बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – Child Development & Educational Psychology MCQ
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान – शिक्षण पेशा पत्र
Child Development & Educational Psychology · TSC Paper I – Teaching Profession & Education Policy · ५४७ प्रश्न
५४७ प्रश्न उपलब्ध। मोड छान्नुहोस्:
बाल विकास र शिक्षा मनोविज्ञान: प्रश्न र उत्तर
सही लागेको विकल्पमा थिच्नुहोस्। सही भए हरियो, गलत भए रातो देखिन्छ; ३ सेकेन्डपछि सही उत्तर र व्याख्या देखिन्छ।
सही: ० / ०
-
थर्नडाइकको 'सुदृढीकरण नियम' (Reinforcement Rule) अनुसार बारम्बार अभ्यास गरिने सम्बन्ध बलियो र अभ्यास नगरिएको सम्बन्ध कमजोर हुन्छ, यसको उदाहरण दिनुहोस्।
सही उत्तर: घ) चोटका प्रशिक्षण
थर्नडाइकको सुदृढीकरण नियम अनुसार, कुस्ती प्रतियोगितामा बारम्बार अभ्यास गर्नाले प्रतिस्पर्धामा बलियो सम्बन्ध विकास हुन्छ, जबकि पुस्तक पढ्ने, शारीरिक व्यायाम वा चोटका प्रशिक्षणमा नियमित अभ्यास नहुँदा सम्बन्ध कमजोर हुन्छ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
एरिकसनको मनोसामाजिक विकास चरण (Psychosocial Stages) अनुसार, ३ देखि ५ वर्षे बच्चाहरूमा मुख्य मनोसामाजिक द्वन्द्व कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: घ) संस्कार र मूल्य-उपस्कारूप्रति औपचारिकता जाँच
एरिकसनको सिद्धान्त अनुसार, ३ देखि ५ वर्षे बच्चाहरूमा ‘अनुपालन र आज्ञाकारिता’ (Will vs. Imitation) को द्वन्द्व हुन्छ। यस अवधिमा बच्चाले बाeldिक औपनिवेशिकता मार्फत आफ्नो पहँचान स्थापना गर्न थाल्छ। अन्य विकल्पहरू एरिकसनको चरणको सही परिभाषा भन्दा भिन्न छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘Psचology’ शब्द दुई ग्रीक शब्द ‘Psy’ (मन) र ‘Logos’ (अनुसन्धान/विद्या) मिलेर बनेको हो। ‘Psy’ शब्दले के जनाउँछ?
सही उत्तर: घ) विचार
'Psy' शब्दले 'मन' भन्ने कुरालाई जनाउँछ, जसमध्ये मानसिक प्रक्रियाहरू, भावनाहरू र चेतना जस्ता विषयहरू समावेश हुन्छन्। अन्य विकल्पहरू मनोविज्ञानको मूल परिभाषा भन्दा फरक छन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
थर्नडाइकको नियमानुसार, यदि कुनै क्रिया सकारात्मक परिणाम दिन्छ र त्यसलाई बारम्बार सिकाउँदा बच्चाले त्यो क्रियालाई कस्तो व्यवहार देखाउने tendency हुन्छ?
सही उत्तर: ख) सकारात्मक रूपमा प्रतिक्रिया दिने tendency
थर्नडाइकको नियमानुसार, यदि कुनै क्रिया सकारात्मक परिणाम दिन्छ र त्यसलाई बारम्बार सिकाउँदा बच्चाले त्यो क्रियालाई सकारात्मक रूपमा प्रतिक्रिया दिने tendency हुन्छ। अन्य विकल्पहरू थर्नडाइकको नियमानुसार व्यवहारलाई सही रूपमा वर्णन गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
फ्रायडको मनोविश्लेषणात्मक सिद्धान्त अनुसार, ‘सुपरइगो’ (Super Ego) को कार्य कस्तो हुन्छ?
सही उत्तर: ग) आवेगहरूलाई नियन्त्रण गर्नु
सुपरइगोले समाजको नैतिक मूल्य र नियमहरू लागू गर्छ। यसले बालको आचरणमा अनुबन्धन राख्ने काम गर्दछ। अन्य विकल्पहरू सुपरइगोको मूल कार्यलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासका सन्दर्भमा ‘डेवलपमेन्ट क्यान्सस’ (Developmental Canon) को मुख्य विचार कुन छ?
सही उत्तर: क) बालको शारीरिक वृद्धि क्रमबद्ध तर झनै क्रमिक हुन्छ
डेवलपमेन्ट क्यान्ससले बालको विकासलाई क्रमबद्ध र क्रमिक प्रक्रिया मान्दछ। यस अनुसार, जहिले पनि एकै समयमा सबै अवयव विकसित हुँदैनन्, तर एउटा विकास भएपछि अर्खा विकसित हुन्छ। अन्य विकल्पहरू बालको विकासको क्रमबद्द प्रकृतिलाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दैनन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘गेस्टाल्ट’ मनोविज्ञान अनुसार, यदि कुनै विद्यार्थीले एउटा अघिल्लो वृत्तलाई पूर्ण वृत्तकै रूपमा हेरे, यसलाई के भनिन्छ?
सही उत्तर: ग) विपरीतताको नियम (Law of Opposition)
गेस्टाल्ट नियम अनुसार, ‘विपरीतताको नियम’ भनेको कुनै पूर्ण वृत्तलाई अधुरो भागकै रूपमा हेर्ने प्रवृत्ति हो। यस अर्थमा, विद्यार्थीले अघिल्लो वृत्तलाई पूर्ण वृत्तकै रूपमा देखेका छन्। अन्य विकल्पहरूले थुapaiका सटिक र फरक प्रक्रियाहरूको वर्णन गर्दछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘अन्डेल टुल’ (Endel Tul) ले दीर्घकालीन स्मृतिलाई के रूपमा परिभाषित गरे?
सही उत्तर: घ) आफ्नो विचारमा आधारित जानकारीको संग्रह
अन्डेल टुलले दीर्घकालीन स्मृतिलाई व्यक्तिगत अनुभव र घटनाहरू (जस्तै पहिलो दिन विद्यालय गएको सम्झना) राख्ने क्षमता मानिन्दो बताए। यसमा विगतका अनुभवहरूको संयोजन समावेश हुन्छ, जुन ‘ज्ञानको संग्रह’ हो। अन्य विकल्पहरूले मात्र वर्तमान अनुभव वा भ्रमित जानकारीको बारेमा बताउँछन्।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
‘क्रिस्टल व्यालन्स’ (Crystal Balance) सिद्धान्त अनुसार बच्चाको केबल विकासमा कस्तो कारक प्रभाव पार्छ?
सही उत्तर: ख) बालबच्चाको जन्मको समय र वजन
क्रिस्टल व्यालन्स सिद्धान्तले शारीरिक र मानसिक विकासबीचको समानुपातिक सम्बन्धलाई जोड दिन्छ। यस अनुसार, दुवै प्रकारको विकास एकै समयमा र समान दरले हुनुपर्छ। अन्य विकल्पहरू व्यक्तिगत वा सामाजिक कारकहरूले गर्किने विकासमा ध्यान केन्द्रित छन्, जबकि क्रिस्टल व्यालन्सले यो असन्तुलनको अभावमा नकारात्मक प्रभाव पर्ने कुरालाई बताउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
-
बाल विकासको अध्ययनमा ‘मानसपतन’ (Maturation) शब्दले के बुचायो हुन्छ?
सही उत्तर: क) मनको स्वतस्फूर्त विकास
‘मानसपतन’ भनेको मानव जीवनमा स्वाभाविक रूपमा हुने शारीरिक, मानसिक र भावनात्मक विकास प्रक्रियालाई बुचायो हुन्छ। यस्तो विकासमा शरीरको वृद्धि हुनैसाथै मानसिक क्षमता पनि बढ्छ। अन्य विकल्पहरू शारीरिक विकास वा सामाजिक परिवेशको प्रभाव जस्ता कुराहरूमा केन्द्रित छन्, जबकि ‘मानसपतन’ शब्दले एउटा समग्र विकास प्रक्रियालाई जनाउँछ।
💬 टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट (०)
यी अभ्यास प्रश्न हुन्, आधिकारिक प्रश्न होइनन्। पाठ्यक्रम, विज्ञापन र नतिजाका लागि सम्बन्धित निकायको आधिकारिक वेबसाइट हेर्नुहोस्। उत्तरमा गल्ती भेटे प्रश्नमुनिको "टिप्पणी / गल्ती रिपोर्ट" मा लेख्नुहोस्।
नमस्ते! पाठ्यक्रम, सामान्य ज्ञान, भाषा परीक्षा वा कुनै प्रश्नको उत्तर बुझ्न सोध्नुहोस्।
AI ले गल्ती गर्न सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा आधिकारिक स्रोतमा जाँच्नुहोस्।