बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
बाल विकासको अध्ययनमा ‘संवेदनशील अवधि’ (Critical period) भन्ने शब्दले के बुच्याउँछ?
सही उत्तर: ख) (b) बालकको मस्तिष्कले निश्चित समयसम्म नयाँ कुरा सिक्न सक्ने क्षमता थप उच्च मात्रामा हुनु।
यो प्रश्न Piaget को 'संवेदनशील अवधि' (Critical period) अवधारणामा आधारित छ, जहाँ बालकको मस्तिष्क ठूलो मात्रामा जानकारी ग्रहण गर्न सक्षम हुन्छ। विकल्प (a), (c) र (d) बालिको विकासका अन्य आयामहरू हुन्, तर (b) सही उत्तर हो कि भन्दा मस्तिष्कको क्षमतालाई यसले प्राथमिकता दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'खोजमूलक सिकाइ' (Discovery learning) ले सिकारुलाई के प्रोत्साहित गर्दछ?
सही उत्तर: घ) शिक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन
'खोजमूलक सिकाइ' मा विद्यार्थीहरूलाई समस्या समाधान गर्न र सादामिक रूपमा ज्ञान खोज्न प्रोत्साहित गरिन्छ। यसले पूर्व-सिद्ध ज्ञान वा शिक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन बिना सोच्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कलबर्गको मनोसामाजिक विकास चरण अनुसार, कसरी अरूलाई खुसी पार्न र ‘असल केटा/असल केटी’ भनिन चाहेर नियम पालना गर्ने बच्चाले कहिलेका बखत कुन तह अनुभव गर्छ?
सही उत्तर: ग) अन्यको स्वीकृति खोज्ने अवस्था
कलबर्गले मनोसामाजिक विकास चरणहरू प्रस्तुत गरेका छन्। ‘इन-टाई-एज अवस्था’ (in-time-age stage) मा बच्चा सामाजिक नियम र अपेक्षाहरू बुझ्न थाल्छन्, जसकारण उनी अरूलाई खुसी पार्न र स्वीकृति खोज्न सिक्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
फ्रायडको मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत अनुसार, व्यक्तिलाई दैनिक जीवनमा कठिनाइ हुन नदिनका लागि ‘वास्तविकता सिद्धान्त’ (Reality principle) द्वारा कस्तो कार्य गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) आकर्षणहरू नियन्त्रण गर्नु
फ्रायडले व्यक्तित्वको तीनवटै भाग—इच्छाशक्तિ (id), अहंकार (ego) र सुपरइगो (superego)—लाई बु्याँचेका छन्। ‘वास्तविकता सिद्धान्त’ अहंकार द्वारा प्रतिनिधित्व गरिन्छ, जसले तत्काल आवश्यकताहरूपूर्ति गर्न खोज्छ र सुपरइगोको मागहरूलाई ध्यानमा राखेर व्यवहार गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको अनुसार, दुईवटा वस्तुहरूलाई एकै समयमा तुलना गर्न र सम्बन्ध स्थापित गर्न सक्ने क्षमता कहिले विकास हुन्छ?
सही उत्तर: ग) १८ महिनामा
पियाजेले बाल्यकाललाई चरणहरूमा विभाजन गरेको छ। १८ महिनामा बच्चा ‘सम्मानक चरण’ (intuitive stage) मा प्रवेश गर्छ, जहाँ उनी वस्तुहरूको तुलना गर्न र सादामिक सम्बन्ध स्थापित गर्न थाल्छन्। ६ महिना वा १२ महिनामा बच्चाहरू यस्तो कार्य गर्न सक्षम हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालबालिकाको विकासमा पियाजेले दिएको मुख्य मान्यता के हो? यसलाई एउटा वाक्यमा उल्लेख गर्नुहोस्।
सही उत्तर: क) बालबालिका सम्पादन गरेर नयाँ वस्तु बनाउँछन् र संसारलाई आफ्नो विचार अनुसार बुझ्छन्।
पियाजेको अनुसार, बालबालिका सम्पादन गरेर नयाँ वस्तु बनाउँछन् र संसारलाई आफ्नो विचार अनुसार बुझ्छन्। यस प्रक्रियालाई ‘संज्ञानात्मक संरचनाको विकास’ भनिन्छ। यद्यपि, अन्य विकल्पहरू बालबालिकाको विकासमा पियाजेको योगदानलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा ‘क्रिस्टल सिट Stage’ कहिले देखिन्छ र यसको मुख्य विशेषता के हो?
सही उत्तर: क) ६-१२ महिना
‘क्रिस्टल सिट Stage’ (Crystal Sit Stage) १२ देख १५ महिनाबीचको अवधिमा हुन्छ। यसमा बच्चाले स्थिर भएर कुठाएर हँसिदिन्छन् र आफ्नो शरीर नियन्त्रण गर्छन्। अन्य विकल्पहरू बालबालिकाको विकासको चरण नहुँदा गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पाभलोवको प्रयोगमा, बेल बजाउँदा खाना दिइएपछि कुरालाई 'अनुबन्धित उद्दीपक' (Conditioned Stimulus) भन्यो किन?
सही उत्तर: क) अमूल्य उद्दीपक (Unconditioned Stimulus)
अनुबन्धित उद्दीपक (Conditioned Stimulus) लाई सही उत्तर हो। बेल, जो सुरुमा कुनै सम्बन्ध नराखेको थियो, पाभलोवको प्रयोगबाट खानासँग जोडियो र यसले प्रतिक्रिया दिने began to begin. अन्य विकल्पहरू पाभलोवको प्रयोगमा यस्तै कुराहरू हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'बालको लागि शिक्षा एक खेल हो' भन्ने विचारलाई समर्थन गर्ने शैक्षिक दार्शनिक र विचारको नाम के हो?
सही उत्तर: क) जॉन डेवी (John Dewey)
जॉन डेवी (John Dewey) लाई सही उत्तर हो। डेवीले शिक्षालाई अनुभवजन्य र सक्रिय प्रक्रियाको रूपमा देखे, जहाँ बच्चा खेल खेल्दा सिक्छ। जर्ज ट्रिस्टर, विलियम जेम्स र अल्बर्ट बन्डलाले मनोविज्ञानको अन्य क्षेत्रमा योगदान दिए।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शास्त्रीय अनुबन्धन (Classical Conditioning) मा, 'अचेतन' (Unconscious) रूपमा प्रतिक्रिया दिइएकाले विद्यार्थीलाई नयाँ विषयवस्तु सिक्न सजिलो हुन्छ। यसलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) प्रतिक्रियात्मक सुदृढीकरण (Reinforcement)
उद्दीपन-समायोजन चक्र (Assimilation-Accommodation Cycle) लाई सही उत्तर हो। शास्त्रीय अनुबन्धनमा, नयाँ उद्दीपक (Stimulus) लाई पूर्वज्ञानसँग जोड्दा उद्दीपन र समायोजन हुन्छ, जुन विद्यार्थीको सिकाइमा आधारभूत हुन्छ। प्रतिक्रियात्मक सुदृढीकरण, संवेदी प्रयोग र विपरीत अनुबन्धन यस चक्र नभएर।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।