सामुदायिक वन र वन व्यवस्थापन – Community Forestry & Management MCQ
सामुदायिक वन र वन व्यवस्थापन – वन विज्ञान
Community Forestry & Management · Forestry · ३९७ प्रश्न
३९७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
सामुदायिक वन र वन व्यवस्थापन: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
सामुदायिक वन व्यवस्थापन ऐन, २०६३ अनुसार, सामुदायिक वनको परिभाषा कुन छ?\n(a) सरकारले निर्धारण गरेको क्षेत्रमा पर्ने वन\n(b) स्थानीय समुदायद्वारा सञ्चालित र व्यवस्थापन गरिएको वन\n(c) निजी स्वामित्वमा रहेको वन\n(d) संरक्षण क्षेत्रमा पर्ने वन
सही उत्तर: ख) (b) स्थानीय समुदायद्वारा सञ्चालित र व्यवस्थापन गरिएको वन
सामुदायिक वन व्यवस्थापन ऐन, २०६३ मा सामुदायिक वनको परिभाषा (b) स्थानीय समुदायद्वारा सञ्चालित र व्यवस्थापन गरिएको वन हो। विकल्प (a) सरकारले मात्र निर्धारण गरेको क्षेत्र हो भन्ने छ जुन सही छैन किनकि सामुदायिक वन स्थानीय समुदायको व्यवस्थापनमा हुन्छ। (c) निजी स्वामित्वमा रहेका वन सामुदायिक वन पर्दैनन्, र (d) संरक्षण क्षेत्रमा पर्ने वन पनि पूर्णतया सामुदायिक वन होइन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘फोरम’ (Forum) शब्दले सामुदायिक वनमा के भन्यो?
सही उत्तर: क) वन विभाग
सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह (Community Forest User Group) को पूरा रूप Community Forest User Group हो। यसलाई फोरम (Forum) पनि भन्ने गरिन्छ, जसले सामुदायिक वन व्यवस्थापनमा सक्रिय भूमिका खेल्छ। अन्य विकल्पहरू सामुदायिक वनको संरचना वा निकाय हुन्, तर ‘फोरम’ भनेको सहभागिताको एउटा विशेष शब्द हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले आफ्नो कार्ययोजना बनाउनुका अतिरिक्त, निम्न कुराबाट के सुनिश्चित गर्नुपर्छ?
सही उत्तर: ख) उपभोक्ताहरूको आपसी विवाद समाधान गर्दे
सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले आफ्नो कार्ययोजना बनाउनुका अतिरिक्त, वनको संरक्षण र उपयोगको लागि नयाँ योजना बनाउनुपर्छ। गलत विकल्पहरूले सामुदायिक वन व्यवस्थापनको व्यावहारिक पक्षलाई ध्यान दिएका छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘टाउन्ग्या’ (Taungya) प्रणाली नेपालको सामुदायिक वनमा कस्तो भूमिका निर्वाह गर्छ?
सही उत्तर: ग) पहाडी क्षेत्रमा स्थानीय बिरुवाहरूलाई रोपेर त्यसको संरक्षण गर्नु
टाउन्ग्या प्रणाली भनेको पहाडी क्षेत्रमा नयाँ रुख लगाउनको लागि स्थानीय बिरुवाहरू (seedlings) प्रयोग गर्ने तरिका हो। यसले वन व्यवस्थापनमा सहयोग गर्छ र साल्सी फरासट हुने अवस्था आउँदैन। गलत विकल्पहरूले टाउन्ग्या प्रणालीको सही परिभाषा प्रस्तुत गरेका छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपाल सरकारले सामुदायिक वन व्यवस्थापनलाई प्रोत्साहन गर्नको लागि निम्न कुराहरू मध्ये कति प्रावधान राखेको छ?
सही उत्तर: घ) वन क्षेत्रमा प्रत्येक उपभोक्ता समूहको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने
नेपालको संविधान 2072 (2067-2072) मा सामुदायिक वन व्यवस्थापनलाई अनु प्रोत्साहन गर्न, प्रत्येक उपभोक्ता समूहको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने प्रावधान छ। अन्य विकल्पहरू सामुदायिक वनको मूल उद्देश्य र कार्यक्षेत्रबाट विचलन हुनुका कारण गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सामुदायिक वन व्यवस्थापनमा ‘लाभ-लागत अनुपात’ (Benefit-Cost Ratio) को मुख्य उद्देश्य कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ग) आयोजना आर्थिक रूपमा स्वीकार्य छ भन्नासाथ त्यसको लाभ र लागतको तुलना गर्नु
लाभ-लागत अनुपात (B/C ratio) कुनै आयोजनाको आर्थिक व्यवहार्यता जाँच गर्न प्रयोग गरिन्छ। यदि B/C ratio १ भन्दा माथिको छ भने, आयोजना आर्थिक रूपमा स्वीकार्य हुन्छ। गलत विकल्पहरूले वन व्यवस्थापनका अन्य महत्त्वपूर्ण पक्षहरूलाई ध्यान दिएको छ, तर यो मुख्य वित्तीय अनुपात हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘सिल्भिकल्चर’ (Silviculture) प्रणालीको प्रयोग गर्दा वन व्यवस्थापनको मुख्य लक्ष्य के हुन्छ?
सही उत्तर: ग) वन स्रोतको स्थायी उपयोग सुनिश्चित गर्ने
सिल्भिकल्चर प्रणालीले वन स्रोतको स्थायी उपयोग सुनिश्चित गर्न सिर्जना गरिन्छ। यसमा उचित समयमा छोटो अवधिमा कटाई गरेर र बोरा लगाएर वनलाई अझमाटित बनाएर फराकिलो क्षेत्रमा विस्तार गर्ने कुरालाई प्राथमिकता दिइन्छ। अन्य विकल्पहरू (अधिकतम क्षेत्रफल, विविधता, दोब्लाएर बनाउने) एउटै उद्देश्य नभइकन भ्रमित पार्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले आफ्नो उत्पादनित वनजन्य वस्तुहरूको बिक्रीबाट आर्किने आम्दानीको प्रयोग कस्तो उद्देश्य पुरा गर्न प्रयोग हुन सक्छ?
सही उत्तर: ग) वन व्यवस्थापन सुधारका लागि लगानी गर्ने
सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहको आम्दानी मुख्य रूपमा वन व्यवस्थापन सुधारका लागि लगानी गर्नुपर्छ। यसले वन स्रोतको संरक्षण र उत्पादन क्षमता बढाउन मद्दत गर्दछ। अन्य विकल्पहरू (पुँजीगत लगानीमा जोड दिने, सदस्यलाई प्रत्यक्ष लाभ दिने, कुपोन्नता निवारण) यो उद्देश्य भन्दा कम प्राथमिकता हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालमा सामुदायिक वन व्यवस्थापनको आधारभूत ढाँचा कसले प्रदान गरेको हो?
सही उत्तर: ख) सन् २०७२ का संविधान
२०७२ को संविधानले सामुदायिक वन व्यवस्थापनको मूल सिद्धान्त र ढाँचा स्थापित गरेको छ। यसले उपभोक्ता समूहको अधिकार, वन समितिहरूको भूमिका, र वन स्रोतको व्यवस्थापनमा आधारित छ। अन्य विकल्पहरू पुराना कानुन वा नीतिहरू हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सामुदायिक वन व्यवस्थापनमा ‘समन्वय’ (Coordination) लाई मुख्य उद्देश्य बनाउन कति प्रतिशतसम्म उपभोक्ता समूह सक्रिय हुनु आवश्यक हुन्छ?
सही उत्तर: घ) ९०%
सामुदायिक वन व्यवस्थापनको सफलताका लागि उपभोक्ता समूहबीच समन्वय अत्यावश्यक छ। यसले वन स्रोतको राम्रो उपयोग सुनिश्चित गर्दछ। 'समन्वय' लाई मुख्य उद्देश्य बनाउन ९० प्रतिशत सम्म सक्रियता आवश्यक हुन्छ, जबकि अन्य विकल्पहरू (५०%, ७०%, ८०%) यो अनुपात भन्दा कम हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।