शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ – Teaching Methods MCQ
शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ – शिक्षण पेशा पत्र
Teaching Methods · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ४०९ प्रश्न
४०९ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
पियाजेको ज्ञान विकासको चरण अनुसार, निम्न कुरामा विद्यार्थीको अमूर्त (abstract) र परिकल्पनात्मक (hypothetical) चिन्तन गर्ने क्षमताको विकास मुख्य रूपमा हुन्छ?
सही उत्तर: क) अ. प्रयोगबाट प्राप्त अनुभव
पियाजेले ज्ञान विकासको चार चरण स्थापित गरे। अमूर्त र परिकल्पनात्मक चिन्तन गर्ने क्षमता ‘संज्ञानात्मक संरचना’ (cognitive schema) को विकाससँग सम्बन्धित हुन्छ, जुन बच्चाले प्रयोगबाट प्राप्त अनुभव र अवलोकनहरूमा आधारित हुन्छ। ‘शिक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन’ वा ‘सहकर्मीहरूसँग छलफल’ जस्ता विकल्पहरू यसवै सन्दर्भमा कमजोर छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अन्तरक्रियात्मक शिक्षण विधि’ (Interactive Teaching Method) लाई निम्न मध्ये कुन दार्शनिकले प्राथमिकता दिएका थिए?
सही उत्तर: क) जॉन Dewey
जॉन Dewey ले अन्तरक्रियात्मक शिक्षण विधिलाई शिक्षाको आधार मानिन्थ्यो, जहाँ विद्यार्थीहरू सक्रिय रूपमा सहभागिता राखेर ज्ञान निर्माण गर्छन्। प्लेटोको आदर्शवादी दृष्टिकोणले ज्ञानको पुस्तैलो ज्ञानमा जोड दिन्थ्यो, र रसेलले तर्कशास्त्र र अनुभववादको मिश्रणबाट ज्ञानको खोजमा ध्यान गराउँथे। मार्क्सले सामाजिक-राजनीतिक विश्लेषणको माध्यमबाट शिक्षालाई हेरेका थिए।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'संरक्षण' (Conservation) को सिद्धान्त पियाजेको के सन्दर्भमा महत्त्वपूर्ण छ?
सही उत्तर: क) विद्यार्थीको भावनात्मक विकासलाई प्रोत्साहन गर्न
पियाजेको संरक्षण सिद्धान्त बालकहरूले वस्तुको आकार, मात्रा, र संख्याको बारेमा कसरी बुझ्छन् भन्ने व्याख्या गर्दछ। यसले बालकोदको संज्ञानात्मक विकासको चरणहरूलाई स्पष्ट पार्छ। अन्य विकल्पहरू यो सिद्धान्तसँग सम्बन्धित छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
समूहमा विद्यार्थीहरूलाई कुनै समस्याको समाधान खोज्न प्रेरित गर्न, आफ्नो विचार व्यक्त गर्न र अरुको विचारमा ध्यान केन्द्रित गर्न मन्थन (Brainstorming) विधि कताबाट सिक्ने गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) भारत
मन्थन (Brainstorming) विधि मुख्य रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट विकसित भएको हो। यो विधिलाई सामूहिक रूपमा विचार गर्नेसम्मको गतिविधि हो। अन्य विकल्पहरूले यो विधिसँग सम्बन्धित छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एडगर डेलको अनुभव शंकुमा मुख्य रूपमा के पर्छ?
सही उत्तर: ख) अनुभव
एडगर डेलले अनुभव (Experience) लाई शंकुको सबैभन्दा माथिल्लो (सबैभन्दा अमूर्त) भागमा मुख्य रूपमा उल्लेख गरेका थिए। यसले विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो व्यक्तिगत अनुभवबाट ज्ञान सिक्न प्रोत्साहित गर्दछ। अन्य विकल्पहरू - ज्ञान, मनोवृत्ति - अनुभव भन्दा कम महत्त्वपूर्ण छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
वास्तविक वस्तुको आकारलाई छोटा वा बड़ा गरी प्रतिकृति बनाउने त्रि-आयामी प्रतिरूपलाई के भनतात?
सही उत्तर: ग) प्रयोगात्मक प्रतिरूप
'प्रामाणिक प्रतिरूप' (Authentic model) भनेको वास्तविक वस्तुसँग मिल्दलाग्दो आकार र विशेषता भएको त्रि-आयामी प्रतिकृति हो। यसले विद्यार्थीहरूलाई वस्तुको वास्तविक स्वरूप बुझ्न मद्दत गर्दछ। 'मानक प्रतिरूप' र 'प्रयोगात्मक प्रतिरूप' ले फरक अर्थ राख्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण प्रक्रियामा विद्यार्थीहरूले सिक्नका क्रममा कुनै समय प्रगति रोकिन्छ र त्यसपछि लय फेर्दै अघि बढ्छ भनेर वर्णन गर्ने शब्द कहिले प्रयोग गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) अवरोधित सिकाइ
'अवरोधित सिकाइ' (Impeded learning) भनेको सिकाइको वक्र रेखामा केही समयसम्म गिरावट देखिएको अवस्था हो। विद्यार्थीहरूले नयाँ जानकारी बुझ्न वा आत्मसात गर्न कठिनाई अनुभव गर्दा यो घटेको हुन्छ। अन्य विकल्पहरू - सन्तुलित, प्रगतिशील र तरलतापूर्ण विकास - सिकाइको सामान्य प्रक्रिया वर्णन गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण प्रक्रियामा ‘ह्युरिस्टिक विधि’ (Heuristic method) प्रयोग गर्दा विद्यार्थीहरूलाई कस्तो प्रकारको चुनौती हुन सक्छ?
सही उत्तर: ग) विद्यार्थीहरूले गलत दिशामा लागेर भ्रमित हुन सक्छन्।
ह्युरिस्टिक विधिले विद्यार्थीहरूलाई समस्या समाधान गर्ने तरिका सिक्न मद्दत गर्दछ, तर यसमा गलत दिशामा लागिनै भनेर विद्यार्थी भ्रमित हुन सक्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘खोज सिकाइ’ (Discovery learning) विधिले विद्यार्थीहरूलाई निम्न कुरामा प्रोत्साहन गर्ने?
सही उत्तर: ख) विद्यार्थीहरूले शिक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन बिना आफ्नो प्रयासले उत्तर खोज्न सकुन्।
खोज सिकाइ विधिले विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो प्रयासबाट समस्या समाधान गर्ने र ज्ञान प्राप्त गर्ने सीप विकास गर्न प्रोत्साहित गर्दछ। अन्य विकल्पहरू विद्यार्थी गतिविधिहरूको दायरा सीमित पार्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण मोडेलहरूलाई सूचना प्रशोधन, सामाजिक, व्यक्तिगत र व्यवहारगत गरी चार परिवारमा वर्गीकरण गर्ने 'Mo' अवधारणाहरूबीचको सम्बन्धलाई जोड्ने शब्दसहित रेखाचित्रमा देखाउने 'अवधारणा नक्सा' (Concept map) कसले विन्न सक्छ?
सही उत्तर: ख) (b) तुलनात्मक विश्लेषण गर्दा
अवधारणा नक्सा बनाउनका लागि, विभिन्न अवधारणाहरूबीचको सम्बन्ध बुझिनु र त्यसलाई दृश्य रूपमा प्रस्तुत गर्नु आवश्यक छ। तुलनात्मक विश्लेषण गर्दा, विभिन्न अवधारणाहरूमा समानता र भिन्नताहरू पहिचान गर्न सजिलो हुन्छ। विकल्प (a) प्रत्यक्ष अवलोकनले निश्चित अवधारणाहरूमा ध्यान केन्द्रित मात्र गराउँछ, जबकि (c) बालकेन्द्रित शिक्षणले अवधारणा नक्सा निर्माण गर्ने प्रक्रियालाई सहज पार्दैन। विकल्प (d) अनुभवजन्य अध्ययनले सामान्यतया डाटाको विश्लेषणमा केन्द्रित हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।