतकाल बनाउन सक्नु।
  • नामसँग 이었어요/였어요 (थियो / थिएँ) प्रयोग गर्न सक्नु।
  • औपचारिक भूतकाल -았습니다/었습니다 बनाउन सक्नु।
  • ㅂ, ㄷ, 르 अनियमित क्रियाका सामान्य उदाहरण चिन्न सक्नु।

मुख्य व्याख्या

भूतकालको आधारभूत नियम

कोरियनमा भूतकाल बनाउन stem र वाक्य-अन्त्यको बीचमा -았- वा -었- घुसाइन्छ। छान्ने नियम ठ्याक्कै -아요/어요 जस्तै हो:

Stem को अन्तिम स्वरजोडिनेउदाहरण
ㅏ वा ㅗ-았어요살다 → 살았어요 (sarasseoyo, बसेँ), 좋다 → 좋았어요 (joasseoyo, राम्रो थियो)
अरू स्वर-었어요먹다 → 먹었어요 (meogeosseoyo, खाएँ), 읽다 → 읽었어요 (ilgeosseoyo, पढेँ)
하다했어요공부하다 → 공부했어요 (gongbuhaesseoyo, पढेँ), 일하다 → 일했어요 (ilhaesseoyo)

उच्चारणमा 연음 लाग्छ: 먹었어요 [머거써요], 살았어요 [사라써요]।

सबैभन्दा सजिलो तरिका: 해요 रूपबाट

अघिल्लो पाठमा सिकेको वर्तमान रूप थाहा छ भने, अन्त्यको 요 हटाएर ㅆ어요 जोड्नुहोस्। स्वर छोटिने काम पहिल्यै भइसकेको हुन्छ।

मूल रूपवर्तमानभूतकालअर्थ
가다가요갔어요 (gasseoyo)गएँ
오다와요왔어요 (wasseoyo)आएँ
보다봐요봤어요 (bwasseoyo)हेरेँ
마시다마셔요마셨어요 (masyeosseoyo)पिएँ
배우다배워요배웠어요 (baewosseoyo)सिकेँ
기다리다기다려요기다렸어요 (gidaryeosseoyo)पर्खेँ
쓰다써요썼어요 (sseosseoyo)लेखेँ
바쁘다바빠요바빴어요 (bappasseoyo)व्यस्त थिएँ
되다돼요됐어요 (dwaesseoyo)भयो / बनेँ

सूत्र: वर्तमान 해요체 − 요 + ㅆ어요। 가요 → 가 + ㅆ어요 → 갔어요। यो तरिका अघिल्लो पाठका सबै नियमित क्रियामा काम गर्छ।

नामसँग: 이었어요 / 였어요

  • 받침 भए 이었어요: 그때 저는 학생이었어요. (Geuttae jeoneun haksaengieosseoyo.) – त्यसबेला म विद्यार्थी थिएँ।
  • 받침 नभए 였어요: 아버지는 의사였어요. (Abeojineun uisayeosseoyo.) – बुबा डाक्टर हुनुहुन्थ्यो।
  • नकारात्मक: 아니었어요 (anieosseoyo) – … थिएन (होइन थियो), जस्तै 학생이 아니었어요 (haksaengi anieosseoyo) – विद्यार्थी थिइनँ।

औपचारिक भूतकाल

-았/었- पछि व्यञ्जन (ㅆ) आउने भएकाले सधैं -습니다 लाग्छ:

  • 갔습니다 (gatseumnida) – गएँ
  • 먹었습니다 (meogeotseumnida) – खाएँ
  • 했습니다 (haetseumnida) – गरेँ
  • 학생이었습니다 (haksaengieotseumnida) – विद्यार्थी थिएँ

प्रश्न: 했습니까? (haetseumnikka?) – गर्नुभयो?

नेपालीको “गरेँ” र “गरेको छु” दुवै

नेपालीमा “खाएँ” र “खाएको छु” फरक सुनिन्छन्, तर कोरियनमा दुवैका लागि प्रायः एउटै -았/었어요 प्रयोग हुन्छ। केही क्रियामा भूतकालले अहिलेको अवस्था नै जनाउँछ:

  • 결혼했어요. (Gyeolhonhaesseoyo.) – विवाह गरेँ / विवाहित छु।
  • 늦었어요. (Neujeosseoyo.) – ढिलो भयो / ढिलो भइसक्यो।
  • 밥 먹었어요? (Bap meogeosseoyo?) – खाना खानुभयो? (कोरियामा अभिवादन जस्तै सोधिने प्रश्न)

त्यसैले “भूतकाल = पहिले सकिएको काम” भनेर मात्र नसोच्नुहोस्; काम सकिएर अहिले त्यसको परिणाम रहेको अवस्थामा पनि यही रूप आउँछ।

प्रश्न र छोटो उत्तर

भूतकालको प्रश्न पनि वर्तमानजस्तै स्वर उठाएर सोधिन्छ। उत्तरमा प्रायः क्रिया मात्र दोहोर्‍याइन्छ:

  • 숙제했어요? (Sukjehaesseoyo?) – गृहकार्य गर्‍यौ? → 네, 했어요. (Ne, haesseoyo.) – हो, गरेँ।
  • 어제 학교에 갔어요? (Eoje hakgyoe gasseoyo?) – हिजो विद्यालय गयौ? → 네, 갔어요. (Ne, gasseoyo.) – हो, गएँ।

भूतकालसँग प्रयोग हुने समयसूचक शब्द

कोरियनRomanizationअर्थ에 लाग्छ?
어제eojeहिजोलाग्दैन
아까akkaकेही बेरअघिलाग्दैन
지난주jinanjuगत हप्तालाग्छ (지난주에)
지난달jinandalगत महिनालाग्छ (지난달에)
작년jangnyeonगत वर्षलाग्छ (작년에)

केही अनियमित (irregular) क्रिया

केही क्रियाको stem भूतकाल (र -아요/어요) जोड्दा फेरिन्छ। सुरुमा यी सामान्य उदाहरण मात्र याद गर्नुहोस्:

प्रकारपरिवर्तनउदाहरण
ㅂ अनियमित받침 ㅂ → 우덥다 → 더웠어요 (deowosseoyo, गर्मी थियो), 춥다 → 추웠어요 (chuwosseoyo, जाडो थियो), 어렵다 → 어려웠어요 (eoryeowosseoyo, गाह्रो थियो)
ㄷ अनियमित받침 ㄷ → ㄹ듣다 → 들었어요 (deureosseoyo, सुनेँ), 걷다 → 걸었어요 (georeosseoyo, हिँडेँ)
르 अनियमित르 → ㄹㄹ모르다 → 몰랐어요 (mollasseoyo, थाहा थिएन), 부르다 → 불렀어요 (bulleosseoyo, गाएँ / बोलाएँ)

सबै ㅂ वा ㄷ 받침 भएका क्रिया अनियमित हुँदैनन्। 입다 (ipda, लगाउनु) → 입었어요 (ibeosseoyo) र 받다 (batda, पाउनु) → 받았어요 (badasseoyo) नियमित छन्। त्यसैले अनियमित क्रिया शब्दसँगै याद गर्नुहोस्।

महत्वपूर्ण परिभाषा

  • 과거 시제 (gwageo sije) – भूतकाल (past tense)।
  • -았/었- (선어말 어미) – stem र अन्त्यबीच घुसाइने भूतकाल चिन्ह।
  • 불규칙 동사 (bulgyuchik dongsa) – नियम पूर्ण रूपमा नमान्ने अनियमित क्रिया।
  • 이었어요 / 였어요 – 이다 (हो) को भूतकाल, “थियो / थिएँ”।
  • 시간 표현 – 어제, 작년 जस्ता समय जनाउने शब्द।

उदाहरण

संवाद:

A: 주말에 뭐 했어요? (Jumare mwo haesseoyo?) – सप्ताहान्तमा के गर्‍यौ?

B: 토요일에 친구하고 영화를 봤어요. (Toyoire chinguhago yeonghwareul bwasseoyo.) – शनिबार साथीसँग फिल्म हेरेँ।

A: 영화가 재미있었어요? (Yeonghwaga jaemiisseosseoyo?) – फिल्म रमाइलो थियो?

B: 네, 정말 재미있었어요. 일요일에는 집에서 쉬었어요. (Ne, jeongmal jaemiisseosseoyo. Iryoireneun jibeseo swieosseoyo.) – हो, साह्रै रमाइलो थियो। आइतबार घरमा आराम गरेँ।

छोटो दैनिकी (मौलिक नमुना):

어제는 아침 일곱 시에 일어났어요. 학교에서 한국어를 배웠어요. 단어가 좀 어려웠어요. 저녁에 식당에서 친구를 만났어요. 같이 김밥을 먹었어요. 정말 맛있었어요.
(Eojeneun achim ilgop sie ireonasseoyo. Hakgyoeseo hangugeoreul baewosseoyo. Daneoga jom eoryeowosseoyo. Jeonyeoge sikdangeseo chingureul mannasseoyo. Gachi gimbabeul meogeosseoyo. Jeongmal masisseosseoyo.)
हिजो बिहान सात बजे उठेँ। विद्यालयमा कोरियन सिकेँ। शब्दहरू अलि गाह्रा थिए। बेलुका भोजनालयमा साथीलाई भेटेँ। सँगै किम्बाप खायौं। साह्रै मीठो थियो।

विश्लेषण: 일어나다 → 일어나요 → 일어났어요; 어렵다 ㅂ अनियमित भएर 어려웠어요; 맛있다 को stem 맛있- को अन्तिम स्वर ㅣ (ㅏ/ㅗ होइन) भएकाले 었: 맛있었어요।

शब्दभण्डार

कोरियनRomanizationनेपाली अर्थ
일어나다ireonadaउठ्नु
쉬다swidaआराम गर्नु
재미있다jaemiitdaरमाइलो हुनु
맛있다masitdaमीठो हुनु
어렵다eoryeopdaगाह्रो हुनु
단어daneoशब्द
저녁jeonyeokबेलुका / बेलुकाको खाना
어제eojeहिजो
작년jangnyeonगत वर्ष
지난주jinanjuगत हप्ता
듣다deutdaसुन्नु
모르다moreudaथाहा नहुनु

सामान्य गल्ती

  • “가었어요” लेख्ने: 가- मा ㅏ भएकाले 았, अनि छोटिएर 갔어요।
  • “의사이였어요” लेख्ने: यो धेरै देखिने गल्ती हो। 받침 नभए 였어요 (의사였어요), भए 이었어요 (학생이었어요)।
  • “듣었어요” भन्ने: 듣다 ㄷ अनियमित हो: 들었어요।
  • “어제에” भन्ने: 어제 पछि 에 लाग्दैन: 어제 갔어요।
  • भूतकालको समयसूचक शब्दसँग वर्तमान क्रिया राख्ने: “작년에 한국어를 배워요” मा समय र क्रिया मिल्दैनन्। 작년, 어제, 지난주 जस्ता शब्द आएपछि क्रिया पनि भूतकालमै राख्नुहोस्: 작년에 한국어를 배웠어요 (Jangnyeone hangugeoreul baewosseoyo)।
  • ㅆ लाई [ㅅ] नरम पढ्ने: 했어요 [해써요] मा कडा ㅆ स्पष्ट सुनिनुपर्छ।

सारांश

  • ㅏ/ㅗ → -았어요, अरू → -었어요, 하다 → 했어요।
  • छिटो तरिका: वर्तमान 해요체 बाट 요 हटाएर ㅆ어요।
  • नाम: 받침 भए 이었어요, नभए 였어요।
  • औपचारिक: -았습니다 / -었습니다 / 했습니다।
  • 덥다 → 더웠어요, 듣다 → 들었어요, 모르다 → 몰랐어요 जस्ता अनियमित रूप छुट्टै याद गर्नुहोस्।