समावेशी शिक्षा र विद्यालय व्यवस्थापन – Inclusive Education & School Management MCQ
समावेशी शिक्षा र विद्यालय व्यवस्थापन – शिक्षण पेशा पत्र
Inclusive Education & School Management · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ३९७ प्रश्न
३९७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
समावेशी शिक्षा र विद्यालय व्यवस्थापन: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
कुनै पनि बालबालिकालाई अपाङ्गता वा अन्य कुनै कारण देखाएर विद्यालय भर्नाबाट वञ्चित नगर्ने समावेशी शिक्षाको सिद्धान्तलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) शून्य अस्वीकार (Zero rejection)
शून्य अस्वीकारको अर्थ हरेक बालबालिकालाई विद्यालयले स्वीकार गर्नैपर्छ भन्ने हो। छनोटमा आधारित भर्नाले केही बालबालिकालाई बाहिर पार्ने भएकाले यो सिद्धान्तविपरीत हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यालयलाई समावेशी बनाउन संस्कृति, नीति र अभ्यासको स्वमूल्याङ्कन गर्ने 'Index for Inclusion' का लेखक को हुन्?
सही उत्तर: ख) टोनी बुथ र मेल एन्स्को (Tony Booth & Mel Ainscow)
बुथ र एन्स्कोको Index for Inclusion ले विद्यालयलाई समावेशी संस्कृति सिर्जना, समावेशी नीति निर्माण र समावेशी अभ्यास विकास गर्ने तीन आयाममा स्वमूल्याङ्कन गर्न सहयोग गर्छ। ब्लूम र क्राथवोल भने शैक्षिक उद्देश्यको वर्गीकरणसँग सम्बन्धित छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपाङ्गता भएका व्यक्तिको जीवन र दैनिक अवस्था सकेसम्म समाजका अन्य व्यक्तिसरह बनाउनुपर्छ भन्ने 'सामान्यीकरण सिद्धान्त' (Normalization principle) सँग मुख्य रूपमा कसको नाम जोडिन्छ?
सही उत्तर: ख) बेङ्ट निर्जे (Bengt Nirje)
स्विडेनका बेङ्ट निर्जेले सामान्यीकरण सिद्धान्तलाई व्यवस्थित रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए, जसले पछि समावेशी आन्दोलनलाई आधार दियो। हावार्ड गार्डनर बहुबौद्धिकता सिद्धान्तसँग जोडिन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सबैलाई एउटै किसिमको सहयोग दिनुको सट्टा आवश्यकताअनुसार फरक-फरक सहयोग दिई समान नतिजातर्फ पुर्याउने अवधारणालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) समता (Equity)
समताले आवश्यकताअनुसार फरक सहयोग दिन्छ, जस्तै दृष्टिविहीनलाई ब्रेल सामग्री। समानता (equality) ले भने सबैलाई ठ्याक्कै एउटै कुरा दिन्छ, जसले असमान अवस्थाका विद्यार्थीलाई पूर्ण न्याय नगर्न सक्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
ऐतिहासिक रूपमा पछाडि पारिएका समूहलाई छात्रवृत्ति, आरक्षण जस्ता विशेष सुविधा दिई अवसरमा समानता ल्याउने नीतिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) सकारात्मक विभेद (Positive discrimination)
सकारात्मक विभेद (affirmative action) ले असमान अवस्थाका समूहलाई अस्थायी विशेष सहयोग दिएर वास्तविक समानतातर्फ लैजान्छ। पृथक्करणले भने समूहलाई अलग्याउँछ, अवसर बढाउँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अरूसरह अधिकार उपभोग गर्न सक्षम बनाउन अनुचित भार नपर्ने गरी गरिने आवश्यक र उपयुक्त परिमार्जन वा समायोजनलाई CRPD ले के भनेको छ?
सही उत्तर: ग) उचित समायोजन (Reasonable accommodation)
CRPD मा उचित समायोजन भनेको परीक्षामा थप समय, लेखक सहयोगी वा पहुँचयोग्य सामग्रीजस्ता व्यक्तिगत आवश्यकताअनुसारका परिमार्जन हो। सकारात्मक विभेद भने पिछडिएका समूहलाई आरक्षणजस्ता विशेष व्यवस्था दिनु हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपाङ्गतालाई मुख्यतः व्यक्तिको शारीरिक वा मानसिक दोष ठानी उपचार र पुनर्स्थापनामा जोड दिने दृष्टिकोणलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) चिकित्सकीय मोडेल (Medical model)
चिकित्सकीय मोडेलले अपाङ्गतालाई व्यक्तिको समस्या मानी 'ठीक पार्ने' कुरामा केन्द्रित हुन्छ। अधिकारमा आधारित मोडेलले भने अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अधिकारवाला नागरिकका रूपमा हेर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
अपाङ्गतालाई व्यक्तिको कमजोरीभन्दा समाजमा रहेका भौतिक, सामाजिक र मनोवृत्तिजन्य अवरोधको परिणाम ठान्ने दृष्टिकोणलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) सामाजिक मोडेल (Social model)
सामाजिक मोडेलअनुसार अवरोध हटाएमा अपाङ्गता भएका व्यक्ति पनि पूर्ण सहभागी हुन सक्छन्। चिकित्सकीय मोडेलले भने समस्या व्यक्तिकै शरीरमा देखी उपचारमा जोड दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यालय भवनमा भर्याङको साथमा र्याम्प (Ramp) निर्माण गर्नुको मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: घ) ह्वीलचेयर प्रयोगकर्तालगायत सबैका लागि सहज पहुँच सुनिश्चित गर्नु
र्याम्प अवरोधरहित (barrier-free) भौतिक वातावरणको आधारभूत अङ्ग हो, जसले ह्वीलचेयर प्रयोगकर्ता र हिँडडुलमा कठिनाइ हुनेलाई पहुँच दिन्छ। यो समावेशी विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारको सूचक मानिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सामान्य विद्यालयभित्रै अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई विशेष सीप (जस्तै ब्रेल, साङ्केतिक भाषा) र आवश्यक तयारी गराउन सञ्चालन गरिने कक्षालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) स्रोत कक्षा (Resource class)
स्रोत कक्षाले विशेष आवश्यकता भएका बालबालिकालाई आवश्यक सीप र सहयोग दिई नियमित कक्षामा सहभागी हुन तयार गराउँछ। बालविकास केन्द्र भने विद्यालयपूर्वको उमेरका बालबालिकाका लागि हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।