प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · २,६०० प्रश्न
२,६०० प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण पेशा पत्र: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
कुनै तहको निर्धारित उमेर समूहका ८०० बालबालिकामध्ये ७२० जना सो तहमा भर्ना छन्, र अन्य उमेरका समेत गरी सो तहमा कुल ८८० विद्यार्थी छन्। खुद भर्ना दर (NER) कति हुन्छ?
सही उत्तर: ग) ९०%
खुद भर्ना दर = निर्धारित उमेरका भर्ना भएका ÷ निर्धारित उमेरको जनसङ्ख्या × १०० = ७२० ÷ ८०० × १०० = ९०%। ११०% चाहिँ सबै उमेरका ८८० लाई भाग गर्दा आउने कुल भर्ना दर (GER) हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कुनै तहमा छात्राको कुल भर्ना दर (GER) ९२% र छात्रको कुल भर्ना दर १००% छ भने लैङ्गिक समता सूचकाङ्क (GPI) कति हुन्छ?
सही उत्तर: ख) ०.९२
लैङ्गिक समता सूचकाङ्क = छात्राको सूचक ÷ छात्रको सूचक = ९२ ÷ १०० = ०.९२। GPI १ भन्दा कम हुनु छात्राहरू पछि परेको सङ्केत हो; १.०९ चाहिँ उल्टो भाग गर्दा आउने गलत उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एउटा विद्यालयमा ५४० विद्यार्थी र १८ जना शिक्षक छन् भने विद्यार्थी-शिक्षक अनुपात (PTR) कति हुन्छ?
सही उत्तर: ख) ३०:१
विद्यार्थी-शिक्षक अनुपात = कुल विद्यार्थी ÷ कुल शिक्षक = ५४० ÷ १८ = ३०, अर्थात् ३०:१। यसले एक शिक्षकको भागमा औसत कति विद्यार्थी पर्छन् भन्ने देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कुनै क्षेत्रमा विद्यालयको आवश्यकता, वितरण र पहुँचको विश्लेषण गरी नयाँ विद्यालय खोल्ने वा गाभ्ने योजना बनाउने प्रक्रियालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) विद्यालय नक्साङ्कन (School mapping)
विद्यालय नक्साङ्कनले जनसङ्ख्या, दूरी र पहुँचका आधारमा विद्यालयको उपयुक्त स्थान र सङ्ख्या निर्धारण गर्न सहयोग गर्छ। यसले विद्यालयबाहिर रहेका बालबालिकाको पहुँच बढाउन पनि मद्दत गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यालयको समय तालिका (Timetable) निर्माण गर्दा सामान्यतया अपनाइने उपयुक्त सिद्धान्त कुन हो?
सही उत्तर: ख) बढी मानसिक मेहनत चाहिने कठिन विषय दिनको सुरुका घण्टीमा राख्ने
बिहान वा सुरुका घण्टीमा विद्यार्थी ताजा र बढी ध्यान दिन सक्ने भएकाले कठिन विषय सुरुमा राखिन्छ। एउटै विषय लगातार राख्दा थकान र एकोहोरोपन बढ्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यालयका फर्निचर, उपकरण, पुस्तक जस्ता चल सम्पत्ति (मालसामान) को विवरण राखिने अभिलेखलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) जिन्सी खाता (Stock register)
जिन्सी खातामा सामानको आम्दानी, खर्च, मौज्दात र अवस्था अद्यावधिक गरिन्छ, जसले सम्पत्तिको संरक्षण र लेखापरीक्षणमा सहयोग गर्छ। सञ्चित अभिलेख भने विद्यार्थीसम्बन्धी अभिलेख हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यार्थीको शैक्षिक उपलब्धि, स्वास्थ्य, व्यवहार, रुचि र अतिरिक्त क्रियाकलापको वर्षौँसम्मको विवरण एकै ठाउँमा राखिने अभिलेखलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) सञ्चित अभिलेख (Cumulative record)
सञ्चित अभिलेखले विद्यार्थीको समग्र विकासको निरन्तर चित्र दिन्छ र परामर्श तथा मार्गदर्शनमा उपयोगी हुन्छ। हाजिरी पुस्तिकामा उपस्थितिको मात्र विवरण हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
नेपालमा विद्यालयबाट सङ्कलित तथ्याङ्कका आधारमा भर्ना, शिक्षक, विद्यार्थी सङ्ख्या जस्ता शैक्षिक सूचक प्रस्तुत गर्ने नियमित प्रतिवेदनलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) फ्लास प्रतिवेदन (Flash Report)
फ्लास प्रतिवेदन विद्यालयले भरेका फारमका तथ्याङ्कमा आधारित शैक्षिक सूचकको वार्षिक विवरण हो। सामाजिक परीक्षण भने विद्यालयका क्रियाकलाप र आम्दानी-खर्च समुदायसमक्ष सार्वजनिक गरी जाँच गराउने प्रक्रिया हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शैक्षिक तथ्याङ्क सङ्कलन, विश्लेषण र योजना निर्माणमा प्रयोग हुने EMIS को पूरा रूप के हो?
सही उत्तर: ग) Education Management Information System
EMIS ले विद्यालय, विद्यार्थी, शिक्षक र स्रोतसम्बन्धी तथ्याङ्कलाई व्यवस्थित गरी नीतिनिर्माण र योजनामा प्रयोग गर्न सहयोग गर्छ। नेपालमा विद्यालयहरूले दिने तथ्याङ्कबाट फ्लास प्रतिवेदन पनि तयार गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
आधुनिक शैक्षिक सुपरिवेक्षणको मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: ग) शिक्षकलाई पेसागत सहयोग गरी शिक्षण सिकाइ सुधार गर्नु
आधुनिक सुपरिवेक्षण सहयोगी, सहभागितामूलक र विकासमुखी हुन्छ। परम्परागत निरीक्षण (inspection) भने गल्ती खोज्ने र नियन्त्रण गर्ने प्रकृतिको मानिन्थ्यो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।