शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ – Teaching Methods MCQ
शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ – शिक्षण पेशा पत्र
Teaching Methods · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ४०९ प्रश्न
४०९ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
शिक्षण विधि र शिक्षण सिकाइ: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
विद्यार्थीलाई कुनै नयाँ विषयवस्तु सिक्दा, पहिले त्यस विषयसँग सम्बन्धित उनका पूर्वज्ञान (Prior Knowledge) लाई सक्रिय तुल्याउने शिक्षण विधिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) ग) पूर्वज्ञान आधारित शिक्षण
पूर्वज्ञान आधारित शिक्षण (Prior Knowledge Based Teaching) मा शिक्षक विद्यार्थीको पहिलेको ज्ञानलाई पुनः सक्रिय पार्छन् र नयाँ जानकारीसँग जोड्छन्। अन्य विकल्पहरू (अभिभावक संलग्नता, समूह कार्य, अन्तरक्रियात्मक सिकाइ) यो विधिको मुख्य विशेषता हुन्, तर पूर्वज्ञानको उपयोग नै यसको आधार हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
प्रयोगकर्तालाई नयाँ जानकारी दिने क्रममा, पहिले नै उहाँको पूर्वज्ञानसँग जोड्न खोज्नुभन्दा पहिले, उनी आउन लागेको सूचनालाई अस्वीकार गर्न सक्छन्। यस घटनालाई के भन्नुहुन्छ?
सही उत्तर: क) प्रायोरिटी (Prioritization)
‘प्रायोरिटी’ भनेको नयाँ जानकारीलाई पूर्वज्ञानसँग जोड्ने तरिका हो, जुन विद्यार्थीले स्वाभाविक रूपमा गर्छन्। ‘अग्रसरता’ पनि सँगैसँगै भन्नाले हुन्छ, तर यो यहाँ सही छैन। ‘संवैचलन’ भनेको नयाँ ज्ञानलाई पुराना संरचनामा मिस्याउने प्रक्रिया हो, र 'अनुभववाद' ज्ञान प्राप्तिको एक दार्शनिक दृष्टिकोण हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण विधिमा ‘विधि’ शब्दको अर्थ कुन हुन्छ?
सही उत्तर: क) (a) विद्यार्थीहरूलाई जानकारी दिने तरिका
सही उत्तर (d) हो। ‘विधि’ शब्दले यहाँ पाठ्यपुस्तक र अन्य स्रोतहरू प्रयोग गरी व्यवस्थित रूपमा ज्ञान सिकाउने प्रक्रियालाई जनाउँछ। विकल्प (a) केवल जानकारी दिने तरिका हो, तर विधिमा योजनाबद्धता पनि हुन्छ। (b) शिक्षकको व्यक्तिगत अनुभव शिक्षणमा उपयोगी हुन सक्छ, तर यो विधि भनेको प्रणालीगत दृष्टिकोण हो। (c) पाठ्यपुस्तकमा आधारित शिक्षण ‘विधि’ मात्रै होइन, यसमा अन्य गतिविधिहरू पनि समावेश गर्नुपर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण सिकाइ प्रक्रियमा ‘फिल्ड ट्रिप’ (Field trip) को मुख्य उद्देश्य के हो?
सही उत्तर: ख) विद्यार्थीहरूको जीवनमा अनुभव लिन अवसर दिनु र ज्ञानलाई व्यावहारिक बनाउनु
फिल्ड ट्रिपको मुख्य उद्देश्य विद्यार्थीहरूलाई वास्तविक जीवनमा अनुभव लिन अवसर दिनु र ज्ञानलाई व्यावहारिक बनाउनु हो। यसले विद्यार्थीहरूको सिक्ने अनुभवलाई विस्तार गर्छ। अन्य विकल्पहरू गलत हुन् किनकि फिल्ड ट्रिपले केवल सैद्धांतिक ज्ञान प्रदान गर्ने वा शिक्षकहरूलाई प्रोत्साहित गर्ने कार्य गर्दैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘कक्षाको वातावरण आकर्षक बनाउन’ भन्ने उद्देश्य हासिल गर्न शिक्षकले निम्न कुरा गर्दा कस्तो प्रभाव पर्न सक्छ?
सही उत्तर: घ) कक्षामा विभिन्न प्रकारका शैक्षिक सामग्री प्रदर्शन गर्नु
कक्षामा रंगीन चित्र, पर्दा र विविध शैक्षिक सामग्री प्रदर्शन गर्नाले कक्षाको वातावरणलाई आकर्षक बनाउँछ। यसले विद्यार्थीहरूबीच सिक्ने ஆர் Motivation बढायोरेला। अन्य विकल्पहरूले तत्काल र प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न नसक्ने।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
तल दिइएको विकल्पमा व्यवहारगत (मापनयोग्य) उद्देश्य सही रूपमा लेखिएको छः
सही उत्तर: घ) विद्यार्थिले समस्या समाधान गर्ने क्षमता विकास गर्नु
‘विद्यार्थिले समस्या समाधान गर्ने क्षमता विकास गर्नु’ यो एक व्यवहारगत (मापनयोग्य) उद्देश्य हो, जसलाई परीक्षणको माध्यमबाट मूल्याङ्कन गर्न सकिन्छ। अन्य विकल्पहरू व्यक्तिपरक र मापन गर्न नसकिने उद्देश्य हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
माइक्रो शिक्षण (Micro-teaching) को विकासको सम्बन्धमा निम्न कुरामा सेकुँ पाइर्छः
सही उत्तर: क) संयुक्त राज्य अमेरिका मा 1960 को दशकमा
माइक्रो शिक्षणको विकास संयुक्त राज्य अमेरिकामा 1960 को दशकमा भएको मानिन्छ। यो प्रशिक्षण विधिको सुरुवात सन् १९६० को दशकमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा भएको थियो, जहाँ शिक्षकहरूलाई सानो समूहमा सिकाइको अनुभव प्रदान गरिएको थियो। अन्य विकल्पहरू गलत हुन् किनकि ती समयसीमा र स्थानहरू फरक छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण विधिहरूको विकासमा ‘प्रयोगको सिद्धान्त’ (Learning by doing) लाई महत्व दिई, विद्यार्थीहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा अनुभवबाट सिक्न प्रोत्साहित गर्ने शिक्षण पद्ध्तिलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) अनुभवमुखी शिक्षा (Experiential Learning)
अनुभवमुखी शिक्षा (Experiential Learning) लाई महत्व दिई विद्यार्थीहरूलाई प्रत्यक्ष अनुभवबाट सिक्न प्रोत्साहित गर्ने पद्ध्ति हो। अन्य विकल्पहरू, जस्तै सूक्ष्म शिक्षण, परियोजना आधारित शिक्षा र अन्तरक्रियात्मक शिक्षा, शिक्षण विधिहरूको प्रकार हुन् तर ‘प्रयोगको सिद्धान्त’ लाई जोड दिने पद्ध्ति अनुभवमुखी शिक्षा हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
शिक्षण विधिका सन्दर्भमा निम्न कुराहरूमध्ये कतिले विद्यार्थीको सक्रिय सहभागितालाई प्रोत्साहन गर्ने?\n(a) केवल रेडियोबाट शैक्षिक कार्यक्रम सुन्नुहोस्।\n(b) केवल गृहकार्य वा असाइनमेन्ट दिँदा।\n(c) केवल टेलिभिजन हेर्दै सिकेर।\n(d) परियोजना कार्य (Project Work) मार्गीकृत गर्नु।
सही उत्तर: घ) परियोजना कार्य मार्गीकृत गर्नु।
परियोजना कार्य मार्गीकृत गर्नु (d) विद्यार्थीहरूलाई समस्या समाधान गर्न र रचनात्मक रूपमा सिक्न प्रोत्साहित गर्दछ, जसले सक्रिय सहभागिताको लागि उत्तम हो। अन्य विकल्पहरूमा विद्यार्थीहरू केवल दर्शक वा श्रोता हुन्, सक्रिय रूपमा संलग्न हुँदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘मल्टिपल चयिङ’ (Multiple Choice) प्रश्नहरूको उत्तर दिने क्रममा निम्न कुरालाई ध्यानमा राख्नुहोस्:
सही उत्तर: क) (a) प्रत्येक विकल्पलाई सावधानीपूर्वक पढ्नुहोस् र विद्यार्थीको ज्ञान र बुझौँको स्तर अनुसार सही उत्तर रोज्नुहोस्।
सही उत्तर छ कि ‘मल्टिपल चयिङ’ प्रश्नहरूमा प्रत्येक विकल्पलाई ध्यानपूर्वक पढ्नु पर्छ र विद्यार्थीको ज्ञानको स्तर अनुसार सही उत्तर रोज्नु पर्दछ। अन्य विकल्पहरूले यो महत्त्वपूर्ण प्रक्रियालाई नदेखेका छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।