प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
प्रथम पत्र – शिक्षण पेशा, शिक्षा नीति र शिक्षा मनोविज्ञान
TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · २,६०० प्रश्न
२,६०० प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण पेशा पत्र: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणबद्ध (stage) सिद्धान्त अनुसार, एक बालकको मानसिक उमेर १२ वर्ष र वास्तविक उमेर १० वर्ष छ भने उसको बुद्धिलब्धि (IQ) कति हुन सक्छ?
सही उत्तर: घ) १००
पियाजेले मानसिक विकासलाई चरणबद्ध रूपमा व्याख्या गरेका थिए। १२ वर्षे बालकको मानसिक उमेर १० वर्षे मानसिक उमेर भन्दा माथिल्लो छ र त्यसको IQ ९० सम्म हुन सक्छ। विकल्प १, २, र ४ गलत हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययन गर्दा, यदि कुनै बालकलाई ‘डर’ जस्तो तीव्र अनुभूति भएर शारीरिक परिवर्तन पनि देखिए, तर त्यो अनुभवको कारण वा खतरा बुझ नबल्ने हो भने, मनोविज्ञानमा यसलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) भावनात्मक प्रतिक्रिया (Emotional Response)
बाल विकासमा तीव्र भावना र शारीरिक परिवर्तनको सम्बोधन ‘भावनात्मक प्रतिक्रिया’ भनेर गरिन्छ। विकल्प १ ‘संवेदना’ भनेको दुवै अवयवहरूलाई छुट्ट्याएर बुझ्ने छ, विकल्प २ ‘अनुभूति’ भनेको वातावरणको सान्दर्भ्यमा बुझ्ने प्रक्रिया हो, जबकि विकल्प ३ ‘मनोदशा’ भनेको समयअनुरुप परिवर्तन हुने भावनाको अवस्था हो। विकल्प ४ सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'डिस्कोन्टिन्युटी' (Discontinuity) को अवधारणा बाल विकासमा के बुटाउँछ?
सही उत्तर: ख) बालकहरूको सोचाइ एक सम्बत् लगातार हुँदैन।
'डिस्कोन्टिन्युटी' भनेको बाल विकासमा देखिएका क्रमविहीन परिवर्तनहरूलाई बुटाउँछ। यसमा बालकहरूको विचार र अनुभूतिहरू एक सम्बत् रूपमा विकसित हुँदैनन्, तर बीचमा क्रान्तिकारी परिवर्तनहरू हुन्छन्। अन्य विकल्पहरूले यो अवधारणाको सही अर्थ प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'सिकेको असहायता' (Learned Helplessness) सँग सम्बन्धित छ भन्नासाथ, यसले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालकहरूले परिस्थितिको नियन्त्रण गर्न नसकेर असहायको भावना विकास गर्छन्।
'सिकेको असहायता' भनेको लगातार नकारात्मक अनुभवहरू भोगेपछि बालकहरूले आफ्नो प्रयासबाट कुनै सकारात्मक परिणाम नआएपछि निराश हुँदै, आफूलाई नियन्त्रण गर्न नसकिने जस्तो लाग्न थाल्छ। यस अवस्थामा बालकहरूले सीप सिक्न वा परिस्थिति परिवर्तन गर्न कोशेली व्यहोरान्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘संज्ञानात्मक विकासको चरण’ अनुसार, ७-१२ वर्षे बालकमा के विशेषताहरू देखिन सक्छन्?
सही उत्तर: क) प्रायः abstract thinking (अमूर्त विचार) र logical reasoning (तार्किक तर्क) क्षमता विकसित हुन्छ।
पियाजेको चरणबद्धता अनुसार, ७-१२ वर्षे बालक ‘formal operational stage’ (औपचारिक परिचालन चरण) मा प्रवेश गर्छन्। यसमा अमूर्त विचार र तार्किक तर्क गर्ने क्षमता विकसित हुन्छ। अन्य विकल्पहरू यस चरणका विशेषताहरूलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘सिमेन्ट’को अवधारणाले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालकहरूले नयाँ अनुभवहरूलाई आफ्नो पूर्वज्ञानसँग तुलना गरेर त्यसको नयाँ रूपान्तरण गर्छन्।
सिमेन्टको अवधारणाले बालकहरूले नयाँ जानकारी वा अनुभवहरूलाई आफ्नो पूर्वज्ञान (prior knowledge) अनुसार ढाँक्ने, अनुकूलित गर्ने प्रक्रियालाई बुट्याउँछ। अन्य विकल्पहरूले यो अवधारणाको सही अर्थ प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘मानक अपरेसन’ (Standard Operation) मा मूल्याङ्कन गर्दा कति मापदण्डहरू ध्यानमा राखिन्छ?
सही उत्तर: ख) उत्तरको क्रमबद्धता र पूर्णता
मानक अपरेसनमा मूल्याङ्कन गर्दा, उत्तरको सही वा गलत मुख्य मापदण्ड हो। अन्य विकल्पहरू मूल्याङ्कनको समग्र प्रक्रियालाई ध्यानमा राखेर गलत हुन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘सङ्ज्ञानात्मक विकास’ (Cognitive Development) मा ‘पिरामिडीज थ्योरेम’ (Piaget's Theory) अनुसार, बच्चाहरूको मानसिक अवस्था कहिले निर्धारण हुन्छ?
सही उत्तर: घ) ५ वर्षमा
पिरामिडीज थ्योरेम अनुसार, बच्चाहरूको मानसिक अवस्था उमेरसँगै क्रमिक रूपमा विकसित हुन्छ। विशेष गरी, २ वर्षको उमेरमा बच्चाहरूले सटिक कारण र परिणाम बुझ्न थाल्छन्, जुन ‘सङ्ज्ञानात्मक विकास’ को आधारभूत चरण हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पाठ्यक्रम विकास प्रक्रियाका क्रममा ‘शिक्षकहरूको आवश्यकता’ लाई निर्धारण गर्दा के कति महत्त्वपूर्ण मानिन्छ?
सही उत्तर: ग) शिक्षकहरूको व्यावसायिक दक्षता र अनुभव
शिक्षकहरूको व्यावसायिक दक्षता र अनुभवलाई पाठ्यक्रम विकास प्रक्रियामा प्राथमिकता दिने बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसले पाठ्यक्रमलाई सही तरिकाले लागू गर्न मद्दत गर्दछ। समयको अधिकतम उपयोग वा पाठ्यक्रमको पूर्णता जस्ता कुराहरूले शिक्षकको दक्षतालाई प्रभाव पार्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
विद्यार्थीहरूको मूल्याङ्कनमा ‘प्रायोगिक विधि’ (Experimental Method) प्रयोग गर्दा, सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण कारक के हो?
सही उत्तर: ख) विद्यार्थिले दिने सही उत्तरको प्रतिशत
‘प्रायोगिक विधि’ मा विद्यार्थीहरूको प्रदर्शनमा प्रभाव पार्न सक्ने कारकहरूलाई ध्यानमा राखेर सही उत्तर छ। यहाँ, विद्यार्थीले दिने सही उत्तरको प्रतिशत जान्न सकिन्छ कि भ्रामक विकल्पहरूमाथि ध्यान गएको छ। अन्य विकल्पहरू विद्यार्थीको व्यक्तिगत क्षमता वा उत्तरको मितिका साथ तुलना गर्छन्, जुन ‘प्रायोगिक विधि’ को मुख्य उद्देश्य होइन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।