बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
स्किनरले विलोपन (Extinction) लाई के रूपमा परिभाषित गरेका थिए?
सही उत्तर: ख) सक्रिय विलोपन
स्किनर अनुसार, विलोपन (Extinction) मा कुनै व्यवहारमा उमेरिलो सुदृढीकरण गरिएपछि त्यो व्यवहार क्रमशः कम हुन थाल्छ र अन्ततः थलिनु हुन्छ। अन्य विकल्पहरू स्किनरको सुदृढीकरण सट्टामा विलोपनको परिभाषालाई गलत प्रस्तुत गर्दछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘सिलीकरण’ (Assimilation) भन्ने प्रक्रियाको मुख्य अर्थ कुरा следу?
सही उत्तर: क) अः नयाँ जानकारीलाई पुरानो विश्वाससँग मिलाउने गर्छ।
सिलीकरण (Assimilation) ले नयाँ जानकारीलाई पुरानो विश्वाससँग मिलाउने गर्छ। यसले बच्चाको मानसिक अवस्थालाई एकीकृत बनाउन मद्दत गर्दछ। अन्य विकल्पहरूले यो प्रक्रियाको सही बुझौटा प्रस्तुत गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
मानसिक उमेर ६ वर्ष भएको बालकको बुद्धिलब्धि (IQ) यदि ८ हुन्छ भने, उसको वास्तविक बुद्धिमत्ता कति भनला?
सही उत्तर: ग) ६४
बुद्धिलब्धि (IQ) मा मानसिक उमेरको तुलनामा स्कोर गणना गरिन्छ। यस अवस्थामा, मानसिक उमेर ६ वर्ष छ र IQ ८ होस भने, बुद्धिमत्ता को १२० भन्दा माथिको हुन्छ। विकल्प १, ३, र ४ गलत हुन् किनकि ती मानसिक र IQ स्कोर बीचको सही सम्बन्धलाई बुझ्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिकसनको मनोसामाजिक विकासको चरण अनुसार, करिब ६ देखि १२ वर्षका बच्चाहरूमा मुख्य द्वन्द्व के हुन्छ?
सही उत्तर: ख) सामाजिक नियमहरू र व्यक्तिगत इच्छाबीचको संघर्ष
६ देखि १२ वर्षको उमेर समूहलाई ‘विद्यालय उमेर’ पनि भनिन्छ। यसमा बच्चाहरू सामाजिक नियमहरू सिक्न थाल्छन् र आफ्नो व्यक्तिगत इच्छा तथा विद्यालयले दिइएको दायित्वबीच तालमेल स्थापित गर्न प्रयास गर्छन्। अन्य विकल्पहरू यस चरणमा हुने द्वन्द्वको सही प्रतिनिधित्व गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पियाजेको संज्ञानात्मक विकासको चरणहरू अनुसार, ‘ मूर्त संक्रियात्मक’ (Concrete Operational) चरणमा बच्चाले के बुझ्दछ?
सही उत्तर: घ) अनुभवहरूलाई सङ्कलन गरी निष्कर्ष निकाल्ने क्षमता
'मूर्त संक्रियात्मक' चरणमा बच्चाले भौतिक संसारमा रहेका वस्तुहरूको बारेमा ठोस रूपमा सोच्न थाल्छन्। उनीहरू मात्रा, आकार, र स्थानको हिसाबमा तर्क गर्न सक्छन्। विकल्प १, २, र ४ गलत हुन् किनकि ती अमूर्त (abstract) विचारहरूलाई बुझ्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको क्रममा ‘उत्परिवर्तन’ (Critical Period) भन्ने सिद्धान्तको मुख्य आधार यस हो कि:
सही उत्तर: ख) जन्मकत्तिकै बच्चाको मस्तिष्कमा विकासका लागि विशेष समय हुन्छ
यो प्रश्न ‘उत्परिवर्तन’ को सिद्धान्तमा आधारित छ। यस अनुसार, बाल्यकालमा विशेष जैविक परिवर्तन हुन्छन् जसका कारण केही कुराहरू सिक्न सजिलै भएनन्। अन्य विकल्पहरू यो सिद्धान्तको सही बुझाइ हुदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
स्किनरले ‘विलोप’ (Extinction) को प्रतिरोध गर्ने व्यवहारलाई परिभाषित गर्दा के उल्लेख गरेको थियो?
सही उत्तर: ख) बच्चाको धम्की वा चेतावनी नदेका खण्डमा
स्किनरले ‘विलोप’ को प्रतिरोध गर्ने व्यवहारलाई ‘लामो समयसम्म उत्तेजना नदेका खण्डमा’ भनेको थियो। यहाँ, जुन व्यवहारलाई अघिल्तिर प्रोत्साहित गरिएको थियो, त्यसको estímulo (उत्तेजना) हटाएपछि, बालक त्यो व्यवहारलाई कमै गर्न थाल्छ, किनकि त्यसको परिणाम (सुःख वा सकारात्मक प्रतिक्रिया) समाप्त भइसकेको हुन्छ। जबकि अन्य विकल्पहरू ‘विलोप’ को प्रतिरोध गर्ने व्यवहारको सही परिभाषा भनेको होइन।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासमा ‘संवेदनशील अवधि’ (Sensitive period) भन्ने परिकल्पना कसले अघि सार्नुभएको हो?
सही उत्तर: ख) श्रीमान जोन पियाजे
श्रीमान आइरभिन प्याजेले बाल विकासमा ‘संवेदनशील अवधि’को परिकल्पना अघि सार्नुभएको थियो। यसमा बालबालिका ठुला कुराहरू सिक्न सजिलै सक्षम हुन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ। अन्य विकल्पहरूले बाल मनोविज्ञानमा महत्त्वपूर्ण योगदान गर्दा, संवेदनशीलता अवधिका मूल अवधारणा प्याजेसँग जोडिएको छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
पाभलोभको प्रयोगमा ‘घण्टी’ (Bell) लाई के रूपमा प्रयोग गरिएको थियो?
सही उत्तर: क) उद्दीपक (Stimulus)
पाभलोभको प्रयोगमा ‘घण्टी’ लाई उद्दीपक (Stimulus) रूपमा प्रयोग गरिएको थियो। घण्टी बज्दा कुकुरले र्याल निकाल्न थाल्थ्याै, जसलाई 'प्रतिक्रिया' (Response) भनिन्छ। अन्य विकल्पहरू पाभलोभको प्रयोगमा प्रयोग गरिएको तत्वहरूको सही विवरण दिंदैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
थर्नडाइकले ‘प्रयास र भूल’ (Trial and Error) विधि प्रयोग गर्न कति प्रकारको जनावरलाई प्रशिक्षित गरेका थिए?
सही उत्तर: ख) प Swallow
थर्नडाइकले थोरै 'प Swallow' नामक पक्षीलाई 'प्रयास र भूल' विधि प्रयोग गर्न प्रशिक्षित गरेका थिए। यस प्रशिक्षणले सम्भावनाको नियम (Law of Effect) को सिद्धान्तलाई स्थापित गर्न मद्दत गर्यो। अन्य विकल्पहरू थर्नडाइकको प्रयोगमा प्रयोग भएको जनावरहरूको सही सूची हुन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।