Lok Sewa Crime, Justice & Human Rights MCQ – अपराध, न्याय र मानव अधिकार
अपराध, न्याय र मानव अधिकार – सुरक्षा निकाय पत्र
Crime, Justice & Human Rights · Security Bodies Paper – Police, Army & APF · ३९८ प्रश्न
३९८ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
अपराध, न्याय र मानव अधिकार: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
‘समन’ जारी भएपछि अभियुक्तले के गर्नुपर्दछ?
सही उत्तर: क) (a) अदालतमा उपस्थित हुन जानु पर्छ
सही उत्तर (a) हो। ‘समन’ जारी भएपछि अभियुक्तले अदालतमा उपस्थित हुनुपर्छ, ताकि अदालतले यसको सम्बन्धी सुनावइ र फैसला दिई सकून्। अन्य विकल्पहरू अभियुक्तको दायित्व नहुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान २०७२ को धारा २८ अनुसार, अभियुक्तलाई के अधिकारहरू प्रत्यायित छन्?
सही उत्तर: ख) (b) अभियुक्तको अवस्थाअनुसार कम्तीमा पनि न्यूनतम सुविधा प्राप्त गर्ने अधिकार
सही उत्तर (b) हो। संविधानले अभियुक्तको अवस्था अनुसार न्यूनतम सुविधा प्राप्त गर्ने अधिकार प्रत्यायित गर्दछ। अन्य विकल्पहरू अभियुक्तका लागि आवश्यक नहुने अधिकार हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अपराधी’ शब्दले कसलाई सम्बोधन गर्ने र यसले के गर्छ?
सही उत्तर: ग) (c) अदालतले आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएको ठहर गरेका व्यक्तिहरूलाई
सही उत्तर (c) हो। ‘अपराधी’ शब्दको प्रयोग अदालतले कुनै व्यक्तिलाई आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएको ठहर गरेपछि गरिन्छ। अन्य विकल्पहरू यसको सही परिभाषा नहुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको कानुन अनुसार ‘सजा’को उद्देश्य के हुन्छ?
सही उत्तर: ग) (c) अपराधीले अपराध गर्न सक्ने सम्भावना कम गर्दै तथा उसको व्यवहार सुधारेर समाजमा घुलमिल हुन मद्दत गर्दछ
सही उत्तर (c) हो। सजायको मुख्य उद्देश्य अपराधीको व्यवहार सुधार गरी उसको पुनस्र्थापना गर्नु रहेको छ। विकल्प (a) र (d) सजायको सही उद्देश्य विपरीत छन्। विकल्प (b) क्षतिपूर्ति दिने कार्य पनि भइरहन्छ, तर सजायको मुख्य उद्देश्य यहीँ हुँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपराध नियन्त्रणको उद्देश्यअनल्यागी नेपाल सरकारले गठन गरेको विशेष निकायले मुख्य रूपमा के कार्य गर्दछन्?
सही उत्तर: क) (a) अपराधको छानबीन गरी अभियुक्तलाई पेस गर्ने
सही उत्तर (c) हो। प्रहरीले अपराध पश्चात् पीडितहरूलाई दिइएको मदिरा, छानी, खोज आदि सहयोग र पुननिर्माण कार्यमा मुख्य भूमिका खेल्छन्। अन्य विकल्पहरू अपराध नियन्त्रणका लागि प्रबर्ति निकायको मुख्य कार्य नहुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान २०७२ को धारा ७६ बमोजत्त प्रहरी महानिरीक्षक (Director General of Police) लाई कस्तो अधिकार प्रत्यागृत गरिएको छ?
सही उत्तर: ख) (b) राष्ट्रलाई सुरक्षा प्रदाता तथा कानुन व्यवसायीको रूपमा कार्य गर्न सघाउनु पर्दछ।
सही उत्तर (b) हो। संविधानले प्रहरीलाई राष्ट्रलाई सुरक्षा प्रदाता तथा कानुन व्यवसायीको रूपमा कार्य गर्न सघाउने अधिकार प्रत्यागृत गरेको छ। अन्य विकल्पहरू प्रहरीको मुख्य कार्यक्षेत्रबाट टाढै छन्। नत्र, प्रहरी राजनीतिक दलहरूसँग समन्वय गर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपराध नियन्त्रणका लागि 'वातावरण निर्माण' भन्ने अवधारणा अन्तर्गत, निम्न कुराले विशेष भूमिका खेल्छन्?\n(a) सडक सुरक्षा बलको ठुला उपस्थिति\n(b) बत्ती व्यवस्था, प्राकृतिक निगरानी र पहुँच नियन्त्रण जस्ता भौतिक वातावरणको डिजाइन\n(c) अपराधमा संलग्न भएका व्यक्तिको नाम सार्वजनिक गर्ने\n(d) प्रहरी कर्मचारीहरूको संख्या वृद्धि
सही उत्तर: ख) बत्ती व्यवस्था, प्राकृतिक निगरानी र पहुँच नियन्त्रण जस्ता भौतिक वातावरणको डिजाइन
विकल्प (b) सही हो। 'वातावरण निर्माण'ले अपराध घटाउन भौतिक पूर्वावस्था र सुरक्षा उपायहरूलाई जोड दिन्छ। अन्य विकल्पहरूले अपराध नियन्त्रणमा प्रत्यक्ष भूमिका खेल्दैनन्। (a) सडक सुरक्षा बलको ठुला उपस्थिति अपराध कम गर्न आवश्यक छैन, (c) नाम सार्वजनिक गर्दा समस्या समाधान हुँदैन, र (d) कर्मचारी संख्या वृद्धिले तत्काल प्रभाव पार्न सक्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपराधमा संलग्न व्यक्तिको बयान बुझ्दाँ वा कसैकोविरुद्ध जास्याउँदा, कानुनले कति समयसम्म मौन रहँदैन?
सही उत्तर: घ) ४. लगातार तीन दिन
नेपालको संविधान र अपराध नियन्त्रण ऐन अनुसार, अभियुक्तलाई बयान बुझाईने समयमा मौन रहँदैन। विशेष गरी कतिपय अपराधमा अभियुक्तलाई ‘एक महिना’ सम्म मौन रहँदैन। अन्य विकल्पहरू गलत हुन् किनकि मौन रहँदैछ समयको सट्टामा बयान बुझ्ने समयलाई नै सोधिएको छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको संविधान अनुसार, कुनै व्यक्तिलाई 'न reconnaître' (non recercare) भन्ने धारा के कसरी प्रयोग गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) (b) प्रहरीको छानबिन निष्कर्षबमोज्य
Option (a) सही हो। ‘न reconnaître’ भन्ने धारा अनुसार, यदि कुनै अभियुक्तको विरुद्ध पर्याप्त प्रमाण नरହିरहेको खण्डमा, अभियुक्तलाई सम्बद्ध अपराधको सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्न नपरोस् भनी अदालतले आदेश दिन सक्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘Nemo judex in causa sua’ सिद्धान्त अनुसार, अदालतले आफ्नो मामलामा राय दिन सहयोग गर्ने ‘मित्र’ लाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) (c) मित्र
Option (c) सही हो। 'मित्र' शब्द ल्याटिन भाषाबाट आएको हो र यसको अर्थ ‘मित्र’ नै हुन्छ। यस सिद्धान्त अनुसार, अदालतले आफ्नो मामलामा कानुनी राय दिन सहयोग गर्ने व्यक्तिलाई ‘मित्र’ कहिँ पनि नबुझ्न सकिने।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
अभ्यास प्रश्न मात्र; आधिकारिक जानकारीका लागि psc.gov.np हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।