बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
'Ecological Systems Theory' (पारिस्थितिक प्रणाली सिद्धान्त) अनुसार बालकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहने परिवारले केही भूमिका निर्वाह गर्छन्?
सही उत्तर: ग) (c) बालकको विकासमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै प्रभाव बढाउने
ब्रोनफेनब्रेनरको 'Ecological Systems Theory' ले परिवारलाई बालकको विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका दिन्छ। परिवारले बालकमाथि सकारात्मक र नकारात्मक दुवै प्रभाव बढाउँछन्, जस्तै भावनात्मक समर्थन वा तनाव। अन्य विकल्पहरू यस सिद्धान्तको मुख्य तर्कसंगततालाई प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जेरोम ब्रुनरको अनुसार, ‘मेमोरी sketchpad’ भन्ने अवधारणाले के व्याख्या गर्छ?
सही उत्तर: ख) (b) ज्ञानको सचेतन रूपमा पिरो Planning & Organizing गर्ने तरिका
ब्रुनरले 'memory sketchpad' लाई ज्ञानलाई सचेतन रूपमा पिरो Planning & Organizing गर्ने तरिका भनेका थिए। यसको मतलब, बच्चा आफ्नो दिमागमा सूचनाहरूलाई व्यवस्थित र सोच्छबिन रूपमा राख्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पाभलोवको प्रयोगमा, खानाले जतातैमा र्याल निकाल्ने प्रतिक्रियालाई 'अनconditioned response' भनिन्छ। यसमा 'unconditioned stimulus' कुन हुन्छ?
सही उत्तर: ग) (c) खाना (Food)
'Unconditioned stimulus' त्यो उद्दीपक हो जसले कुनै प्रतिक्रिया स्वचालित रूपमा जगाउँछ। यहाँ, खाना नै 'unconditioned stimulus' हो र र्याल निकाल्नु नै 'unconditioned response' हो। प्यारो महसुस वा आवाज 'conditioned stimuli' हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययन गर्दा, निम्न कुराहरू मध्ये कुन दृष्टिकोणले बच्चाको अन्वेषण र खोज गर्ने स्वभाविक प्रवृत्तिलाई जोड दिउँछ?
सही उत्तर: ख) (b) संज्ञानात्मक मनोविज्ञान (Cognitive Psychology)
संज्ञानात्मक मनोविज्ञानले बच्चाको अन्वेषण गर्ने, खोज गर्ने र समस्या समाधान गर्ने प्रक्रियालाई जोड दिन्छ। व्यवहारवाद मात्र आचरणमा ध्यान केन्द्रित गर्छ, विकासवादी मनोविज्ञान उत्क्रांति प्रक्रियामा र मानवतावादी मनोविज्ञान व्यक्तिगत अनुभव र क्षमतामा केन्द्रित हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा, ‘सेभिङ’ (Conservation) को बोध पहिलो पटक कसरी प्रदर्शन गरिन्छ?
सही उत्तर: ख) (b) समान आकारका दुईवटा गोलालाई तुलना गर्दा
पिएजाको चरणबद्ध विकास सिद्धान्त अनुसार, ‘सेभिङ’ को बोध पहिलो पटक समान आकारका दुईवटा गोलालाई तुलना गर्दा प्रदर्शन गरिन्छ। विकल्प (a) र (c) परिमाणमा भिन्नता देखाउँछन् जबकि (d) आकारमा आधारित छ। यसले आधारभूत मात्राको बुझ्न देखाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
जेरोम ब्रुनरले ज्ञान प्रस्तुत गर्ने आफ्नो सिद्धान्तलाई 'लुब्रिकेटिङ थ्राइल' (The Lubricating Thrill) जस भनेका थिए, यसको अर्थ के हो?
सही उत्तर: ख) बालकहरूलाई दृश्य र मानसिक प्रतिमाहरू प्रयोग गरेर ज्ञान दिनु
ब्रुनरले 'लुब्रिकेटिङ थ्राइल' भनेर आफ्नो सिद्धान्तको व्याख्या गरेका थिए, जसले उहाँको ज्ञान प्रस्तुत गर्ने दृश्य र मानसिक प्रतिमाहरूको प्रयोगमा जोड दिईन्थ्यो। अन्य विकल्पहरूले यो मूल विचारलाई सही रूपमा बुझन असफल भएका छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणहरू अनुसार, 'संयम' (Accommodation) र 'समायोजन' (Assimilation) दुवै प्रक्रियाहरूको मुख्य उद्देश्य के हुन्छ?
सही उत्तर: ग) मानसिक संरचनाहरूलाई स्थिर राख्नु
पियाजेले 'समायोजन' र 'समावेश' लाई मानसिक संरचनाहरूलाई नयाँ जानकारीसँग मिल्नाभन्दा अझ मिल्न बनाउने प्रक्रियाहरू भएको बताएका छन्। यसले बालकको बौद्धिक विकासमा योगदान गर्दछ। अन्य विकल्पहरूले यो मूल उद्देश्य सम्बन्धी सही व्याख्या गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिकसनले बच्चाको मनोसामाजिक विकासको चरणहरूमा वर्णन गरेको छ, अनुसार करिब ४-७ वर्षका बच्चाहरूमा कुन मनोसामाजिक द्वन्द्व देखिएको हुन्छ?
सही उत्तर: ग) सामाजिक मान्यता र व्यक्तिगत भावनाबीचको द्वन्द्व
एरिकसनले यो उमेरमा 'Autonomy vs. Shame & Doubt' (स्वच्छता बनाम शर्म र शंका) को द्वन्द्वलाई उल्लेख गरेका छन्, जहाँ बच्चा आफ्नो कार्यहरूमा स्वायत्तता प्रदर्शन गर्न खोज्छ, तर नकारात्मक प्रतिक्रियाले उसकोमा शर्वात्मा विश्वास कम हुन सक्छ। अन्य विकल्पहरूले यो विशेष द्वन्द्वको सही केन्द्रित व्याख्या गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
स्किनरले 'सक्रिय अनुबन्धन' (Operant Conditioning) प्रयोग गर्दा, यदि बालकले सही कार्य गरे भने उसकोलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया दिइए र गलत कार्य गरे भने नकारात्मक प्रतिक्रिया दिइएको खण्डमा, बालकको आचरणमा के हुन्छ?
सही उत्तर: क) अनुभवबाट सिक्ने क्षमता बढ्छ
स्किनरले 'सक्रिय अनुबन्धन' मा, सकारात्मक प्रतिक्रियाले राम्रा कार्यहरूलाई प्रोत्साहन गर्दछ र नकारात्मक प्रतिक्रियाले खराब कार्यहरूलाई हतोला तुल्याउँछ। विकल्प १ सही छ, जबकि अन्य विकल्पहरूले यो सिद्धान्तको गलत व्याख्या गर्दछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बालकहरूले नयाँ वस्तुसँग परिचित हुँदा, पहिले ती वस्तुहरूको आकार र रंगमा ध्यान केन्द्रित गर्छन्, त्यसपछि उनीहरूले ती वस्तुहरूको कार्यसम्पादनमा कुन प्रकारको ध्यान देखाउने सम्भावना हुन्छ?
सही उत्तर: ग) समग्र जानकारीमा ध्यान केन्द्रित गर्नु
पियाजेको अनुसार, पूर्वसंक्रियात्मक चरणमा बालकहरूले वस्तुहरूको यन्त्रणा (properties) मा ध्यान दिन्छन् र समग्र रूपमा बुझ्न खोज्छन्। विकल्प १ एक विशिष्ट विशेषतामा ध्यान केन्द्रित गर्दछ, जबकि विकल्प २ र ३ क्रमशः सामान्य बुझ्ने क्षमता सम्बन्धी छन् र विकल्प ४ एकदमै जटिल छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।