प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · २,६०० प्रश्न
२,६०० प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण पेशा पत्र: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
बुद्धिलब्धि (IQ) मूल्याङ्कन गर्दा, यदि कुनै बालकको ‘अनुकूल मापन स्कोर’ (Standard Score) ३०० छ भने यसको मतलब के हुन्छ?
सही उत्तर: ग) त्यस बालकले सामान्य भन्दा निम्न बुद्धिमानी प्रदर्शित गरेको छ
अनुकूल मापन स्कोर (Standard Score) ३०० लाई औसत बुद्धिमानी मानिन्छ। यसको अर्थ, बालकले समग्रमा औसत प्रदर्शन गर्छन्। अन्य विकल्पहरू बुद्धिलब्धि मूल्याङ्कनको गलत बुझोलो हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको ‘प्रायोरोग्यिक’ (Piagetian) दृष्टिकोण अनुसार, बालिको ज्ञानले कस्तो आधारमा नयाँ अनुभवसँग जोडिन्छ?
सही उत्तर: ख) अनुभवमा आधारित
पियाजेको अनुसार, बच्चा आफ्नो पूर्वज्ञान (Prior Knowledge) प्रयोग गरेर नयाँ अनुभवहरूसँग जोड गर्छ। यो ‘अनुभवमा आधारित’ हुन्छ। अन्य विकल्पहरू पियाजेको दृष्टिकोणलाई गलत प्रस्तुतन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिक एरिक्सनको मनोसामाजिक विकास सिद्धान्त अनुसार, ‘विश्वस्त बनाम अविश्वास’ (Trust vs. Mistrust) अवस्था कति वर्षे हुन्छ?
सही उत्तर: ख) १-३ वर्ष
एरिक्सनको सिद्धान्तमा ‘विश्वस्त बनाम अविश्वास’ अवस्था १ देखि ३ वर्ष सम्मको हुन्छ, जहाँ बच्चालाई केयर गर्ने व्यक्तिहरबाट विश्वास र सुरक्षा प्राप्त हुन्छ। अन्य विकल्पहरू यो अवस्थाको गलत समयसीमा दर्शाउँछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सिगमन्ड फ्रायडका मनोलैंगिक विकास चरणहरू मध्ये, ‘संवेदीकरण’ (Sensorimotor) चरण कति वर्ष सम्मको हुन्छ?
सही उत्तर: ख) १-२ वर्ष
फ्रायडले मनोलैंगिक विकासमा संवेदीकरणलाई जन्मदेखि करिब २ वर्ष सम्मको चरण मानिन्थ्यो। अन्य विकल्पहरू फ्रायडको मनोविज्ञानी चरणहरूको गलत समयसीमा दर्शाउँछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालमा ‘विद्यालय शिक्षाको राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप’ सर्वप्रथम सन् २०७१ मा जारी भएको थियो। यसले कति कक्षासम्मको पाठ्यक्रम निर्धारण गर्छ?
सही उत्तर: घ) प्राथाम्मिक, प्राथमिक माध्यमिक, निम्न माध्यमिक र उच्च माध्यमिक तह
संविधानको धारा ७४(१) (ख) बमोज्य ‘विद्यालय शिक्षाको राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप’ले प्राथमिक, प्राथमिक माध्यमिक, निम्न माध्यमिक र उच्च माध्यमिक तहसम्मको पाठ्यक्रम निर्धारण गर्दछ। अन्य विकल्पहरू गलत छन् किनकि ती तहहरूको संख्या सही छैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको के सम्बद्धतावादी शिक्षा प्रणाली अनुसार दुईभन्दा धेरै चरणहरूले बालबालिकामा ज्ञान प्राप्तिको प्रक्रियालाई क्रमबद्ध गरिन्छ?
सही उत्तर: क) १. मूर्त संक्रियात्मक चरण (Concrete Operational Stage)
पियाजेको अनुसार, मूर्त संक्रियात्मक चरण (Concrete operational stage) सामान्यतया ७ देखि ११ वर्षको उमेर अवधिमा पाइन्छ। यस चरणमा बच्चाहरू तार्किक रूपमा सोच्न सक्षम हुन्छन् तर केवल मूर्त वस्तुहरू र घटनाहरूको सन्दर्भमा। ‘द्रविन्तीपूर्ण चरण’ले ज्ञान प्राप्तिको सुरुवातलाई जनाउँछ, जबकि ‘औपचारिक चरण’ले अमूर्त सोचाइको विकास देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कक्षामा व्यावहारिक सिकाइका लागि, निम्न कुरालाई ‘प्रायोगिक गतिविधि’ (experimental activity) भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) क. प्रयोग गरेर अवलोकन गर्ने
‘प्रायोगिक गतिविधि’ भनेको विद्यार्थीहरूलाई कक्षामा प्रत्यक्ष रूपमा कुनै कुरा चलाएर अवलोकन गर्न र त्यसबाट सिकेर के बुझेका हो सोधौँ जस्तो हुन्छ। यसले विद्यार्थीहरूलाई सक्रिय रूपमा सिक्न मद्दत गर्दछ। ‘व्याख्यान सुन्ने’, ‘गृहकार्य पूरा गर्ने’ जस्ता विकल्पहरू यो गतिविधिको प्रतिनिधित्व गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
थर्नडाइकको सिकाइ नियम अनुसार, निम्न कुरा दोहोरिने सम्भावना हुन्छ?
सही उत्तर: घ) द. नियमित अभ्यास गराउँदा
थर्नडाइकले भनेका थिए कि विद्यार्थीहरू यदि समस्यालाई भन्दा समाधान खोज्नतिरको प्रयास गर्छन् र पहिले गरिएको गलत उत्तरलाई दोहोरिने सम्भावना हुन्छ। यसमा ‘नियमित अभ्यास’ लाई जोड दिइएको छ। अन्य विकल्पहरू थर्नडाइकको नियमसँग मेलान्याउँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कक्षामा सीप विकासका लागि, निम्न कुरालाई ‘दोहराउने अभ्यास’ (repetition) भन्छ?
सही उत्तर: घ) द. रोल-प्लेइंग
‘दोहराउने अभ्यास’ भनेको कुनै विशेष सीप हासिल गर्नका लागि थ्र्याइस बार अभ्यास गराउँदा भनिन्छ। यसले विद्यार्थीलाई सीपमा निपुण बनाउन मद्दयसहित सहज बनाउँछ। ‘परियोजना कार्य’, ‘समूहकार्य’ र ‘रोल-प्लेइंग’ जस्ता विकल्पहरू सीप विकासका अन्य विधि हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ज्ञान विकासको चरण अनुसार, निम्न कुरामा विद्यार्थीको अमूर्त (abstract) र परिकल्पनात्मक (hypothetical) चिन्तन गर्ने क्षमताको विकास मुख्य रूपमा हुन्छ?
सही उत्तर: क) अ. प्रयोगबाट प्राप्त अनुभव
पियाजेले ज्ञान विकासको चार चरण स्थापित गरे। अमूर्त र परिकल्पनात्मक चिन्तन गर्ने क्षमता ‘संज्ञानात्मक संरचना’ (cognitive schema) को विकाससँग सम्बन्धित हुन्छ, जुन बच्चाले प्रयोगबाट प्राप्त अनुभव र अवलोकनहरूमा आधारित हुन्छ। ‘शिक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन’ वा ‘सहकर्मीहरूसँग छलफल’ जस्ता विकल्पहरू यसवै सन्दर्भमा कमजोर छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।