बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
बालक विकासको क्रममा ‘अधुरो चरण’ (Sensorimotor stage) कताले शुरू हुन्छ?
सही उत्तर: क) जन्मबाट
पियाजेको बालविकासको सैद्धांतिक ढाँचा अनुसार, ‘अधुरो चरण’ जन्मबाटै सुरु हुन्छ। यसमा बालकले आफ्नो दुरी र अनुभवहरू मार्फत संसारलाई थाक्न सिक्छ। ६ महिना वा १ वर्षपछि यो चरण औपचारिक रूपमा शुरू हुँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पाभलोवको प्रयोगमा घण्टी बज्दा कुकुरले र्याल किन काढ्नुहुन्छ?
सही उत्तर: ख) प्राप्त उत्तेजना (Conditioned stimulus) को कारण
पाभलोवको प्रयोगमा घण्टी बज्दा कुकुरले र्याल किन काढ्नुहुन्छ, यसलाई अननुबन्धित उत्तेजना (Unconditioned stimulus) को कारण भन्छन्। अननुबन्धित उत्तेजना भनेको त्यस्तो उत्तेजना हुन्छ जो स्वाभाविक रूपमा प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्छ, जस्तै कुकुरको पेट महँसा भएर र्याल чыгаउनु उसको अननुबन्धित प्रतिक्रिया हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘प्रयोगको नियम’ (Law of Effect) अनुसार, सकारात्मक परिणाम दिने कार्यलाई कसले प्रोत्साहन गर्छ?
सही उत्तर: ग) ब्याक (B.F. Skinner)
‘प्रयोगको नियम’ अनुसार, थर्नडाइकले सकारात्मक परिणाम दिने कार्यलाई प्रोत्साहन गर्छन्। यसको मतलब हो कि, यदि कुनै कार्यले राम्रो परिणाम दिउँछ भने, त्यो कार्य सिलाउने सम्भावना हुन्छ। अन्य विकल्पहरू मनोवैज्ञानिक र शिक्षाका थुप्रै सैद्धांतिक व्यक्ति हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जेरोम ब्रुनरले ‘ड्रिमिङ’ (Dreaming) चरणलाई के भन्थे?
सही उत्तर: ख) बालकको कल्पना र रचनात्मक गतिविधिबाट ज्ञान प्राप्त गर्ने अवस्था
जेरोम ब्रुनरले ‘ड्रिमिङ’ चरणलाई बालकको कल्पना र रचनात्मक गतिविधि प्रयोग गर्दा ज्ञान प्राप्त गर्ने अवस्था भनेका थिए। यसमा बालक नयाँ विचारहरू उत्पन्न पार्छन् र समस्याहरूको समाधान खोज्छन्। अन्य विकल्पहरू ब्रुनेरको ज्ञान विकास प्रक्रियाका विभिन्न चरण हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको सन्दर्भमा ‘अडजस्टमेन्ट’ (Adjustment) शब्दको अर्थ के हो?
सही उत्तर: ख) बालकले नयाँ वातावरण र परिस्थितिअनुरुप आफ्नो व्यवहार परिवर्तन गर्छ
'अडजस्टमेन्ट' शब्दले बालकले नयाँ वातावरण वा परिस्थितिमा आफ्नो व्यवहार, भावना र विचारहरू समायोजन गर्ने प्रक्रियालाई जनाउँछ। अन्य विकल्पहरू बालकको विकासका विभिन्न आयामहरू हुन्, तर 'अडजस्टमेन्ट' विशेष रूपमा परिवेशसँग घुलमिल हुने क्षमतालाई बुटाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
थर्नडाइकको ‘अभ्यासल नियति’ (Principle of Habit) अनुसार, कुनै कार्य सन्तस्यता भएमा उसको भविष्यको सम्भावना कस्तो रहन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. बঢ়्ने
थर्नडाइकको ‘अभ्यासल नियति’ अनुसार, कुनै कार्य बारम्बार सन्तस्यता भएमा उसको भविष्यको सम्भावना बढ्छ। यसको अर्थ हो, अभ्यासले क्षमतालाई बलियो बनाउँछ। ‘घट्दो’ र ‘predictable गर्न सकिंदैन’ विकल्पहरू गलत हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
मास्लोको आवश्यकता क्रम (Hierarchy of Needs) अनुसार, मानिसको जीवनमा सबैभन्दा प्रथम आवश्यकता कुन हुन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. शारीरिक आवश्यकता
मास्लोको आवश्यकता क्रम अनुसार, मानिसको जीवनमा सबैभन्दा प्रथम आवश्यकता शारीरिक आवश्यकता (Physiological Needs) हुन्छ, जस्तै खाना, पानी, र आवास। ‘बौद्धिक आवश्यकता’ र ‘सामाजिक आवश्यकता’ क्रमशः पछि आउँछन्, जबकि ‘आत्म-सम्मान आवश्यकता’ भने जीवनको उच्च चरणमा हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कुलबर्गको नैतिक विकासको पूर्वपरम्परागत तहमा (Pre-conventional level) बालबालिकाले नैतिक निर्णयहरू गर्दा मुख्य आधार के हुन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. व्यक्तिगत लाभ
कुलबर्गको पूर्वपरम्परागत तहमा, बालबालिकाले केवल आफ्नो हित र नराम्रो-चाहेका परिणामहरू अनुसार नैतिक निर्णय गर्छन्। ‘सामाजिक सम्मेलना’ र ‘नियमहरूको पालना’ भने पछिल्ला तहहरूमा हुन्छन्। ‘परिणामको विश्लेषण’ पनि यो तहमा नहुँदो कुरा हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
स्किनरले प्रयोगशालामा मुसालाई खाना दिनेबित्तिकै घण्टी बजाएर अनुपान्य गराउँदा प्रयोग गरेको विधिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. शास्त्रीय अनुपान्य
स्किनरले मुसामाथि घण्टी र खानाको प्रयोग गरी शास्त्रीय अनुपान्य (Classical Conditioning) सिद्धान्त स्थापित गरे। यसमा, एक उत्तेजक (घण्टी) र प्रतिक्रिया (मुसाको डर)बीच सम्बन्ध स्थापना गरिन्छ। ‘व्यवहारवाद’ भने मात्र अनुपान्यको दृष्टिकोण हो, र ‘सुदृढीकरण’ मा सकारात्मक सुचिजन प्रयोग हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ज्ञान विकासको चरणबद्धता अनुसार, बालबालिकाले नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पूर्वज्ञानसँग जोड्ने प्रक्रियालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. अन्तर्दृष्टि सिकाइ
पियाजेको अनुसार, बालबालिकाले नयाँ अनुभवलाई पहिलेभन्दा भएको ज्ञान (स्कीमा)सँग मिलाएर बुझ्छन्। यस प्रक्रियालाई ‘सन्तुलन स्थापित गर्ने’ भन्नु सही हुन्छ। ‘अनुभवजन्य सिकाइ’ मात्र अनुभवमा आधारित हुन्छ, ‘अन्तर्दृष्टि सिकाइ’ भने व्यक्तिगत अन्तर्दृष्टिबाट हुन्छ, र ‘अनुभूतिकरण’ भने मौलिक छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।