प्राविधिक – इलेक्ट्रिकल, मेकानिकल र टेलिकम
प्राविधिक – इलेक्ट्रिकल, मेकानिकल र टेलिकम
Technical – Electrical, Mechanical & Telecom · ४,५०० प्रश्न
४,५०० प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
इलेक्ट्रिकल र टेलिकम: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
DC मोटरको थ्री-पोइन्ट स्टार्टरमा रहेको नो-भोल्ट कोइल (No-Volt Coil) को काम के हो?
सही उत्तर: ख) आपूर्ति वा फिल्ड करेन्ट बन्द भएमा स्टार्टरको ह्यान्डललाई OFF स्थितिमा फर्काउनु
नो-भोल्ट कोइलले ह्यान्डललाई RUN स्थितिमा समात्छ; आपूर्ति गएमा वा फिल्ड खुलेमा यो डिम्याग्नेटाइज भई ह्यान्डल OFF मा फर्किन्छ, जसले बिजुली फर्किँदा रेजिस्टेन्सबिना मोटर सुरु हुनबाट र फिल्ड खुल्दा ओभरस्पिडबाट जोगाउँछ। ओभरलोड सुरक्षा भने ओभरलोड रिलिज कोइलको काम हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मोटर सुरु गर्दा स्टार्टर (Starter) किन आवश्यक पर्छ?
सही उत्तर: ख) सुरुमा ब्याक EMF शून्य हुँदा धेरै ठूलो आर्मेचर करेन्ट बग्ने भएकाले
स्थिर अवस्थामा Eb = ० हुने भएकाले Ia = V/Ra धेरै ठूलो हुन्छ; स्टार्टरले सिरिज रेजिस्टेन्स थपेर यो करेन्ट सीमित गर्छ। गति बढ्दै जाँदा ब्याक EMF बढ्छ र रेजिस्टेन्स क्रमशः हटाइन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC शन्ट मोटरको फिल्ड फ्लक्स घटाइयो (अन्य अवस्था उही) भने गतिमा के असर पर्छ?
सही उत्तर: क) गति बढ्छ
DC मोटरमा N ∝ Eb/Φ हुने भएकाले फ्लक्स घटाउँदा गति बढ्छ; यसैलाई रेटेड गतिभन्दा माथि गति नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ (Field Control)। फ्लक्स घटाउँदा गति घट्छ भन्नु उल्टो बुझाइ हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्युतीय ट्र्याक्सन (रेल, ट्रली) र क्रेनका लागि परम्परागत रूपमा कुन DC मोटर उपयुक्त मानिन्छ?
सही उत्तर: ख) DC सिरिज मोटर
सिरिज मोटरको सुरुवाती टर्क (Starting Torque) धेरै उच्च हुन्छ, जुन भारी लोड चलाउन सुरु गर्न आवश्यक हुन्छ। शन्ट मोटरको सुरुवाती टर्क तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
लोड बदलिँदा पनि गति लगभग स्थिर रहने DC मोटर कुन हो?
सही उत्तर: ग) DC शन्ट मोटर
शन्ट मोटरमा फिल्ड फ्लक्स लगभग स्थिर हुने भएकाले लोड बढ्दा गति थोरै मात्र घट्छ, त्यसैले लेथ, पंखा जस्ता स्थिर गति चाहिने काममा प्रयोग हुन्छ। सिरिज मोटरको गति लोडअनुसार धेरै बदलिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
२२० V आपूर्तिमा चलिरहेको DC मोटरको आर्मेचर रेजिस्टेन्स ०.५ Ω र आर्मेचर करेन्ट २० A छ। ब्याक EMF कति हुन्छ?
सही उत्तर: क) २१० V
मोटरमा Eb = V − IaRa = २२० − २० × ०.५ = २१० V। २३० V ले जेनेरेटरको सूत्र (E = V + IaRa) प्रयोग गरेको गल्ती देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC मेसिनको वेभ वाइन्डिङ (Wave Winding) मा समानान्तर पथ (Parallel Paths) को संख्या कति हुन्छ?
सही उत्तर: क) पोलको संख्या जतिसुकै भए पनि २
सिम्प्लेक्स वेभ वाइन्डिङमा पोल जतिसुकै भए पनि समानान्तर पथ २ मात्र हुन्छन्, त्यसैले यो उच्च भोल्टेज र कम करेन्टका लागि उपयुक्त हुन्छ। सिम्प्लेक्स ल्याप वाइन्डिङमा भने पथको संख्या पोलको संख्या बराबर हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
४ पोल, ल्याप वाइन्डिङ (A = P) भएको DC जेनेरेटरमा प्रति पोल फ्लक्स ०.०२ Wb, कुल कन्डक्टर ६०० र गति १,००० rpm छ। प्रेरित EMF कति हुन्छ?
सही उत्तर: क) २०० V
E = PΦZN/(६०A) = ४ × ०.०२ × ६०० × १,००० / (६० × ४) = २०० V। वेभ वाइन्डिङ (A = २) मानेर हिसाब गर्दा ४०० V आउँछ, जुन यस प्रश्नमा गलत हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
फ्लेमिङको दायाँ हातको नियम (Fleming's Right Hand Rule) मुख्य रूपमा कुन मेसिनमा प्रेरित EMF को दिशा पत्ता लगाउन प्रयोग हुन्छ?
सही उत्तर: ग) जेनेरेटर
दायाँ हातको नियमले चलिरहेको कन्डक्टरमा प्रेरित EMF/करेन्टको दिशा दिन्छ, जुन जेनेरेटरको सिद्धान्त हो। मोटरमा बलको दिशा पत्ता लगाउन बायाँ हातको नियम प्रयोग हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
DC जेनेरेटरमा कम्युटेटर (Commutator) को मुख्य काम के हो?
सही उत्तर: ग) आर्मेचरमा प्रेरित AC लाई बाह्य सर्किटका लागि DC मा बदल्नु
DC जेनेरेटरको आर्मेचर कन्डक्टरमा प्रेरित EMF वास्तवमा अल्टरनेटिङ हुन्छ; कम्युटेटर र ब्रसले यसलाई मेकानिकल रेक्टिफायरको रूपमा DC बनाउँछन्। DC मोटरमा भने यसले आर्मेचर करेन्टको दिशा उल्टाएर एकतर्फी टर्क दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।