वन मापन – Forest Mensuration MCQ
वन मापन – वन विज्ञान
Forest Mensuration · Forestry · ४०८ प्रश्न
४०८ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
वन मापन: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
रुखको काण्डको फेद (butt) देखि टुप्पोसम्मको व्यासमा क्रमिक रूपमा कमी वा वृद्धि हुने अवस्थालाई वन मापनमा के भन्छ?
सही उत्तर: ख) घट落 दर (Decline Rate)
घट落 दर (Decline Rate) सही हो, किनकि रुखको उमेर बढ्दा यसको काण्डको व्यास स्वाभाविक रूपमा घट्छ। अन्य विकल्पहरू क्रमशः रुखको वृद्धि, काठको कुल मात्रा र उमेर पत्ता लगाउने कुरामा केन्द्रित छन्, तर यो विशेष अवस्थाको वर्णन गर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
रुखको मापनमा ‘फर्म’ (Form) शब्दले के बुझવાય छ? यसले रुखको कति भागलाई सम्बोधन गर्दछ?
सही उत्तर: क) १. रुखको तना र हाँड
सही उत्तर ‘३’ हो। ‘फर्म’ले रुखको त्यो भागलाई जनाउँछ जहाँ उपयोगी र बिक्रयि योग्य अंश हुन्छ, जस सम्म न्यूनतम टुप्पो व्यास पुग्दछ। अन्य विकल्पहरू अवास्तविक छन्। “१” तना र हाँड मात्र बुझाउँछ, “२” दोसर्यांश र शिखरको मात्र उल्लेख गर्छ, र “४” सम्पूर्ण रुखलाई जनाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
समतल जमिनमा रुखको फेदको व्यास ६० से.मि. र उचाइ १० मिटर भएको शंकु आकारको काण्डको आयतन लगभग कति हुन्छ? (समानुपातिकता प्रयोग गर्नुहोस्।)
सही उत्तर: ख) 600 घन मि.
शंकु आकारको काण्डको आयतन निकाल्न, सर्वप्रथम शंकुको आधार क्षेत्रफल (πr²) र उचाइ (h) जान्नु पर्दछ। फेदको व्यास ६० से.मि. बाट रेडियस (r) निकाल्न सकिन्छ। तब, आयतन = (1/3) * πr² * h सूत्र प्रयोग गरेर उत्तर निकाल्न सकिन्छ। 600 घन मि. को विकल्प सही हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालको वनमा रुखको छाती उचाइ (DBH) मापन गर्ने सन्दर्भमा, सामान्यतया यो जमिनबाट कति उचाइमा नापिन्छ?
सही उत्तर: ग) १.८ मिटर
नेपालको वनमा रुखको DBH मापन सामान्यतया जमिनबाट १.८ मिटर उचाइमा गरिन्छ। यो मानले डाँडको सही मापन सुनिश्चित गर्छ र गणनालाई सरल बनाउँछ। अन्य विकल्पहरू पूर्ण रूपमा काल्पनिक हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक वनमा रुखहरूको घनत्व (Density) मापन गर्दा, समतल जमिनमा रुखबाट ३० मिटरको दूरीमा उभिएर +३०° कोण नापेसम्मको रुखको औसत व्यासलाई ‘डबल डिबार’ (DBH) भनिन्छ। DBH निर्धारण गर्दा मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: ख) (B) रुखको आधारभूत भागको व्यास मापन गर्ने
DBH (Diameter at Breast Height) भनेर परिभाषित गरिन्छ, जुन रुखको काण्डको उपयोगी (बिक्रीयोग्य) भाग सम्मको उचाइमा मापन गरिएको हुन्छ। यसले रुखको वनमापनको लागि आधारभूत व्यास प्रदान गर्दछ। विकल्प A गलत हो किनकि DBH कुल उचाइ नभई काण्डको व्यास हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक रुखको आधार क्षेत्रफल (DBH) माझमा राख्दा, यसको औसत गणना गर्न के गर्छन्?
सही उत्तर: ख) ख) काण्डको फेद र टुप्पो बीचको औसत व्यास नाप्ने
सही उत्तर विकल्प (ख) हो। आधार क्षेत्रफलमाझमा राख्दा, रुखको बाहिरी व्यासको सम्भावित क्षेत्रमा गणना गर्छन्। विकल्प (क) गलत हो किन यसले केवल टुप्पोको व्यास मापनमा ध्यान केन्द्रित गर्दछ। विकल्प (ग) मात्र ठूलो व्यास मापन गर्दछ र औसतमा नपर्छ। विकल्प (घ) गलत छ किन यसमा वर्गमा पार गर्नुभन्दा अन्य विधिहरू प्रयोग गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक रुखको नमूनामा, औसत उमेर (४० वर्ष) र मानक विचलन (SD) २० वर्ष छ भने, जनसंख्या मापदण्ड निर्धारण गर्न प्रयोग गरिने मापनको आधारभूत संख्या (n) कति हुनु आवश्यक छ?
सही उत्तर: घ) ३२
मापनको शुद्धता सुनिश्चित गर्न, मानक विचलन गणना गर्न पर्याप्त नमूना एकाइहरू हुनुपर्छ। SD २० भएकोले, n लाई कम्तीमा १६ बनाउनु पर्दछ ताकि एउटा विश्वसनीय औसत निर्धारण गर्न सकियोस्। विकल्प १, २, र ३ मा दिएइएका संख्याहरू SD को गणनात्मक शुद्धताको लागि पर्याप्त मात्रामा नभएकोले उनीहरू गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'आयतन गणनाको विधि' भन्दा निम्न कुरालाई के भनिन्छ, जहाँ रुखको परिधि (circumference) र उचाइ (height) मापन गरी आयतन अनुमान गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) B. प्रत्यक्ष मापन विधि
प्रत्यक्ष मापन विधिलाई आयतन गणनाको मुख्य विधि मानिन्छ। यसमा रुखको परिधि र उचाइको सीधा मापन गरी आयतन खणिएको हुन्छ। अन्य विकल्पहरू (जस्तै, त्रिकोणमितीय वा ज्यामितीय) यो विधिमा प्रयोग हुने सूत्रहरू हुन्, तर प्रत्यक्ष मापन नै मूल आधार हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एक रुखको व्यास मोज्दा, यदि मापनको त्रुटि मेसोमीटर क्यालिपर प्रयोग गर्दा माथिको न त तल न वरमा हुन्छ तर मापन रेखाले मुहारमा नै बढी झुक्लिए भने त्यसलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) स्थिर त्रुटि
जब मापन रेखा मुहारमा नै बढी झुक्लिएको हुन्छ, त्यो अवस्थालाई ‘साइड त्रुटि’ भनिन्छ। यसले न त तल न वरमा त्रुटि गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पहाडी क्षेत्रमा ‘एक्स’ आकारको वनखण्डमा नमुना नाप्दा, यदि क्षेत्रफल ४ हेक्टर छ र नमुनामा रहेका रुखहरूको संख्या १५० वटा हो भने प्रत्येक नमुना क्षेत्रमा कति रुखहरू अनुमानित छन्?
सही उत्तर: घ) ६०
हेक्टरमा व्यक्त क्षेत्रफललाई रोपनीमा २८.२५ मा बदल्दा त्यसको हिसाबले नमुनामा रहेका रुखहरूको संख्या गणना गरिन्छ। ४ हेक्टर = १४० रोपनी, र १४०/रोपनी ÷ रुख= ४५ रुख।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।