बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
पूर्वसंक्रियात्मक चरणका बालकले कुनै वस्तुको आकार र रंग जस्ता एउटा विशेषता मात्रै माथामार गर्न सक्छन्। यस अवस्थामा बालकको ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमतालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता
पूर्वसंक्रियात्मक चरणमा (preoperational stage) बालकहरूले एउटा विशेषतामा मात्र ध्यान केन्द्रित गर्छन्। 'ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता' (focusing on one aspect) यस अवस्थाको मुख्य विशेषता हो। अन्य विकल्पहरू - संज्ञानात्मक विकास (cognitive development), समस्या समाधान गर्ने क्षमता (problem-solving ability) र रचनात्मक विचार (creative thinking) – यस चरणमा बालकको क्षमतालाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालकले कुनै कार्य सफलतापूर्वक गरिसकेपछि शिक्षकले त्यसलाई चिहारेर प्रशंसा गर्दा, बालकले त्यो कार्य दोबार गर्न चाहेरन्थ्याला। यस प्रक्रियालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) सकारात्मक प्रतिक्रिया
बालकले सकारात्मक प्रतिक्रिया (स encouragement) पाएपछि त्यसको पुनरावृत्ति हुन्छ। अन्य विकल्पहरू - मनोरन्जन (entertainment), प्रोत्साहन (incentive) र अनुकरण (imitation) – बालकले कार्य गरिसकेपछि स्वाभाविक रूपमा कस्तो भावना राख्छ भन्ने कुरालाई सही ढंगले बुटाउँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कोलबर्गको नैतिक विकास सिद्धान्त अनुसार, बालबालिकाको नैतिक विकासको कतिवटा तह हुन्छन्?
सही उत्तर: क) १
कोलबर्गले नैतिक विकासलाई तीन तहमा विभाजित गरेका थिए: पूर्वपरम्परात्मक (Pre-conventional), परम्परात्मक (Conventional) र स्थितिगत (Post-conventional)। विकल्प २, '२' सही हो किनकि कोलबर्गले दुई तहमा विभाजन गरेका थिए। अन्य विकल्पहरू बासतः कोलबर्गको सिद्धान्तको सही बुझाइ नहुँदा गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जेरोम ब्रुनरले ज्ञानको प्रस्तुतिका लागि चित्र र मानसिक छविको माध्यमलाई के भन्दासमेत उल्लेख गरेका छन्?
सही उत्तर: ख) दृश्य शिक्षा
ब्रुनरले ‘पायनियर’ (Pioneer) विधि अन्तर्गत दृश्य सामग्री प्रयोग गरेर ज्ञान प्रस्तुत गर्ने तरिकालाई व्याख्या गरेका थिए। अन्य विकल्पहरू शैक्षिक दृष्टिकोणको वर्णन हुन्, तर ब्रुनरको ‘पायनियर’ विधिमा चित्र र मानसिक छविहरूको केन्द्रीय भूमिका थियो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा ‘होमो एप्सिअस’ (Homo habilis) को मुख्य विशेषता के थियो？
सही उत्तर: ग) क. पत्थरको उपकरण बनाउनुका साथै सो प्रयोग गर्न थालेको
‘होमो एप्सिअस’लाई पत्थरीको उपकरण बनाउने तथा उनका प्रयोग गर्ने प्रजाति मानिन्छ। यसले औसतन मानिस भन्दा ठूलो आकार र शक्ति थियो। विकल्प ‘अ’ गलत हो किनकि उनीहरूले जटिल भाषा प्रयुक्त गरेका थिएनन्, जबकि ‘ड’ गलत हो किनकि उनीहरूले शिकारमा सहभागिता जनाएनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अचेतन मन’ (Unconscious mind) को अवधारणालाई किन महत्त्वपूर्ण मानिन्छ?
सही उत्तर: ख) मनले दबाएर राखेको कुराहरूले व्यक्तिमा प्रभाव पार्न सक्छन्
‘अचेतन मन’ को अवधारणालाई महत्त्वपूर्ण मानिन्छ किनकि मनले दबाएर राखेको कुराहरूले व्यक्तिमा प्रभाव पार्न सक्छन्। मनोविश्लेषणात्मक दृष्टिकोणबाट, अचेतन मनले व्यवहार र भावनाहरूमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। अन्य विकल्पहरू यस अवधारणाको सही बुझोलो प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘संवेदी-मोटरी’ (Sensorimotor) चरणमा बालबालिकाले के हासिल गर्दछन्?
सही उत्तर: ग) अनुभव र क्रियाकलाप मार्फत ज connaître दुनिया को ज्ञान प्राप्त गर्दछन्
‘संवेदी-मोटरी’ चरणमा बालबालिकाले अनुभव र क्रियाकलाप मार्फत ज connaître दुनिया को ज्ञान प्राप्त गर्दछन्। यस चरणमा बच्चाले आफ्नो शरीरका संवेदी अंगहरू (Sense organs) तथा मोटर गतिविधिहरू प्रयोग गरेर संसारलाई थाहा पाउँछन्। अन्य विकल्पहरू यस चरणको मुख्य विशेषतासँग मेल खाँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अभिसरण’ (Convergence) नियमले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: क) विभिन्न स्रोतहरूबाट प्राप्त जानकारीलाई एकीकृत गरी एकल निष्कर्षमा पुग्नु
‘अभिसरण’ नियमले विभिन्न स्रोतहरूबाट प्राप्त जानकारीलाई एकीकृत गरी एकल निष्कर्षमा पुग्नु भन्ने व्याख्या गर्दछ। यस नियम अनुसार, बच्चाले धेरै अनुभवहरू र जानकारीहरूलाई एकसाथ जोडेर नयाँ ज्ञान प्राप्त गर्छन्। अन्य विकल्पहरूले भिन्न अर्थ दिन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको ‘प्रायोगिक’ (Operational) चरणमा बच्चाले कस्तो प्रकारको तर्क गर्न सक्षम हुन्छन्?
सही उत्तर: ख) ठोस र मापन योग्य आधारमा तर्क गर्न सक्षम हुन्छन्
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको ‘प्रायोगिक’ चरणमा (Operational Stage) बच्चाले ठोस र मापन योग्य आधारमा तर्क गर्न सक्षम हुन्छन्। यस चरणमा बच्चा प्रयोग र अनुभवका माध्यमबाट आफ्नो अवलोकनहरूलाई प्रमाणित गर्न थाल्छन्। अन्य विकल्पहरू यस चरणको मुख्य विशेषतासँग मेल खाँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको सन्दर्भमा ‘अहिले के छ’ (Here and Now) भन्ने विचारलाई किन महत्त्वपूर्ण मानिन्छ?
सही उत्तर: क) बाल बच्चाहरूको भूतकाल सम्बन्धी जानकारीले सिकाइमा मद्दत गर्दछ
बाल विकासको सन्दर्भमा ‘अहिले के छ’ भन्ने विचारलाई महत्त्वपूर्ण मानिन्छ किनकि यसले वर्तमान अनुभव र गतिविधिमा ध्यान केन्द्रित गरेर सिक्न प्रोत्साहित गर्दछ। यो सिद्धान्तले बालबालिकाको तत्काल परिवेशबाट सिक्ने क्षमतालाई उजागर गर्दछ। अन्य विकल्पहरू बालबालिकाको विकासको गलत बुझोलो देखाउँछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।