बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
स्किनरले अन्तिम लक्ष्य प्राप्त गर्नका लागि त्यसतर्फका साना-साना नजिकका चरणहरूलाई क्रमशः पुनर्बलन दिने सिद्धान्तको विकास कसले गरेको थियो?
सही उत्तर: ख) बुलिहिन स्किनर (B.F. Skinner)
बुलिहिन स्किनरले नराम्र व्यवहारलाई हटाउने र राम्रो व्यवहारलाई पुरस्कृत गर्ने स व्यवस्थित प्रणालीको विकास गरे। यो पुनर्बलन सिद्धान्त उनको योगदान हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ज्ञान विकासको ‘प्रयोगात्मक चरण’ (Operational Stage) मा बालकले के गर्न सक्षम हुन्छ?
सही उत्तर: ग) अनुभवबाट सिकेर नयाँ तरिकाहरू आविष्कार गर्न
पियाजेको ज्ञान विकासको ‘प्रयोगात्मक चरण’ मा बालक अनुभवबाट सिकेर नयाँ तरिकाहरू आविष्कार गर्न सक्षम हुन्छ। यस अवस्थामा, उनी प्रयोगहरू चलाएर र अवलोकन गरेर आफ्नो ज्ञानलाई पुष्टि गर्छन्। अन्य विकल्पहरू यस चरणमा बालकको क्षमता नभै, पूर्ववर्ती चरणहरूको विशेषता हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अल्पावस्थीय विकास’ (Egocentric Development) को अवधारणालाई बुझ्दामा निम्न कुरालाई ध्यान दिन आवश्यक छ?
सही उत्तर: ख) बालकले अरुका दृष्टिकोणलाई बुझ्न असफल हुन्छन्
अल्पावस्थीय विकासको अर्थ बालकले केवल आफ्नो दृष्टिकोणबाट मात्र विश्वलाई हेर्दछन् र अरुका दृष्टिकोणलाई बुझ्न असफल हुन्छन्। यसले गर्दा उनी आफैँको आवश्यकता र भावनालाई मात्र प्राथमिकता दिन्छन्। अन्य विकल्पहरू यस अवधारणाको गलत व्याख्या हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘आत्म-नियन्त्रण’ (Self-regulation) क्षमताको विकासले बालकमा के कसरी प्रभाव पार्छ?
सही उत्तर: ग) बालकलाई आफ्नो भावना र व्यवहारमाथि नियन्त्रण गर्न सजिलो हुन्छ
आत्म-नियन्त्रण क्षमताको विकासले बालकलाई आफ्नो भावना र व्यवहारमाथि नियन्त्रण गर्न सिकाउँछ, जसले गर्दा उनी आफ्नो कार्यसम्पादन सुधार गर्न र सामाजिक परिस्थितिहरूमा राम्ररी घुलघोल हुन सक्षम हुन्छ। अन्य विकल्पहरू आत्म-नियन्त्रणको नकारात्मक प्रभाव वा यससँग सम्बन्ध नराख्ने कार्यहरू हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘विकासको चरण’ (Stages of Development) भन्ने अवधारणाको मुख्य आधार कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: क) बालको शारीरिक संरचना
बाल विकासको चरणबद्ध अवधारणाले बालकको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक र भावनात्मक विकासको क्रममा रहेका विभिन्न चरणहरूलाई बुझ्दछ। यो मुख्य आधार बालकको मानसिक क्षमता र व्यवहारमा केन्द्रित हुन्छ, जसले गर्दा प्रत्येक चरणमा अपेक्षित विकास देखापर्योसँगै हस्तक्षेप गर्न सजिलो हुन्छ। अन्य विकल्पहरू बाल विकासको मुख्य आधार नभई, यसलाई समर्थन गर्ने कारकहरू हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालबालिकाको ‘इम्जिन्यासन’ (Imitation) क्षमताले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ख) बालबालिका सामाजिक वातावरणमा रहेर अthersको अनुकरण गर्दछन्।
इम्जिन्यासनले देखाउँछ कि बालबालिका सामाजिक वातावरणमा रहेर अन्य व्यक्तिहरूको गतिविधि र व्यवहारको अनुकरण गर्दछन्। यसले उनीहरूबीच सामाजिक सिकाइको प्रक्रियालाई गति दिन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘हाइरार्सी अफ नीड्स’ (Hierarchy of Needs) मा क्रिष्टिफ बर्गले उल्लेख गरेको पहिलो तहको आवश्यकता के हो?
सही उत्तर: क) शारीरिक आवश्यकता (Physiological Need)
क्रिष्टिफ बर्गले ‘हाइरार्सी अफ नीड्स’ मा शारीरिक आवश्यकतालाई पहिलो तहको आवश्यकता मान्छन्। यस तहमा बाँचे रहने र जीवन निर्वाह गर्ने लागि आवश्यक पर्ने पोषण, पानी, लुगा लगायतका आधारभूत आवश्यकताहरू समावेश हुन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको cognative development theory अनुसार, ‘प्रतिनिजिकरण’ (Representation) को अवधारणा कहिले विकसित हुन्छ?
सही उत्तर: ख) औपचारिक तर्क चरणमा (Formal Operational Stage)
प्रतिनिजिकरण हो कि बच्चाले वस्तुहरूलाई वास्तविक रूपमा नभई, त्यसको बारेमा सोचेर बुझ्ने अवस्था। यसले पियाजेको ‘औपचारिक तर्क चरण’ मा स्थापित हुन्छ जहाँ बच्चाले अमूर्त विचारहरू (abstract thoughts) को प्रयोग गर्दछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘कन्टक्ट कम्फर्ट’ (Contact Comfort) को अवधारणाले बालबालिकाको भावनात्मक विकासमा के कुरालाई उजागर गर्दछ?
सही उत्तर: घ) बालबालिकाहरू केवल बौद्धिक कार्य मार्फत विकास हुन्छन्।
‘कन्टक्ट कम्फर्ट’ को अवधारणाले बालबालिकामा सुरक्षा, स्नेह र आरामको भावनाको महत्त्वलाई दोहrazio गर्दछ। यो भावनाले बच्चामा आत्मविश्वास जगाउँछ र भावनात्मक स्थिरता प्रदान गर्दछ। 'बालबालिकाहरू केवल शारीरिक स्पर्शबाट मात्र खुशी अनुभव गर्छन्' विकल्प गलत हो किनकि सामाजिक सम्बन्ध पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा, ‘नोट्चेस अफ कन्टोल’ (Notch of Control) अर्थात् बच्चालाई आफ्नो शरीर र आसपासको वातावरणमा के कसरी प्रभाव पार्न सक्ने कुरा थाख्नुको सङ्केत कुन चरण हो?
सही उत्तर: क) प्रथम संवेदनबाहुली चरण (Sensorimotor Stage)
नोट्चेस अफ कन्टोल अवस्थामा बच्चाले आफ्नो शारीरिक क्रियाकलाप र वातावरणको सम्बन्धनबाट के कसरी परिणाम लान सक्छ भन्ने बुझ्छन्। यो पियाजेको ज्ञानको विकासको चरणमा महत्त्वपूर्ण छ, जहाँ बच्चाले संसारमा आफ्नो प्रभावकारितालाई बुझ्दछन्। यसले ‘औपचारिक तर्क चरण’ लाई इंगित गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।