प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · २,६०० प्रश्न
२,६०० प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण पेशा पत्र: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
थर्नडाइकले ‘प्रयास र भूल’ (trial and error) सिकाइको प्रयोग किन जनावरमा गरिरहेका थिए?
सही उत्तर: ग) मनोविज्ञानमा यो एक महत्त्वपूर्ण विधि हो
थर्नडाइकले ‘प्रयास र भूल’ विधि प्रयोग गरेर प्रायः ज्यानसँग जुधिएर खाने जनावरहरूलाई सिकाइको प्रक्रियामा अध्ययन गरेका थिए। उनी यो खोज्न चाहन्थे कि कसरी अनुभवबाट प्राप्त जानकारीले सिकाइमा मद्दत गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
युरी ब्रोनफेनब्रेनरको के अनुसार, बालकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहने परिवार, विद्यालय र सामाजिक वातावरणको प्रभाव बालकको विकासमा कस्तो भूमिका खेल्छ?
सही उत्तर: ग) बालकको व्यक्तिगत स्वभावले सामाजिक परिवेशलाई प्रभावित गर्दछ
ब्रोनफेनब्रेनरले ‘सामाजिक-आकारवादी सिद्धान्त’ (Social-ecological Theory) ले जोड दिन्छिन्। यस अनुसार, बालकको विकास उसको सामाजिक परिवेश – जस्तै परिवार, विद्यालय र समुदाय – द्वारा निर्धारण गरिन्छ। यी वातावरणका तत्वहरूले बालकसँग सम्बन्धित गतिविधिहरूलाई आकार दिन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
गेस्टाल्ट मनोविज्ञान अनुसार, विद्यार्थीलाई नयाँ कुरा सिक्दा केही पूर्वज्ञानले प्रेरित गर्ने र त्यसलाई पूर्ण वृत्तमा बुझ्ने प्रवृत्तिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) अनुभवको नियम
गेस्टाल्ट मनोविज्ञानका अनुसार ‘संपूर्णताको नियम’ (Law of Wholeness) विद्यार्थीलाई पूर्वज्ञानले प्रेरित भएर नयाँ कुराहरूलाई पूर्ण वृत्तमा बुझ्न मद्दत गर्छ। यो नियमले दुईवटा विपरीत मानिसहरूको विचारलाई एकीकृत गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालक ‘अ’ मा ‘वस्तु अस्तित्वमा रहन्छ’ भन्ने बोध विकसित हुँदैछ। उनी आफ्नो हातमा भएकोे ज्याडालाई छोडेर हेरेर त्यसलाई अझै बिस्तारै चलाउँछ। यसको कुन चरण हो?
सही उत्तर: ग) पियाजेको मूर्त रूप चरण
बालक ‘अ’ लाई वस्तु अस्तित्वमा रहन्छ भन्ने बोध ‘मूर्त रूप’ (Concrete Operational) चरणमा विकास हुन्छ। यस चरणमा बालकहरू भौतिक संसारलाई तर्कसंगत रूपमा बुझ्न थाल्छन्। अर्को विकल्प, ‘संवेदी-बोधक चरण’, दुईवटा चरणको मिश्रण हो र यो अवस्थामा बालकोठै ठोस वस्तुहरू मार्फत ज्ञान प्राप्त गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
परीक्षामा विद्यार्थीको प्रदर्शन मूल्याङ्कन गर्दा विश्वसनीयता गुणाङ्क (Reliability coefficient) कतातिर ध्यान दिइन्छ?
सही उत्तर: ख) विद्यार्थिले दिने उत्तरहरू बीचको सहमति (agreement) माथि
यहाँ सही उत्तर विश्वसनीयता गुणाङ्क हो। यद्यपि परीक्षामा विश्वसनीयता गुणाङ्कको गणना गर्दा विद्यार्थीहरूको उत्तरमा धेरै फरकपन रह्यो भनेर ध्यान दिइन्छ। अन्य विकल्पहरू परीक्षाको मूल्याङ्कनका लागि प्रासंगिक नहुँदा गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘संरक्षण’ (Conservation) को बोध पियाजेको अनुसार कुन प्रकारको बुद्धि दर्शाउँछ?
सही उत्तर: ग) वस्तुको परिमाणीकरण गर्ने बुद्धि (Intelligence in conserving quantity)
पियाजेले ‘संरक्षण’ को बोधलाई वस्तुको परिमाणात्मक परिवर्तन हुँदा पनि उसका आयामहरू तोकिएको नबुझिकन त्यसको मात्रा कायम राख्न सक्ने क्षमताको रूपमा व्याख्या गरेका थिए। यसले भौतिक बुद्धि वा वस्तुको परिमाणीकरण गर्ने शक्ति देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘आरोपण सिद्धान्त’ (Attribution theory) अनुसार, यदि कुनै विद्यार्थीले परीक्षामा खराब उत्तर आएर निराश हुन्छ भने उसको निराशाको कारण के हुन सक्छ?
सही उत्तर: घ) आत्मविश्वासको कमी
आरोपण सिद्धान्त अनुसार, विद्यार्थीले आफ्नो निराश हुनुको कारण आत्मविश्वासको कमी हुन सक्छ। यदि उसको विश्वास छैन भने उसको प्रदर्शन खराब हुनेछ। विकल्प १ र २ परिस्थितिमा आधारित छन् तर ‘आरोपण सिद्धान्त’ विशेष गरी मानसिक दृष्टिका दृष्टिकोणबाट बुझिन्छ। विकल्प ४ सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एड्रिएन पियाजेले ‘स्किम’ (Schema) शब्द प्रयोग गर्दा के बुझાવ गरेका थिए?
सही उत्तर: क) बालकहरूले नयाँ जानकारी लिएर आफ्नो दिमागमा स्थापित गर्ने तरिका
पियाजेले ‘स्किम’ भनेको नयाँ जानकारीलाई पहिले भन्दा पहिलेको अनुभवसँग मिलाएर बुझ्ने प्रक्रिया हो। यसमा बालकहरू नयाँ ज्ञान प्राप्त गरी आफ्नो दिमागमा स्थापित गर्छन्। विकल्प १ लाई सही बुझाइन्छ। अन्य विकल्पहरू ‘स्किम’ को अवधारणामा आधारित हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘पूर्व-सरल’ (Preoperational) चरणमा बालकहरूमा के विशेषता देखिन्छ?
सही उत्तर: घ) स्वयं-सचेतनाको विकास (Development of self-awareness)
पियाजेको पूर्व-सरल चरणमा बालकहरूले वस्तुहरूको परिमाणीकरण गर्न असफल हुन्छन् र अनुभवहरूलाई सही रूपमा मूल्याङ्कन गर्न सकेका নहुन्। विकल्प १ तार्किक विचार क्षमतासँग मेल खाँदैन, विकल्प २ वस्तुहरूको परिमाणीकरणको अभावलाई दर्शाउँछ, र विकल्प ४ स्वयं-सचेतनाको विकास पूर्व-सरल चरणमा कमजोर हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालकहरूबीच ‘अनुभवको पुनरावलोकन’ (Reconstruction of experience)को प्रवृत्तिलाई निम्न कुराले बुचाय्न मद्दत गर्छ?
सही उत्तर: ख) संज्ञात्मक विकास (Cognitive development)
बालकहरू अनुभवको पुनरावलोकन गर्छन् भने उनीहरू आफ्नो संज्ञानात्मक विकासमा व्यस्त हुन्छन्। विकल्प १ मा उल्लेख गरिएको एकावस्थता बालकको सामाजिक विकासमा प्रभाव पार्न सक्छ, तर अनुभवको पुनरावलोकन विशेष गरी संज्ञानात्मक विकाससँग सम्बन्धित छ। विकल्प ३ सामाजिक प्रभावले पुनरावलोकनलाई निर्देशित गर्न सक्छ, र विकल्प ४ यो अनुभवको व्याख्यामा प्रत्यक्ष रूपमा लागू हुँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।