Lok Sewa Crime, Justice & Human Rights MCQ – अपराध, न्याय र मानव अधिकार
अपराध, न्याय र मानव अधिकार – सुरक्षा निकाय पत्र
Crime, Justice & Human Rights · Security Bodies Paper – Police, Army & APF · ३८७ प्रश्न
३८७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
अपराध, न्याय र मानव अधिकार: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
नेपालको कानुन अनुसार, ‘अनुमान’ (presumption of innocence) भन्ने मूल सिद्धान्तअनुसार अभियुक्तलाई के गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) न Guilty साबितसम्म प्रमाणित सम्म नभएसम्म अभियुक्तलाई निर्दोष मानिन्छ
‘अनुमान’ (presumption of innocence) भन्ने मूल सिद्धान्तअनुसार, अभियुक्तलाई ‘Guilty’ साबितसम्म प्रमाणित सम्म नभएसम्म निर्दोष मानिन्छ। अन्य विकल्पहरू यस सिद्धान्तको विपरीत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपाल प्रहरीले अपराध नियन्त्रणका लागि प्रयोग गर्ने ‘जांच’ (investigation) प्रक्रियामा के गर्छ?
सही उत्तर: ख) सबूतहरूको छानबीन
‘जांच’ (investigation) प्रक्रियामा प्रहरीले प्रमाणहरू (evidence) खोज्छ, उनका छानबीन गर्छ र अपराधको तथ्यलाई स्थापित गर्न विभिन्न उपाय अपनाउँछ। अन्य विकल्पहरू जांच प्रक्रिया भन्दा भिन्न छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
मानव अधिकार सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीयका सम्विधिहरू मध्ये, ‘बालबालिका संरक्षण महासन्धि’ (Convention on the Rights of the Child) लाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) UNCRC
‘बालबालिका संरक्षण महासन्धि’ (Convention on the Rights of the Child) को संक्षेपमा UNCRC (United Nations Convention on the Rights of the Child) हो। CEDAW महिला विरुद्ध हुने भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि हो, ICCPR मानव अधिकार घोषणापत्रको आधारमा बनेको छ र HRC मानव अधिकार समितिको सञ्चालन सम्बन्धित।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको कानुनले ‘भ्रष्टाचार’ लाई कसरी परिभाषित गर्छ?
सही उत्तर: ख) सार्वजनिक पदमा बहालवाला व्यक्तिले आफ्नो पद दुरुपयोग गरेर लाभ उठाउने कार्य
नेपालको कानुनमा भ्रष्टाचारलाई सार्वजनिक पदमा बहालवाला व्यक्तिले आफ्नो पद दुरुपयोग गरेर लाभ उठाउने कार्य (abuse of power for personal gain) बाट परिभाषित गरिएको छ। अन्य विकल्पहरू भ्रष्टाचारको परिभाषामा समावेश हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान, २०७२ अनुसार, कुनै व्यक्तिलाई जर्रेको आरोप लागेको अवस्थामा, अभियोजनकर्ताले पुष्टिकरणका लागि आवश्यक पर्ने तत्वहरूमध्ये कुन मुख्य रहेरै प्रमाण स्वीकार्य हुन्छ?
सही उत्तर: क) प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ
कानूनी प्रणालीमा, प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ (witness testimony) र पीडितको बयान (victim statement) प्रमाणका रूपमा स्वीकार्य हुन्छन्। अभियुक्तको कबुलनामा (confession) आधिकारिक प्रमाण नहुँदा अस्वीकार्य हुन्छ, जबकि असुरक्षित सा拠 (circumstantial evidence) प्रमाणित गर्न असफल रहँदा स्वीकार्य हुँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको कानुन बमोज्य, अपराध गर्दा अभियुक्तले कसलाई ‘ culpable accomplice’ मानिन्छ?
सही उत्तर: ग) अपराधको योजना बनाउने वा सहयोग गर्ने व्यक्ति
‘Culpable accomplice’ भनेको अपराध गर्दा अभियुक्तलाई सहयोग गर्ने, प्रमाण नष्ट गर्न मद्दत गर्ने वा भाग्न सहयोग गर्ने व्यक्ति हो। अन्य विकल्पहरू गलत हुन् किनकी उनीहरू प्रत्यक्ष रूपमा अपराधमा संलग्न भएका छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान २०७२ अनुसार, कुनै व्यक्तिविरुद्ध अपराध प्रमाणित गर्नुपरेस भने, अभियुक्तलाई कसरी संरक्षण गर्ने आधारभूत अधिकार कुन हो?
सही उत्तर: ग) अभियुक्तलाई वकीलोंगत्तर्फ सहायता लिने अधिकार छ
अनुच्छेद २८ अनुसार, अभियुक्तलाई संरक्षण गर्ने आधारभूत अधिकार कानुनले सुनिश्चित गरेको छ। अन्य विकल्पहरू गलत छन् किनकि अभियुक्तलाई तत्काल रिहा गरिन्छ भनेर भनिएको छैन र दुईवटा साक्षीको बयान आवश्यक नहुँदासमेयर गलत हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपराधको अध्ययन गर्ने शाखालाई ‘क्रिमिनोलोजी’ (Criminology) भनिन्छ। यसमा अपराधको कारण, रोकथाम र नियन्त्रण लगायतका विषयहरू समावेश हुन्छन्। निम्न मध्ये कुन विकल्प क्रिमिनोलोजीसँग मिल्दला छ?
सही उत्तर: ख) अपराध विज्ञान
क्रिमिनोलोजी भनेको अपराधको वैज्ञानिक अध्ययन हो। बाल मनोविज्ञानले मानिसको मनोविज्ञानमा ध्यान दिन्छ, सामाजिक विकासले समाजको विकासमा ध्यान दिन्छ र इतिहास अध्ययनले विगतको घटनाक्रममा ध्यान दिन्छ। क्रिमिनोलोजी भनेको विशेष गरेर अपराधको अध्ययन हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान २०७२ को धारा १७ अनुसार, प्रत्येक व्यक्तिलाई समान रूपमा न्याय प्राप्त गर्नका लागि कुन अधिकार प्रत्यालग गरिएको छ?
सही उत्तर: ख) न्याय माग गर्ने अधिकारको प्रत्याभूति
नेपालको संविधान २०७२ को धारा १७ मा प्रत्येक व्यक्तिलाई न्याय माग गर्ने र अदालतमा पुग्ने अधिकार प्रत्यालग गरिएको छ। विकल्प १ (कानून बनाउने अधिकार) पूर्ण रूपमा गलत हो किनकि यो दलीय अधिकार हो। विकल्प २ (न्याय माग गर्ने अधिकार) लाई सही मानिन्छ। विकल्प ३ (अदालतमा पुग्ने अधिकार) एक हिस्सा मात्र हो तर धारा १७ ले न्याय माग गर्ने मुख्य अधिकारलाई जोड दिन्छ। विकल्प ४ (समान कानबापतको प्रत्याभूति) एक सामान्य कथन हो, जबकि धारा १७ मा विशेष अधिकारको उल्लेख छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘कुप्रถिम’ (self-incrimination) भन्ने शब्दको अर्थ के हो?
सही उत्तर: क) (a) अभियुक्तले आफ्नो अपराध स्वीकार गर्ने कार्य
सही उत्तर (a) हो। 'कुप्रถिम' शब्दको अर्थ अभियुक्तले आफ्नो अपराध स्वीकार गर्ने कार्य हो। विकल्प (b) अस्वीकार गर्छु, (c) तयारी नगर्ने र (d) भ्रमित पार्ने कार्य कुप्रถिमको परिभाषा भन्दा फरक छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
अभ्यास प्रश्न मात्र; आधिकारिक जानकारीका लागि psc.gov.np हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।