बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
कोलबर्गको नैतिक विकासको सिद्धान्त अनुसार, ‘उत्तरदायी’ (Responsive) चरणमा बच्चाहरूले के आधारमा नैतिक निर्णय लिन्छन्?
सही उत्तर: क) सामाजिक नियम र कानून
कोलबर्गको सिद्धान्त अनुसार, ‘उत्तरदायी’ चरणमा बच्चाहरू सामाजिक नियम र कानूनहरूलाई ध्यानमा राखी नैतिक निर्णय लिन्छन्। यस चरणमा व्यक्तिलाई अरुको दृष्टिकोणबाट हेर्न थाल्छ। अन्य विकल्पहरू क्रमशः यो चरणको विशेषता भन्दा भिन्न छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिक्सनको मनोसामाजिक विकास चरण अनुसार, ‘संशय’ (Distrust) चरणमा बच्चाहरूले कुन विशेषता देखाउने tendency हुन्छ?
सही उत्तर: ख) दुस्तै र अविश्वासको भावना राख्नु
एरिक्सनले ‘संशय’ चरणमा बच्चाहरूले कसरी पनि विश्वास गर्न नसक्ने, असुरक्षित महसुज्ने र दुस्तैको भावना राख्ने tendency देखाउने बताइएको छ। यो चरणमा भावनात्मक स्थिरता विकास हुँदैन। अन्य विकल्पहरू क्रमशः यो चरणको विशेषता भन्दा भिन्न छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको ज्ञान विकासको चरणबद्ध सिर्जनात्मकता (Constructivism) सिद्धान्त अनुसार, ‘संज्ञानात्मक खेल’ (Playway of Cognition) कसरी महत्वपूर्ण हुन्छ?
सही उत्तर: ख) बालहरूले आफ्नो अनुभवबाट ज्ञान निर्माण गर्छन्
पियाजेको सिर्जनात्मकता अनुसार, बालहरूले आफ्नै अनुभव र अन्वेषणबाट ज्ञान निर्माण गर्छन्। ‘संज्ञानात्मक खेल’ भनेको यो प्रक्रियालाई सहज बनाउने एउटा माध्यम हो, जसमा बालिकाहरू खेल्दा नयाँ कुराहरू सिक्छन् र आफ्नो बुझाइ सिकाउँछन्। अन्य विकल्पहरू पियाजेको सिद्धान्तसँग मेलफातदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासका सन्दर्भमा ‘बोडिरो साइकल’ (Bodily Awareness Cycle) भन्ने अवधारणाले के व्याख्या गर्दछ?
सही उत्तर: क) बालको शारीरिक गतिविधि र अनुभूतिको क्रमबद्ध विकास
बोडिरो साइकल भनेको बालको शारीरिक विकासको क्रम हो, जसमा बालको शरीरबाट हुने गतिविधि र अनुभूतिहरू एकअर्कासँग जोडिएर विकसित हुन्छन्। अन्य विकल्पहरू शारीरिक विकासका सामान्य आयामहरू हुन्, तर बोडिरो साइकल विशेष गरी शारीरिक जागरूकता र प्रतिक्रियाको सम्बन्धमा केन्द्रित हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
स्कुलाली उमेरका बालबालिकामा ‘मनोससामाजिक द्वन्द्व’ (Psychosocial Conflict) कुन मनो-विज्ञानी युरी ब्रोनफेनरले व्याख्या गरेका हुन्?
सही उत्तर: ख) पारिस्थितिक प्रणाली सिद्धान्त (Ecological Systems Theory)
यूरी ब्रोनफेनरले स्कुलाली उमेरका बालबालिकामा ‘मनोससामाजिक द्वन्द्व’ लाई पारिस्थितिक प्रणाली सिद्धान्त (Ecological Systems Theory) को माध्यमबाट व्याख्या गरेका थिए। यस अनुसार, बच्चालाई परिवार, विद्यालय र समुदायबीचको सम्बन्धले प्रभावित गर्छ। अन्य विकल्पहरू ब्रोनफेनरको मूल सिद्धान्तहरूप्रति सही छैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
कति प्रतिशत विद्यार्थीहरूले उचित समय र सहयोग पाएपछि निर्धारित शैक्षिक मापदण्ड हासिल गर्न सक्छन भन्ने सिद्धान्त कुन मनोविज्ञानको आधारमा आधारित छ?
सही उत्तर: ख) पिएजाको ज्ञान मनोविज्ञान (Piaget’s Cognitive Psychology)
यस सिद्धान्तले पिएजाको ज्ञान मनोविज्ञानको आधारमा बनेको छ। पिएजाले बालबालिकाको बौद्धिक विकास चरणहरू र ती चरणहरूमा आधारित सिकाइ प्रक्रियालाई व्याख्या गरेका थिए। अन्य विकल्पहरूले यो विशेष अवधारणासँग मिल्दछन् भन्न सकिँदैन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालबच्चाहरूले नयाँ शब्द सिक्दा प्रायः भिडान्त र लयको प्रयोग गर्छन्। यसलाई पियाजेको ‘भाषा अर्जन यन्त्र’ (Language Acquisition Device) ले के सम्झाउँछ?
सही उत्तर: ग) बालबच्चाहरू भाषा सिक्न परिवेश र अनुभवबाट प्रभावित हुन्छन्
पिएजाको ‘भाषा अर्जन यन्त्र’ (Language Acquisition Device) ले भन्छ, बालबालिका भाषा सिक्न परिवेश र अनुभवबाट प्रभावित हुन्छन्। यसले यो तथ्यलाई प्रमाणित गर्दछ कि भाषा सिक्ने क्षमता जन्मजात हुँदैन, तर वातावरण र सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूको बोलीबाट प्राप्त हुन्छ। अन्य विकल्पहरू सही छैनन् किनकि उनीहरू भाषा सिक्ने प्रक्रियाको जटिलतालाई नबुझ्छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पिएजाको ‘संरक्षण’ (Conservation) को बोध अनुसार, यदि एउटा प्लास्टिकको गोलालाई त्रिकोण आकार बनाउँदा त्यसको मात्रा कहिल्यै नबदलिँदो हो भने, बच्चाले कुन निष्कर्ष निकाल्छ?
सही उत्तर: क) गोला र त्रिकोणमा आकार फरक छ तर मात्रा समान हुन्छ
पिएजाको अनुसार, संरक्षणको बोध भनेको वस्तुको परिमाण (quantity) तलमासु रहँदैन भन्ने बुझ्नु हो। गोलालाई त्रिकोण बनाउँदा आकार परिवर्तन भए पनि, बच्चाले त्यसको मात्रा समान रहने निष्कर्ष निकाल्छ। विकल्पहरू गलत हुन् किनकी उनीहरूमा परिमाणात्मक बुझौताको अभाव छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
फ्रायडको मनोविश्लेषणात्मक थ्योरिमा, करिब ६ वर्षदेखि यौवनारम्भसम्म बालबालिकामा यौन इच्छाको विकास हुने चरणलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: क) अ. इद अवस्था (Id Stage)
सही उत्तर 0 हो। फ्रायडले बालबालिकाको मनोविश्लेषणात्मक विकासमा ६ देखि यौवनारम्भसम्मको चरणलाई ‘इद अवस्था’ भनेका थिए, जहाँ यौन इच्छा प्रमुख हुन्छ। विकल्प ए ‘एगो अवस्था’ सुपरइगोको विकाससँग सम्बन्धित छ, र विकल्प ब ‘सुपरइगो अवस्था’ पनि फ्रायडको थ्योरी हो तर यो विशेष चरणलाई बुट्न सकेको छैन। विकल्प ड ‘लिबिडो’ यौन ऊर्जाको मात्रा हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणमा ‘संसात्करण’ (Accommodation) र ‘समायोजन’ (Adaptation)बीच सन्तुलन कायम गर्दा मानसिक संरचनालाई स्थिर बनाउने प्रक्रियालाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ख) ब. पियाजेको 'ज्ञान निर्माणको चरण' (Stage of Cognitive Construction)
सही उत्तर 1 हो। पियाजेले संज्ञानात्मक विकासको चरणमा ‘संसात्करण’ र ‘समायोजन’बीच सन्तुलन कायम गर्दा मानसिक संरचनालाई स्थिर बनाउने प्रक्रियालाई ‘ज्ञान निर्माणको चरण’ भनेका थिए। विकल्प ए ‘अनुभवजन्य शिक्षा’ थ्योरी हो, जुन स्किनरले दिन्नुभएको छ। विकल्प ब ‘इजो’ फ्रायडको मनोविश्लेषणात्मक थ्योरी हो। विकल्प ड ‘वागलरको ‘संज्ञानको प्रतिलिपि’ पनि एउटा अवधारणा हो, तर पियाजेको चरणमा यो मुख्य कुरा हो।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।