बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
बालकको विकासमा 'अनुभविलो सिकाइ' (Experiential Learning)को प्रयोगलाई समर्थन गर्ने थर्नडाइकको नियम कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ख) नकारात्मक सुदृढीकरण नियम
थर्नडाइकको नकारात्मक सुदृढीकरण नियम (Negative Reinforcement Rule) अनुसार, असु ڪرڻ वा गलत कार्य गरेमा त्यसको परिणाम दोहोरिने र सही कार्य गर्दा असु ڪرڻ वा गलत कार्य गरेमा त्यसको परिणाम कमजोर हुने अवस्था हुन्छ। सकारात्मक सुदृढीकरण (Positive Reinforcement) मा सही कार्य गर्दा पुरस्कृत गरिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘जोनोभिमल डेवलेपमेन्ट’ (Zone of Proximal Development) सँग सम्बन्धित निम्न कुरालाई कसले प्रतिपादन गरेका हुन्?
सही उत्तर: ख) जिम ह्वार्फ
'जोनोभिमल डेवलेपमेन्ट' को अवधारणा जिम ह्वार्फ (Jean Piaget) ले प्रतिपादन गरेका थिए। यो अवधारणा दुईबीचको दूरीलाई बुटाएर बालबालिकाले के गर्न सक्छ र के गर्न सक्दैन भन्ने कुरामा प्रकाश पार्छ। जर्ज जिरेले ‘अन्तर्दृष्टि सिकाइ’ प्रतिपादन गरे, तर ह्वार्फको अवधारणा जोनोभिमल डेवलेपमेन्ट हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको केन्द्रात्मक विकास (Constructivist Development) सिद्धान्त अनुसार, बच्चाहरूले नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पूर्व-मौखिक स्किमा (Pre-operational Schema)सँग जोड्ने प्रक्रियालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) समायोजन (Adaptation)
पियाजेको सिद्धान्त अनुसार, बच्चाहरूले नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पहिलेका अनुभव र ज्ञानसँग जोड्दा स्किमाको समायोजन हुन्छ। ‘समायोजन’ (Adaptation) भनेको नयाँ जानकारीसँग जुड़ने वा पूर्व-मौखिक स्किमा मा बदल्ने प्रक्रिया हो। ‘अन्तर्दृष्टि सिकाइ’ र ‘अभिसरण’ लाई पनि पियाजेले बुवाउनु पर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययन गर्दा, ‘क्याटेगोरिकल’ (Categorical) शब्दले के जनाउँछ?
सही उत्तर: क) बालको शारीरिक विकास
'क्याटेगोरिकल' शब्दले बालकले आफ्नो वरिपरि पर्छन् भन्दा बाहिरको संसारलाई कति छ भनेर जान्छन्, यसले बालकको संज्ञानिक अवस्था (Cognitive Stage) को वर्गीकरण गर्दछ। अन्य विकल्पहरू बालकको भावनात्मक र सामाजिक विकाससँग सम्बन्धित छन्, तर 'क्याटेगोरिकल' शब्द विशेषतः मानसिक विकासमा केन्द्रित हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालबालिकामा ‘आत्मकेन्द्रितता’ (Egocentrism) देखिएको अवस्थामा, उनी अन्य बच्चाहरूको दृष्टिकोणबाट वस्तुलाई हेर्न असमर्थ हुन्छ। यो अवस्था पियाजेको अनुसार कुन विकास चरणसँग सम्बन्धित छ?
सही उत्तर: ख) चरण २: पूर्व-क्रियात्मक चरण
पियाजेको अनुसार ‘आत्मकेन्द्रितता’ (Egocentrism) पूर्व-क्रियात्मक चरणमा (२-७ वर्ष) देखिएको हुन्छ, जहाँ बच्चाले सबै अनुभवहरूलाई व्यक्तिपरक रूपमा मात्र सोच्छन्। यस चरणमा उनीहरूले आफ्नो दृष्टिकोण मात्रै सामान्य मान्छन्। मूर्त रूपी चरणमा बच्चाहरू वस्तुहरूको सापेक्षिक विशेषताहरू बारे सिक्न थाल्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा ‘संवेदनशील अवधि’ (Critical period) भन्ने कुराले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: ख) एक निश्चित उमेरसम्म बच्चामा नयाँ सीपहरु सिक्न उच्च क्षमता हुन्छ
संवेदनशील अवधि भनेको कुनै विशेष उमेर समूहमा बच्चामा नयाँ सीपहरु सिक्नको लागि उच्च क्षमता हुनेगर्छ। यस अवधीमा सीपहरु ग्रहण गर्न नसके, त्यो सीप प्राप्त गर्न कतिपय कठिनाई हुन सक्छ। अन्य विकल्पहरूले यस अवधारणाको सही बुझौटा प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जर्ज ए. मिलरले अल्पकालीन स्मृतिको capacidade (क्षमता) सम्बन्धी के भन्दा महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष दिइसकेका छन्?
सही उत्तर: ग) एकैपटक करिब ४-५ एकाइमा जानकारी राख्न सक्छ
जर्ज ए. मिलरले प्रयोग गरेको experiment (अनुप्रयोग) अनुसार, व्यक्तिहरूले एकैपटक करिब ४-५ एकाइमा (जैसे कि digits - अंक) जानकारी राख्नसक्थे। समयelapsed time (समय) माथिको जानकारी हराउँछ। गलत विकल्पहरू आंशिक रूपमा सही देखिए पनि, मिलरको मूल निष्कर्षलाई सहीरूपमा प्रस्तुत गर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सकिने अक्षमतालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) डिस्लेक्सिया
'डिस्लेक्सिया' (Dyslexia) भनेको अंक र गणितीय गणना बुझ्न तथा गर्नमा हुने विशिष्ट सिकाइ अक्षमतालाई भनिन्छ। अन्य विकल्पहरूले मानसिक वा शारीरिक अवस्थाबारे कुरा गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
ADHD को पूरा रूप (Full form) कहिले दिइएको?
सही उत्तर: क) अटेंशन डेफिसिट हाइपरएक्टिविटी डिसऑर्डर
ADHD ले ‘अटेंशन डेफिसिट हाइपरएक्टिविटी डिसऑर्डर’ (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) भन्ने पूरा अर्थ राख्छ। यसले ध्यान सम्mittelताको कमी, अति सक्रियता र आवेगपूर्ण व्यवहारलाई बुँuelve।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'बहुभण्डार मोडेल' (Multi-store model) अनुसार मेमोरी प्रणालीमा ‘अल्पकालीन मेमोरी’ (Short Term Memory) को मुख्य कार्य कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ग) सूचनालाई अस्थायी रूपमा भण्डारण गर्नु र प्रक्रिया गर्ने काम गर्नु।
बहुभण्डार मोडेल अनुसार, अल्पकालीन मेमोरीको मुख्य कार्य सूचनालाई अस्थायी रूपमा भण्डारण गर्ने र प्रक्रिया गर्ने छ। यसले दीर्घकालीन मेमोरीमा जानकारी राखेर तिर्नु वा बाह्य अवस्थाबाट सूचना बुझ्नुमा भूमिका खेल्दैन। अन्य विकल्पहरूले प्रणालीको कार्यलाई सही तरिकाले बुटाउँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।