बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
जन्मपछि पहिलो वर्षमा बालबालिकाको शारीरिक वृद्धिमा के कारकले मुख्य भूमिका खेल्दछ?
सही उत्तर: घ) मांसपेशीको विकास
जन्मपछि पहिलो वर्षमा, मस्तिष्क र मांसपेशीहरूको तीव्र विकासले बालबालिकाको शारीरिक वृद्धिमा मुख्य योगदान दिन्छ। अन्य विकल्पहरू पनि महत्त्वपूर्ण छन् तर शारीरिक वृद्धिमा यसको प्रभाव सर्वप्रथम हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘प्रयोगवादी शिक्षा’ (Behaviorism) को आधारमा, विद्यार्थीलाई कति समयसम्म ध्यान केन्द्रित गर्न लगाएर सिकाइमा सफलता लिन प्रोत्साहित गर्ने तरिकालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) सहकारी शिक्षण
सक्रिय अनुबन्धन (Operant conditioning) ले विद्यार्थीको व्यवहारमा सकारात्मक र नकारात्मक प्रतिक्रियाहरूको माध्यमबाट परिवर्तन ल्याउने प्रविधि प्रस्तुत गर्दछ। यो विद्यार्थीलाई थप ध्यान केन्द्रित गर्न लगाउनुसमेत समावेश हुन सक्छ। अन्य विकल्पहरू शिक्षाका अन्य भिन्न दृष्टिकोणहरू प्रतिनिधित्व गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ज्ञानकोषिकरण (Cognitive Schema) को सिद्धान्त अनुसार, बालबालिकाले नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पूर्वज्ञानसँग जोड्दा के हुन्छ?
सही उत्तर: घ) ज्ञानकोषिकरणमा नयाँ सङ्कल्पहरू सिर्जना गर्छन्
पियाजेले भन्दा, बालबालिका नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पूर्वज्ञानसँग जोड्दा सङ्कल्पहरू (schemes) बदल्छन्। यसले ज्ञानकोषिकरण प्रक्रियालाई बलियो बनाउँछ। अन्य विकल्पहरू गलत छन् किनकि पूर्ण रूपान्तरण वा नयाँ सङ्कल्पहरूको निर्माण सम्भव छैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययनमा ‘मानसम्ानीक विकास’ (Self-esteem) भन्ने अवधारणाले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: ख) बालकोशिका सामाजिक सम्बन्ध र आत्म-मूल्याङ्कन
यस विकल्पमा बालबालिकाको आत्म-मूल्याङ्कन र सामाजिक सम्बन्धमाथि ध्यान गएको छ, जुन ‘मानसम्ानीक विकास’ को मूल तत्त्व हो। अन्य विकल्पहरू शारीरिक, बौद्धिक, वा भावनात्मक पक्षमा केन्द्रित छन्, तर यो अवधारणा विशेष रूपमा आत्म-मूल्यांकनमा आधारित छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘प्रायोगिक ज्ञान’ (Empirical Knowledge) भन्ने शब्दको अर्थ के हो?
सही उत्तर: क) प्रयोग गरेर प्राप्त जानकारी
'प्रायोगिक ज्ञान' भनेको प्रयोग र अन्वेषण गरेर प्राप्त भएको ज्ञान हो, जुन बच्चाहरू प्रत्यक्ष अनुभवबाट बटुलाउँछन्। अन्य विकल्पहरूले ज्ञानको गलत परिभाषा दिन्छन् - घर आँगनमा देखिने अनुभव सामान्य अनुभव हो, तर यसले जानबूझकर खोजिएको ज्ञान समावेश गर्दैन। दुई वकिलबीचको बहसले यहाँ प्रासंगिक छैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘भाषा अर्जन यन्त्र’ (Language Acquisition Device) को अवधारणालाई कसले अघि राखे?
सही उत्तर: ख) नोम चॉम्स्की
नोम चॉम्स्कीले ‘भाषा अर्जन यन्त्र’ (Language Acquisition Device) को अवधारणा अघि राखे, जस अनुसार बालबालिकाहरू भाषा सिक्नको लागि जन्मजात क्षमता प्रयोग गर्छन्। नौरव ओ'कलिफले भाषा विकासमा अन्य कारकहरूको भूमिकामाथि प्रकाश डाला।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययनमा ‘विस्मृति वक्र’ (Forgetting curve) को अध्ययन कसले गरे?
सही उत्तर: ग) जॉन बी. वाटकिन्स
विलियम स्टर्नले समयसँगै बिर्सने दर देखाउने ‘विस्मृति वक्र’ (Forgetting curve) को अध्ययन गरे। अन्य विकल्पहरू बाल विकासको अन्य क्षेत्रमा योगदान गरेका छन्, तर स्टर्नको यो विशेष अध्ययनले शैक्षिक मनोविज्ञानमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पारेको हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणको संख्या कति हो र ती चरणहरू क्रमानुसार उल्लेख गर्नुहोस्।
सही उत्तर: ख) चार
पियाजेको अनुसार संज्ञानात्मक विकासका चार चरण छन्: संज्ञानिक, पूर्व-क्रियात्मक, क्रियात्मक र मूर्त यथार्थवादी। पहिलो विकल्पमा यी चरणहरूको सही संख्या दिइएको छ भने अन्य विकल्पहरू गलत छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सन् २०२३ मा विकास भएको नयाँ बच्चामा, जन्मपछिको कुन अवधिलाई ‘न्यूनान्स अवधि’ (Sensorimotor Stage) भनिन्छ जहाँ बच्चाले आफ्नो शरीर र वरिपरिको वातावरणलाई अनुभव गरेर सिक्दछ?
सही उत्तर: क) शिशुपालकाल
पilihan १ गलत हो किनकि शिशुपालकालमा बच्चालाई मुख्य रूपमा बुन्लिने र पालना गर्ने अनुभव हुन्छ। ‘न्यूनान्स अवधि’ मा, बच्चाले आफ्नो संवेदी अनुभवहरू मार्फत संसारलाई थाहा पाउँछ। विकल्प २ नवजात शिशुअवधि हो, तर यो अवधिलाई न्यूनान्स अवधि भन्नु सही छैन। विकल्प ३ बालचायकालको सन्दर्भा हो, जबकि विकल्प ४ मस्तिष्क विकासको प्रारम्भिक चरण हो, तर यसले विशेष अवधिमा हुने संवेदी अनुभवहरूलाई बुटाउन असफल हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिशुलाई ‘अंकल’ जस्ता शब्दहरू सुन्निनुका साथै हातले हेरेर वस्तुहरू समात्न खोज्ने अवस्था, बालविकासको केही चरणमा अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धि हो?
सही उत्तर: क) संज्ञानात्मक विकास
बालबालिकाको शारीरिक विकासको क्रममा बच्चालाई ससाना शब्द र ध्वनिहरू सुन्निनुका साथै उनीहरूलाई वस्तुहरूको नाम जान्न र ती समात्न खोज्छन्। यो संज्ञानात्मक विकासको सुरुवात हो, जहाँ बच्चाले संसारलाई बुझ्न थाल्छन्। सामाजिक विकास भनेको अन्य व्यक्तिहरूसँग घुलघुल गर्न सिक्नको बारेमा छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।