बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
फ्रायडको मनोविश्लेषण (Psychoanalysis) अनुसार, ‘ईगो’ (ego) को मुख्य कार्य कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ख) संज्ञा र भावनाहरूलाई एकीकृत गर्ने कार्य
फ्रायड अनुसार, ईगो ‘आईडी’, ‘एको’ र ‘सुपरइगो’बीच तालमेल বজवाएर राखेर व्यक्तिलाई वास्तविकतासँग जोड्छ। यसले व्यक्तिलाई तनाव र संघर्षहरू सामना गर्न मद्दत गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एउटा बालकले लगातार ‘कु ढुङ्गा’ (stone) शब्द प्रयोग गरिरहे छ। पियाजेको अनुसार यसले के देखाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालकले एउटा निश्चित शब्दको प्रयोग गर्ने तरिका जानिसकेको हो
पियाजेको स्कीमा विकासको सिद्धान्त अनुसार, बच्चा नयाँ जानकारीलाई आफ्नो पहिलेको ज्ञानसँग जोडेर बुझ्छ। ‘कु ढुङ्गा’ शब्दको लगातार प्रयोग गर्नुले बालकले शब्दको अर्थ र उसका कार्यन्वयनको बारेमा जानिसकेको छ भन्ने संकेत गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिक्सनको मनोसामाजिक विकास चरण (Psychosocial Stages of Development) अनुसार, ‘इनिशिएटिव बनाम शરમ’ (Initiative vs. Guilt) चरणमा बालबालिकाको मुख्य चुनौती के हुन्छ?
सही उत्तर: क) दुःख र रिसलाई सहनु
यो चरणमा, बालबालिका आफ्नो प्रयत्नहरू सफल भएमा आत्मविश्वास बढ्छ, तर असफल भएमा शરમ र असुसान्तिले भरिन्छ। विकल्प ० सही छ किन यसले यो चरणको मूल संघर्षलाई बुटाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘एकिस्टेन्शियलिज्म’ (Existentialism) को सिद्धान्त अनुसार बालबालिकाले नयाँ अनुभवलाई कसरी बुझ्छन्?
सही उत्तर: ख) नयाँ अनुभवलाई पहिलेदेखि भएको स्किमामा ध्यान नराखिक नयाँ स्किमा निर्माण गर्छन्
एकिस्टेन्शियलिज्मले बालबालिकालाई नयाँ अनुभवहरूलाई पहिलेको ज्ञान (स्किमा) मा एकीकृत गर्न र नयाँ स्किमा निर्माण गर्न सघाउँछ। विकल्प १ सही उत्तर हो किनकी यो सिद्धान्तमा आधारित छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
सन् १९५० मा फ्रान्क जेतेलनीले ‘अन्डरडिटरमिनिज्म’ (Underdeterminism)को अवधारणा प्रस्तुत गरे। यसको अर्थ के हो?
सही उत्तर: घ) बालबच्चाको व्यक्तित्व आनुवंशिक र वातावरणबीचको सम्मिश्रणले निर्धारण गर्छ
'अन्डरडिटरमिनिज्म' ले दोहँ्रा प्रभाव (gene-environment interaction) लाई जोड दिएको हो। सबै विकल्पहरू सम्भव देखिए पनि, जेतेलनीको मूल तर्क आनुवंशिक र वातावरणबीचको जटिल सम्बन्धबाट व्यक्तित्व विकास हुन्छ भन्ने थियो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘विभेदक क्षमता’ (Differentiated ability) भन्ने कुरा बालकोशायी मनोविज्ञानमा कहिले महत्त्वपूर्ण हुन्छ?
सही उत्तर: घ) अनुभवजन्य चरण
'विभेदक क्षमता' भनेको अमूर्त संक्रियात्मक चरणमा (१२ वर्ष भन्दा माथिको) बालकोशायीहरूले विभिन्न कुराहरू बीचको सम्बन्ध बुझ्न सक्ने क्षमता हो। अन्य विकल्पहरू क्रमशः उमेरहिन चरणहरूलाई बुचिमानी गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल मनोविज्ञानमा ‘सामाजिक ग्रहण’ (Social Imprinting) भन्ने कुराले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: ख) बालकले ठूलो व्यक्ति वा समूहबाट सान्दर्भ्य व्यवहारहरू ग्रहण गर्ने अवस्था
'सामाजिक ग्रहण' भनेर बालकले ठूलो व्यक्ति वा समूहको अनुकरण गरेर त्यसरी नै व्यवहार गर्न सिक्ने प्रक्रियालाई बुचिमानी गरिन्छ। यहाँ, बालक ठुला व्यक्तिबाट सामाजिकरूपमा सही तरिका सम्पादन गर्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ‘संज्ञानात्मक चरण’ (Cognitive Stage) सिद्धान्त अनुसार, ‘अमूर्त संक्रियात्मक चरण’ (Abstract operational stage) कहिले सुरु हुन्छ?
सही उत्तर: ग) अनुभवजन्य चरण
'अमूर्त संक्रियात्मक चरण' पियाजेको सिद्धान्तमा १२ वर्षदेखिको उमेर अवधिमा सुरु हुन्छ, जहाँ बच्चाहरू तार्किक र अमूर्त रूपमा सोच्न सक्षम हुन्छन्। 'पूर्वसंक्रियात्मक' (2-7 वर्षे) र 'मूर्त संक्रियात्मक' (7-11 वर्षे) चरणहरू क्रमशः कम उमेरका बच्चाहरूमा देखिएको थियो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जन्मदेखी दुई वर्ष सम्मको बच्चामा ‘प्रीफिक्सेसन’ (Pre-fixation) अवस्था कहिले देखिन्छ?
सही उत्तर: ग) जब बच्चाले आफैँमा खाना खान सिक्छ
'प्रीफिक्सेसन' अवस्था दुई वर्षे बालबालिकामा देखिन्छ, जहाँ उनीहरू केवल एक ठूलो वस्तुको नाम जान्न सिकेका हुन्छन् र त्यसको आकार वा रूप परिवर्तन भए पनि उसको बारेमा बोल्छन्। अन्य विकल्पहरू बिस्तारै विकास हुने चरणहरूलाई बुचिमानी गर्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययनमा ‘डेवलपमेन्ट’ (Development) शब्दको प्रयोगले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: क) बालको शारीरिक वृद्धि
'डेवलपमेन्ट' शब्दले बालबालिकाको जीवनमा हुने सम्पूर्ण भौतिक, मानसिक, भावनात्मक र सामाजिक परिवर्तनलाई बुचिमानी गर्दछ। अन्य विकल्पहरू विशिष्ट पक्षहरू (height, language, personality) को मात्रै वर्णन गर्छन् जबकि 'डेवलपमेन्ट' व्यापक छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।