बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
एड्रिएन पियाजेले ‘स्किम’ (Schema) शब्द प्रयोग गर्दा के बुझાવ गरेका थिए?
सही उत्तर: क) बालकहरूले नयाँ जानकारी लिएर आफ्नो दिमागमा स्थापित गर्ने तरिका
पियाजेले ‘स्किम’ भनेको नयाँ जानकारीलाई पहिले भन्दा पहिलेको अनुभवसँग मिलाएर बुझ्ने प्रक्रिया हो। यसमा बालकहरू नयाँ ज्ञान प्राप्त गरी आफ्नो दिमागमा स्थापित गर्छन्। विकल्प १ लाई सही बुझाइन्छ। अन्य विकल्पहरू ‘स्किम’ को अवधारणामा आधारित हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘पूर्व-सरल’ (Preoperational) चरणमा बालकहरूमा के विशेषता देखिन्छ?
सही उत्तर: घ) स्वयं-सचेतनाको विकास (Development of self-awareness)
पियाजेको पूर्व-सरल चरणमा बालकहरूले वस्तुहरूको परिमाणीकरण गर्न असफल हुन्छन् र अनुभवहरूलाई सही रूपमा मूल्याङ्कन गर्न सकेका নहुन्। विकल्प १ तार्किक विचार क्षमतासँग मेल खाँदैन, विकल्प २ वस्तुहरूको परिमाणीकरणको अभावलाई दर्शाउँछ, र विकल्प ४ स्वयं-सचेतनाको विकास पूर्व-सरल चरणमा कमजोर हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालकहरूबीच ‘अनुभवको पुनरावलोकन’ (Reconstruction of experience)को प्रवृत्तिलाई निम्न कुराले बुचाय्न मद्दत गर्छ?
सही उत्तर: ख) संज्ञात्मक विकास (Cognitive development)
बालकहरू अनुभवको पुनरावलोकन गर्छन् भने उनीहरू आफ्नो संज्ञानात्मक विकासमा व्यस्त हुन्छन्। विकल्प १ मा उल्लेख गरिएको एकावस्थता बालकको सामाजिक विकासमा प्रभाव पार्न सक्छ, तर अनुभवको पुनरावलोकन विशेष गरी संज्ञानात्मक विकाससँग सम्बन्धित छ। विकल्प ३ सामाजिक प्रभावले पुनरावलोकनलाई निर्देशित गर्न सक्छ, र विकल्प ४ यो अनुभवको व्याख्यामा प्रत्यक्ष रूपमा लागू हुँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा ‘अधिपन्नो कल’ (Critical Period) भन्ने अवधारणाले के व्याख्या गर्छ?
सही उत्तर: क) बालचली अवधिमा नयाँ सीपहरु सिक्न बालकको सहज क्षमता
‘अधिपन्नो कल’ भन्ने अवधारणाले बालचली अवधिमा सीपहरु सिक्न बालकको सहज क्षमतालाई बुँदाउँछ। अन्य विकल्पहरू शारीरिक, सामाजिक वा भाषा विकासको सामान्य व्याख्या हुन् तर ‘अधिपन्नो कल’ विशेष गरी बालचली अवधिमा हुने तीव्र परिवर्तनहरूलाई दर्शाउँछ। यो अवधारणामा जोड दिइन्छ कि बालचली अवधिमा सीपहरु सिक्न बालकको मस्तिष्क सजिलै अनुकूल हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'संरक्षण' (Conservation) को अवधारणा पियाजेको संज्ञानात्मक विकास चरणमा कस्तो भूमिका निर्वाह गर्छ?
सही उत्तर: ख) बालकले मात्रा बुझ्दामा आकार बदल्न सक्छन्
पियाजेले 'संरक्षण' लाई बालकले वस्तुको आकार वा परिमाण नबदल भए पनि मात्रामा परिवर्तन हुँदा बुझ्ने क्षमताको प्रतिनिधित्व गर्दछ। विकल्प २, ३ र ४ गलत हुन् किनकि उनी 'संरक्षण' को भूमिकालाई सही रूपमा व्याख्या गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अदृश्य हाथ’ (Invisible hand) को अवधारणालाई बुझ्ने गरिन्छ, जुन बाल मनोविज्ञानमा के दर्शाउँछ?
सही उत्तर: ख) बालकको सामाजिक प्रभाव
‘अदृश्य हात’ भनेको बालकबीचको अप्रत्यक्ष सामाजिक अन्तरक्रियालाई बुँदाउँछ, जहाँ एक अर्घामाबिना प्रभाव पार्नेछन्। विकल्प २, ३ र ४ गलत हुन् किनकी उनी बालको अन्तर्वैयक्तिक सम्बन्धको प्रत्यक्ष प्रभावलाई दर्शाउँछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरण ‘संयम’ (Accommodation) र ‘समायोजन’ (Adaptation) को प्रक्रियाहरूमा आधारित हुन्छ। ‘संयम’ भन्नाले के बुझिन्छ?
सही उत्तर: ग) पुराना विश्वास परिवर्तन गरेर नयाँ स्थापित गर्ने
पियाजेका अनुसार ‘संयम’ भनेको बालकले आफ्नो मानसिक संरचना (schemas) लाई नयाँ अनुभवहरूअनुरुप परिवर्तन गर्छन् भन्ने कुरा हो। विकल्प १, ३ र ४ गलत हुन् किनकी उनी ‘संयम’ लाई बाह्य वातावरणसँग जुडिँदा हुने प्रक्रियाको रूपमा व्याख्या गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जेरोम ब्रुनरले ज्ञान प्राप्तिको आफ्नो सैद्धांतिक दृष्टिकोणमा ‘मानसिक चित्र’ (Mental Image) लाई के रूपमा व्याख्या गरेका छन्?
सही उत्तर: घ) अनुकूलनको मुख्य साधन
जेरोम ब्रुनरले ज्ञानलाई मानसिक चित्रहरूको निर्माण र संयोजनको माध्यमबाट प्राप्त हुनेभन्दा दुई भन्दा माथिको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका थिए। विकल्प १, २ र ४ गलत हुन् किनकि उनी मानसिक चित्रलाई प्रारम्भिक चरणको मात्रै नभई ज्ञान निर्माणको आधार मान्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालकहरूलाई विकासको क्रममा विभिन्न चरणहरूमा विभाजित गरिएको छ। यो वर्गीकरण मुख्य रूपमा के आधारमा गरिन्छ?
सही उत्तर: ग) संज्ञानात्मक क्षमताको आधारमा
बालकहरूको विकासलाई उमेर, शारीरिक विकास, संज्ञानात्मक क्षमता र व्यवहारको क्रमबद्धता अनुसार वर्गीकृत गरिएको हुन्छ। विकल्प १ उमेरमा मात्र आधारित छ, जबकि २, ३ र ४ सम्पूर्ण विकास प्रक्रियाको बुझाइ प्रस्तुत गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको सापेक्षिक विकास थ्योरी (Relative development theory) अनुसार, बच्चाहरूमा केही फरक शारीरिक र मानसिक क्षमताहरू विकसित हुने समयमा अन्तर हुन्छ?
सही उत्तर: क) सबै विकल्पहरू
सापेक्षिक विकास थ्योरीले बताउँछ कि प्रत्येक बच्चा आफ्नो व्यक्तिगत गतिमा विकसित हुन्छ, तर बच्चाहरूबीच विकासको क्रममा फरक-फरक समयमा अन्तर हुन्छ। विकल्प १ सबै विकल्पहरूलाई गलत छ किनकि यो थ्योरटिकल व्याख्या हो। विकल्प २ र ३ पनि विकासमा प्रभाव पार्नसक्ने कारकहरू हुन्, तर सापेक्षिक विकास थ्योरी यसमा केन्द्रित छैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।