बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
एरिकसनको मनोसामाजिक विकास चरण (Psychosocial stage) अनुसार, विद्यालय प्रवेश गरेका ६ देखि १२ वर्ष पुगका बालबालिकामा मुख्य रूपमा केही मनोसामाजिक द्वन्द्व अनुभव हुन्छ?
सही उत्तर: ख) सामाजिक नियम र व्यक्तिगत आवश्यकताहरूको बीचको मेलमिलाउ
एरिकसनले यस उमेर समूहमा 'औदार्य' (Autonomy vs. Shame and Doubt) र 'सामाजिक नियमहरूको स्वीकारोक्ति' (Industry vs. Inferiority) भन्ने दोब्बर चरणहरू उल्लेख गरेका छन्। बच्चा आफ्नो कार्य गर्ने क्षमता विकास गर्न चाहन्छ तर एकै समयमा वयस्कहरूकै स्वीकृति पनि खोज्छ। यसले द्वन्द्व सिर्जना गर्दछ। विकल्प १ मा दिइएको उत्तर यो द्वन्द्वलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दछ। जबकि अन्य विकल्पहरूले यो चरणको केन्द्रबिन्दुलाई स्पष्ट पार्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल मनोविज्ञानमा ‘बबलिंग’ (Babbling) अवस्थाको प्रयोग कति समयसम्म हुन्छ?
सही उत्तर: ग) १२ महिना
शिशुले ‘बबलिंग’ अवस्थामा, जुन अर्थहीन ध्वनिहरू दोहोर्याउने गर्छन्, यो अवस्था प्रायः ६ महिनासम्म चल्छ। विकल्प १, ३ र ४ गलत हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'जोन अफ प्रोक्सिमल डेभलपमेन्ट’ (Zone of Proximal Development) को अवधारणा कसले पहिल्यै दिएका थिए?
सही उत्तर: घ) एरिक एरिक्सन
‘जोन अफ प्रोक्सिमल डेभलपमेन्ट’को अवधारणा सर्गेई भाइगोत्स्कीले दिएका थिए। यो अवधारणा बालकको सिकाइमा गुरुशिक्षकको मार्गदर्शनको भूमिकालाई बुझ्ने कुरा हो। विकल्प १, २, र ४ गलत हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणबद्ध (stage) सिद्धान्त अनुसार, एक बालकको मानसिक उमेर १२ वर्ष र वास्तविक उमेर १० वर्ष छ भने उसको बुद्धिलब्धि (IQ) कति हुन सक्छ?
सही उत्तर: घ) १००
पियाजेले मानसिक विकासलाई चरणबद्ध रूपमा व्याख्या गरेका थिए। १२ वर्षे बालकको मानसिक उमेर १० वर्षे मानसिक उमेर भन्दा माथिल्लो छ र त्यसको IQ ९० सम्म हुन सक्छ। विकल्प १, २, र ४ गलत हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययन गर्दा, यदि कुनै बालकलाई ‘डर’ जस्तो तीव्र अनुभूति भएर शारीरिक परिवर्तन पनि देखिए, तर त्यो अनुभवको कारण वा खतरा बुझ नबल्ने हो भने, मनोविज्ञानमा यसलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) भावनात्मक प्रतिक्रिया (Emotional Response)
बाल विकासमा तीव्र भावना र शारीरिक परिवर्तनको सम्बोधन ‘भावनात्मक प्रतिक्रिया’ भनेर गरिन्छ। विकल्प १ ‘संवेदना’ भनेको दुवै अवयवहरूलाई छुट्ट्याएर बुझ्ने छ, विकल्प २ ‘अनुभूति’ भनेको वातावरणको सान्दर्भ्यमा बुझ्ने प्रक्रिया हो, जबकि विकल्प ३ ‘मनोदशा’ भनेको समयअनुरुप परिवर्तन हुने भावनाको अवस्था हो। विकल्प ४ सही उत्तर हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'डिस्कोन्टिन्युटी' (Discontinuity) को अवधारणा बाल विकासमा के बुटाउँछ?
सही उत्तर: ख) बालकहरूको सोचाइ एक सम्बत् लगातार हुँदैन।
'डिस्कोन्टिन्युटी' भनेको बाल विकासमा देखिएका क्रमविहीन परिवर्तनहरूलाई बुटाउँछ। यसमा बालकहरूको विचार र अनुभूतिहरू एक सम्बत् रूपमा विकसित हुँदैनन्, तर बीचमा क्रान्तिकारी परिवर्तनहरू हुन्छन्। अन्य विकल्पहरूले यो अवधारणाको सही अर्थ प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
'सिकेको असहायता' (Learned Helplessness) सँग सम्बन्धित छ भन्नासाथ, यसले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालकहरूले परिस्थितिको नियन्त्रण गर्न नसकेर असहायको भावना विकास गर्छन्।
'सिकेको असहायता' भनेको लगातार नकारात्मक अनुभवहरू भोगेपछि बालकहरूले आफ्नो प्रयासबाट कुनै सकारात्मक परिणाम नआएपछि निराश हुँदै, आफूलाई नियन्त्रण गर्न नसकिने जस्तो लाग्न थाल्छ। यस अवस्थामा बालकहरूले सीप सिक्न वा परिस्थिति परिवर्तन गर्न कोशेली व्यहोरान्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘संज्ञानात्मक विकासको चरण’ अनुसार, ७-१२ वर्षे बालकमा के विशेषताहरू देखिन सक्छन्?
सही उत्तर: क) प्रायः abstract thinking (अमूर्त विचार) र logical reasoning (तार्किक तर्क) क्षमता विकसित हुन्छ।
पियाजेको चरणबद्धता अनुसार, ७-१२ वर्षे बालक ‘formal operational stage’ (औपचारिक परिचालन चरण) मा प्रवेश गर्छन्। यसमा अमूर्त विचार र तार्किक तर्क गर्ने क्षमता विकसित हुन्छ। अन्य विकल्पहरू यस चरणका विशेषताहरूलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘सिमेन्ट’को अवधारणाले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालकहरूले नयाँ अनुभवहरूलाई आफ्नो पूर्वज्ञानसँग तुलना गरेर त्यसको नयाँ रूपान्तरण गर्छन्।
सिमेन्टको अवधारणाले बालकहरूले नयाँ जानकारी वा अनुभवहरूलाई आफ्नो पूर्वज्ञान (prior knowledge) अनुसार ढाँक्ने, अनुकूलित गर्ने प्रक्रियालाई बुट्याउँछ। अन्य विकल्पहरूले यो अवधारणाको सही अर्थ प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिकसनको मनोसामाजिक विकास चरण अनुसार, ३-६ वर्षे बच्चाहरुमा सामान्यतया कस्तो मनोसामाजिक द्वन्द्व देखिएको हुन्छ?
सही उत्तर: ख) आत्मनिर्भरता र बुझ्ने क्षमताबीचको द्वन्द्व
एरिकसनको अनुसार, ३-६ वर्षे बच्चाहरुमा ‘औच्छल चरण’ (Initiative vs Guilt) मा ग्रन्थीत हुन्छन्। यस चरणमा, बच्चाहरु आफ्नो क्षमता प्रयोग गर्न र नयाँ कामहरू गर्न खोज्छन्, तर यदि उनीहरूले असफल भए भने गुनासा हुन सक्छन्। ‘आफ्ले अन्य व्यक्तिहरू जस्तै व्यवहार गर्न नचाहँदा उत्पन्न हुने द्वन्द्व’ सही उत्तर हो किन यसले एरिकसनको चरणलाई सही तरिकाले बुझायो। अन्य विकल्पहरू बच्चाहरूबीचको सम्बन्ध वा सामाजिक अपेक्षाबारे हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।