बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
मुसाहरूले पुरस्कारबिना पनि भूलभुलैयाको 'संज्ञानात्मक नक्सा' (Cognitive map) बनाउँछन् भनी अप्रकट सिकाँदा, शरीरका तरल पदार्थका आधारमा मानिसको स्वभावलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) phlegmatic
शरीरका तरल पदार्थका आधारमा मानिसको स्वभावलाई 'उदासी' (melancholic) भनिन्छ। यो स्वभावमा नकारात्मक भावना र निराशाको भावना हुने गर्दछ। अन्य विकल्पहरू शरीरको तरल पदार्थले निर्धारण गर्ने स्वभाव नहुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'स्ट्रेंज सिचुएसन' (Strange Situation) प्रयोगले शिशु र आमाबीचको लगाव (Attachment) मापन कसले गर्दछिन्?
सही उत्तर: क) जोजिभ फ्रोजन (John Bowlby)
'स्ट्रेंज सिचुएसन' प्रयोगले शिशु र आमाबीचको लगाव मापन गर्ने मनोवैज्ञानिक जोन बोल्बी (John Bowlby) हुनुहुन्छ। यस प्रयोगले बच्चा कसरी तनावमा आउँछ र आमाले त्यसलाई कसरी कम गर्छ भनेर अध्ययन गर्दछ। अन्य विकल्पहरू मनोविज्ञानका प्रमुख व्यक्तिहरू हुन्, तर यो प्रयोग बोल्बीले विकास गरेका थिए।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालबालिकामा बौद्धिक अपाङ्गता (Intellectual Disability) हुनुको सम्भावना कति भन्दा कम भएमा हुन्छ?
सही उत्तर: ख) ३९
बौद्धिक अपाङ्गताको सम्भावना बुद्धिलब्धि करिब ३९ भन्दा कम भएमा हुन्छ। यसमा कमजोर बुद्धि र सामान्य विकासमा कमी देखापर्दछ। अन्य विकल्पहरू (२९, ४९, ५९) बुद्धिलब्धि स्केलको लागि मान्य सीमा मानिन्छन्, तर बौद्धिक अपाङ्गताको सम्भावना खासै छ भनेर नहुँदा ३९ सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरण अनुसार, ‘अधुरो वृत्तलाई पनि हामी पूरा वृत्तकै रूपमा देख्ने प्रवृत्ति’ कता छ?
सही उत्तर: ख) मूर्त रूप चरण
‘अधुरो वृत्तलाई पनि हामी पूरा वृत्तकै रूपमा देख्ने प्रवृत्ति’ ‘मूर्त रूप’ (Concrete Operational) चरणको विशेषता हो। यस चरणमा बालकहरू वस्तुहरूको सम्बन्ध बारे तर्कसंगत विचार गर्न थाल्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
थर्नडाइकले ‘प्रयास र भूल’ (trial and error) सिकाइको प्रयोग किन जनावरमा गरिरहेका थिए?
सही उत्तर: ग) मनोविज्ञानमा यो एक महत्त्वपूर्ण विधि हो
थर्नडाइकले ‘प्रयास र भूल’ विधि प्रयोग गरेर प्रायः ज्यानसँग जुधिएर खाने जनावरहरूलाई सिकाइको प्रक्रियामा अध्ययन गरेका थिए। उनी यो खोज्न चाहन्थे कि कसरी अनुभवबाट प्राप्त जानकारीले सिकाइमा मद्दत गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
युरी ब्रोनफेनब्रेनरको के अनुसार, बालकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहने परिवार, विद्यालय र सामाजिक वातावरणको प्रभाव बालकको विकासमा कस्तो भूमिका खेल्छ?
सही उत्तर: ग) बालकको व्यक्तिगत स्वभावले सामाजिक परिवेशलाई प्रभावित गर्दछ
ब्रोनफेनब्रेनरले ‘सामाजिक-आकारवादी सिद्धान्त’ (Social-ecological Theory) ले जोड दिन्छिन्। यस अनुसार, बालकको विकास उसको सामाजिक परिवेश – जस्तै परिवार, विद्यालय र समुदाय – द्वारा निर्धारण गरिन्छ। यी वातावरणका तत्वहरूले बालकसँग सम्बन्धित गतिविधिहरूलाई आकार दिन्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
गेस्टाल्ट मनोविज्ञान अनुसार, विद्यार्थीलाई नयाँ कुरा सिक्दा केही पूर्वज्ञानले प्रेरित गर्ने र त्यसलाई पूर्ण वृत्तमा बुझ्ने प्रवृत्तिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: घ) अनुभवको नियम
गेस्टाल्ट मनोविज्ञानका अनुसार ‘संपूर्णताको नियम’ (Law of Wholeness) विद्यार्थीलाई पूर्वज्ञानले प्रेरित भएर नयाँ कुराहरूलाई पूर्ण वृत्तमा बुझ्न मद्दत गर्छ। यो नियमले दुईवटा विपरीत मानिसहरूको विचारलाई एकीकृत गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालक ‘अ’ मा ‘वस्तु अस्तित्वमा रहन्छ’ भन्ने बोध विकसित हुँदैछ। उनी आफ्नो हातमा भएकोे ज्याडालाई छोडेर हेरेर त्यसलाई अझै बिस्तारै चलाउँछ। यसको कुन चरण हो?
सही उत्तर: ग) पियाजेको मूर्त रूप चरण
बालक ‘अ’ लाई वस्तु अस्तित्वमा रहन्छ भन्ने बोध ‘मूर्त रूप’ (Concrete Operational) चरणमा विकास हुन्छ। यस चरणमा बालकहरू भौतिक संसारलाई तर्कसंगत रूपमा बुझ्न थाल्छन्। अर्को विकल्प, ‘संवेदी-बोधक चरण’, दुईवटा चरणको मिश्रण हो र यो अवस्थामा बालकोठै ठोस वस्तुहरू मार्फत ज्ञान प्राप्त गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘संरक्षण’ (Conservation) को बोध पियाजेको अनुसार कुन प्रकारको बुद्धि दर्शाउँछ?
सही उत्तर: ग) वस्तुको परिमाणीकरण गर्ने बुद्धि (Intelligence in conserving quantity)
पियाजेले ‘संरक्षण’ को बोधलाई वस्तुको परिमाणात्मक परिवर्तन हुँदा पनि उसका आयामहरू तोकिएको नबुझिकन त्यसको मात्रा कायम राख्न सक्ने क्षमताको रूपमा व्याख्या गरेका थिए। यसले भौतिक बुद्धि वा वस्तुको परिमाणीकरण गर्ने शक्ति देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘आरोपण सिद्धान्त’ (Attribution theory) अनुसार, यदि कुनै विद्यार्थीले परीक्षामा खराब उत्तर आएर निराश हुन्छ भने उसको निराशाको कारण के हुन सक्छ?
सही उत्तर: घ) आत्मविश्वासको कमी
आरोपण सिद्धान्त अनुसार, विद्यार्थीले आफ्नो निराश हुनुको कारण आत्मविश्वासको कमी हुन सक्छ। यदि उसको विश्वास छैन भने उसको प्रदर्शन खराब हुनेछ। विकल्प १ र २ परिस्थितिमा आधारित छन् तर ‘आरोपण सिद्धान्त’ विशेष गरी मानसिक दृष्टिका दृष्टिकोणबाट बुझिन्छ। विकल्प ४ सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।